Bosna Hersek’te genel seçimler başladı. Ülkede yaklaşık 3 milyon 408 bin 517 seçmen, Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri ile ulusal, entite ve kanton düzeyindeki yasama organlarının üyelerini belirlemek için oy kullanıyor. Sandıklar yerel saatle 07.00’de açıldı ve 19.00’da kapanacak.

Seçimlerde toplam 7 bin 28 aday yarışıyor ve bunlar arasından 518 temsilci seçilecek. Oy verme işlemi, ülke genelindeki 5 bin 569 merkezde gerçekleştirilecek. Ayrıca yurt dışındaki 20 temsilcilikte de seçmenler oy kullanabilecek.

Seçimlerde ilk kez kullanılan teknolojiler

Bu yılki seçimlerde, hile ve oy hırsızlığını önlemek amacıyla yeni teknolojiler devreye girdi. Seçmenlerin biyometrik kimlik doğrulaması yapılacak, oy pusulaları tarayıcılarla okunacak ve seçim sonuçlarının hızlı iletilmesini sağlayan sistemler kullanılacak. Bu uygulamalar, Bosna Hersek’te ilk kez hayata geçiriliyor.

Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri nasıl seçiliyor?

Bosna Hersek’te Devlet Başkanlığı Konseyi üç üyeden oluşuyor ve bu üyeler ülkenin üç kurucu halkını temsil ediyor: Boşnaklar, Hırvatlar ve Sırplar. Seçmenler, bu üç üyeyi ayrı ayrı seçiyor. Boşnaklar ve Hırvatların ağırlıklı olarak yaşadığı Bosna Hersek Federasyonu entitesindeki seçmenler, Boşnak ve Hırvat üyeleri seçerken, Sırp Cumhuriyeti entitesindeki seçmenler Sırp üyeyi belirliyor.

Boşnak üyelik için yarışan adaylar arasında mevcut Devlet Başkanlığı Konseyi Başkanı Denis Becirovic, Demokratik Eylem Partisi’nden Bakir İzetbegoviç, Bosna Hersek Partisi’nden Semir Efendic ve Daha İyi Bir Gelecek İçin Birlik Partisi’nden Fahrudin Radoncic bulunuyor.

Hırvat üyelik için Bosna Hersek Hırvat Demokratik Birliği’nin adayı Darijana Filipovic, Demokratik Cephe’den Slaven Kovacevic ve beş Hırvat partisinden oluşan koalisyonun desteklediği bağımsız aday Zdenko Lucic yarışıyor.

Sırp üyelik için ise mevcut üye Zeljka Cvijanovic, Sırp Demokratik Partisi’nden Marinko Bozovic ve Adalet ve Düzen Listesi’nden Nebojsa Vukanovic aday olarak bulunuyor.

Hırvat adaylar ve Boşnak seçmenlerin oyları

Hırvat nüfusunun az olması nedeniyle, Boşnak seçmenlerin oyları Hırvat üyelik seçiminde belirleyici olabiliyor. Bu durum, milliyetçi Hırvat çevreler ve Hırvatistan hükümetinin tepkisini çekiyor. Hırvatistan, mevcut konsey üyesi Zeljko Komsic’i meşru temsilci olarak kabul etmiyor.

Boşnak seçmenlerin bu tercihi, ayrılıkçı Sırp hareketlerine milliyetçi Hırvat siyasetçiler tarafından destek verilmesini engelleyen stratejik bir hamle olarak değerlendiriliyor. Hırvat partileri ise Devlet Başkanlığı Hırvat üyesinin sadece etnik Hırvatlar tarafından seçilmesini sağlamak için seçim yasasında değişiklik talep ediyor.

Parlamentolar ve yönetim yapısı

Seçmenler, Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri dışında ulusal, entite ve kanton düzeyindeki parlamentoların üyelerini de seçiyor. Bosna Hersek’te iki entite bulunuyor: Bosna Hersek Federasyonu ve Sırp Cumhuriyeti. Her entitenin kendi başkanı, meclisi, başbakanı ve bakanları var. Ayrıca Bosna Hersek Federasyonu’nda 10 kanton bulunuyor ve her kantonun kendi hükümeti mevcut.

Ulusal parlamentoda, Temsilciler Meclisi için 42, Halklar Meclisi için ise 15 üye seçiliyor. Temsilciler Meclisi üyelerinin üçte ikisi Bosna Hersek Federasyonu’ndan, üçte biri ise Sırp Cumhuriyeti’nden seçiliyor. Halklar Meclisi’nde ise Boşnak, Hırvat ve Sırplar eşit sayıda, beşer delege ile temsil ediliyor.

Ülkenin karmaşık yönetim sistemi ve üç etnik grubun temsilcileri arasında uzlaşma zorunluluğu nedeniyle hükümet kurma süreci oldukça güç oluyor. Bu durum, uzun süren boykotlar ve tıkanmalara yol açabiliyor.

Sık sorulan sorular

Bosna Hersek’te kaç kişi oy kullanma hakkına sahip?

Yaklaşık 3,4 milyon seçmen oy kullanma hakkına sahip.

Seçimlerde hangi makamlar için oy veriliyor?

Devlet Başkanlığı Konseyi üyeleri, ulusal parlamentonun yanı sıra entite ve kanton düzeyindeki yasama organları için oy kullanılıyor.