Almanya'nın en büyük finans kurumu Deutsche Bank'a ait 15 milyondan fazla gizli belgenin uluslararası gazetecilik ortaklığı tarafından incelenmesi, Rus oligarklarla ilişkili 1,7 milyar euroyu aşan şüpheli para hareketlerinde Güney Kıbrıs Rum Yönetimi'nin (GKRY) Avrupa Birliği finans sistemine giriş kapısı olarak işlev gördüğünü ortaya koydu.

Inside Deutsche Bank adlı araştırmada, bankanın 2017-2020 yılları arasındaki finansal işlemleri, yaptırım riskleri ve iç denetim uyarılarına karşı tutumu detaylı biçimde incelendi. Araştırmada, paravan şirketlerden oluşan bir ağ vasıtasıyla gerçekleştirilen şüpheli işlemler ön plana çıktı.

GKRY'nin finansal ağdaki merkezi rolü nedir?

Sızdırılan belgeler, şüpheli para trafiğinin yaklaşık 1,7 milyar euroyu bulduğunu ve bu işlemlerin büyük kısmının Hong Kong, Güney Kıbrıs ve İngiltere merkezli 15 şirket aracılığıyla yapıldığını gösteriyor. Bu şirketler, 'Project Wingman' olarak adlandırılan finansal ağın çekirdeğini oluşturuyor.

Uluslararası araştırmacılar, bu ağın bazı üyelerinin, 2018 yılında ABD yaptırım listesine alınan Rus milyarder Oleg Deripaska ile bağlantılı olduğunu tespit etti. Deripaska'nın doğrudan isim olarak şirket kayıtlarında yer almamasına rağmen, para transferleri üzerinden aile bireyleri ve iş ortaklarıyla ilişkiler belirlendi.

Deutsche Bank ve GKRY merkezli bankalar arasındaki ilişki nasıl gelişti?

Deutsche Bank'ın 2016'da GKRY merkezli RCB Bank ile muhabir bankacılık ilişkisini sonlandırdığı bilgisi belgelerde yer alıyor. RCB Bank, yaklaşık 2 milyar dolarlık denizaşırı finansal işlemlerle ilgili iddiaları reddetti. Ancak geçmişteki bu ilişkiler ve işlemler, bankanın Rus sermayesiyle bağlantılarını gündeme getirdi.

Rum medyasında yayımlanan haberlerde, GKRY'deki bankaların Rus müşterilerle bağlantılı şüpheli işlemler nedeniyle daha önce de incelemeye tabi tutulduğu belirtildi. Özellikle FBME Bank, 2008'den itibaren Deutsche Bank ile muhabir bankacılık ilişkisi yürütürken, 826 şüpheli işlem kaydı ABD New York Eyaleti Finansal Hizmetler Dairesi tarafından belgelendi.

FBME Bank'ın GKRY şubesinde, Kremlin bağlantılı para hareketlerine ilişkin ciddi iddialar nedeniyle polis soruşturması başlatıldığı da haberlerde yer aldı. Bu bankanın Rus müşterilerden 1 milyar doları aşan mevduat topladığı bildirildi.

Rus oligarkların GKRY'yi kullanması ve yeni soruşturmalar

Cyprus Mail, Deutsche Bank belgelerine dayanarak Rus oligarkların Güney Kıbrıs'ı Avrupa Birliği finans sistemine açılan bir 'arka kapı' olarak kullandığını vurguladı. SigmaLive ise GKRY'nin Rus sermayesiyle bağlantılı finansal işlemlerdeki rolüne dair yeni soruların ortaya çıktığını aktardı.

Belgelerde ayrıca Rus milyarder Roman Abramovich'in GKRY'deki şirketleriyle bağlantılı mali hareketleri ayrı soruşturmalara konu oldu. GKRY polisi, Abramovich'in varlıklarının Güney Kıbrıs merkezli şirketler üzerinden yönetilmesine ilişkin inceleme başlattı. Bu konu 21 Ekim'de Rum Meclisi Kurumlar Komitesi'nde ele alındı.

Deutsche Bank'ın açıklamaları ve yatırım stratejisi

Deutsche Bank, uluslararası araştırmanın ardından yaptığı açıklamada, gündeme getirilen olayların önemli kısmının geçmiş yıllara, bazılarının ise 20 yıl öncesine dayandığını belirtti. Banka, bu tür olayların yetkili kurumlar ile iş birliği içinde incelendiğini ifade etti.

2019-2025 döneminde iç kontrol ve risk yönetimi sistemlerini güçlendirmek amacıyla 7 milyar euro yatırım yaptığını duyuran Deutsche Bank, mevcut ve geçmiş müşteri ilişkileriyle ilgili yorum yapmaktan kaçındı. Ancak sızdırılan belgeler, bankanın Rus oligarklarla bağlantılarını ve GKRY merkezli finansal işlemlerini yeniden tartışmaya açtı.

Sık sorulan sorular

Deutsche Bank belgelerinde GKRY'nin rolü nedir?

Belgeler, GKRY'nin Rus oligarkların AB finans sistemine erişiminde arka kapı olarak kullanıldığını ortaya koyuyor.

Şüpheli para trafiği ne kadar ve hangi yılları kapsıyor?

2017-2020 yılları arasında 1,7 milyar euroyu aşan şüpheli para transferleri gerçekleşti.

Deutsche Bank bu iddialara nasıl yanıt verdi?

Banka, olayların çoğunun geçmişe ait olduğunu belirterek, iç kontrol sistemlerine 2019-2025 arasında 7 milyar euro yatırım yaptığını açıkladı.