İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, haftalık basın toplantısında ABD yönetimine yönelik sert uyarılarda bulundu. Bekayi, ABD’nin İran’a karşı savaş başlatmasının yol açabileceği sonuçların ve bu sonuçların vahim etkilerinin boyutunu anlaması gerektiğini ifade etti.

Bekayi, Washington’un soykırım uygulayan ve savaşları provoke eden bir rejimin emellerine ortak olmasının kendisi için sorunlar yaratacağını vurguladı. ABD’de yapılan son ara seçimlere de değinen Bekayi, İran açısından ABD’deki siyasi partiler ve gruplar arasında fark olmadığını, çünkü her iki tarafın da İran’a karşı düşmanlık politikalarına sahip olduğunu belirtti.

İran’ın Basra Körfezi’nde güvenlik önerisi nedir?

İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmaya yönelik teklifinin mantıklı, doğrudan ve zamanla sınırlandırılmış bir teklif olduğunu söyleyen Bekayi, Basra Körfezi’nde güvenlik alanında ilerleme sağlanmasının ABD’nin akıllıca karar vermesine bağlı olduğunu belirtti. İran’ın planının uygulanabilir ve yapılandırılmış bir yol haritası olduğunu ifade eden Bekayi, bu planın enerji yollarında güvenliğin yeniden sağlanması için karşı tarafın gerçek siyasi iradesini gerektirdiğini açıkladı.

Bekayi, Hürmüz Boğazı’nın her zaman güvenli bir su yolu olduğunu ve son dönemde yaşanan istikrarsızlığın ABD ve İsrail’in müdahaleci ve saldırgan eylemlerinin sonucu olduğunu kaydetti. Bölgeden geçen tüm deniz araçlarının İran’ın ilgili makamlarıyla koordinasyon sağlaması gerektiğini vurguladı.

Nükleer denetimler ve iş birliği nasıl devam ediyor?

İran’ın nükleer taahhütlerini askıya almadığını ancak ABD ve İsrail’in İran tesislerine yönelik saldırılarının güvence denetimi düzenlemelerinin uygulanmasını engellediğini belirten Bekayi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) bu saldırılardaki sorumluluğu görmezden geldiğini söyledi. Ancak Bekayi, İran’ın Viyana’daki temsilciliği ile ajans arasındaki profesyonel iletişimin sürdüğünü ve Buşehr Nükleer Santrali’nde gerçekleştirilen son denetimin iş birliğinin devam ettiğinin kanıtı olduğunu ifade etti.

ABD’nin İran’a yönelik rejim değişikliği politikalarını takip etmemesi gerektiğini söyleyen Bekayi, bu politikaların ABD toplumuna ve yönetimine ağır maliyetler getirdiğini vurguladı.

Arabuluculuk ve bölgesel krizler

Arabuluculuk görüşmelerine dair konuşan Bekayi, Tahran’ın yalnızca İran halkının ulusal çıkarlarını ve yasal haklarını tamamen güvence altına alan bir anlaşmayı kabul edeceğini belirtti. Bu haklardan sapmanın ulusal çıkarları zayıflatacağı gibi bölgesel güvenliği de olumsuz etkileyeceğini söyledi.

Pakistan ve Katar’ın arabuluculuk çabalarını takdir ettiklerini ifade eden Bekayi, İran’ın bu ülkelerle sürekli istişare halinde olduğunu aktardı. Ayrıca, deniz ablukasının kaldırılması, savaşın durdurulması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve yaptırımların kaldırılması gibi şartların yerine getirilmeden sürecin başlayamayacağını hatırlattı. Bu maddelerin daha önce ABD tarafından kabul edildiğini ancak Washington’un taahhütlerinden geri adım attığını belirtti.

İsmail Bekayi, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun İran’ın bazı taleplerini “aşırı ve gülünç” olarak nitelendirmesine karşılık, İran’ın müzakereler başlamadan önce yasa dışı yaptırımların ve deniz ablukasının kaldırılmasını ve savaşın sona ermesini istemesinin mantıklı olduğunu savundu.

Gazze’deki insani kriz ve bölgesel destek

Gazze Şeridi’nde insani durumun ağırlaştığını belirten Bekayi, Filistinlilerin kış soğuğunda asgari yaşam koşullarından yoksun olduğunu söyledi. Mısır’ın Şarm eş-Şeyh kentinde imzalanan mutabakat kapsamında bölgeye girmesi gereken 600 gıda yardım tırından günlük yaklaşık 120-122’sinin ulaştığını, bunun yaklaşık 2 milyon Filistinli mültecinin ihtiyaçlarını karşılamadığını ifade etti.

İsrail’in Gazze’ye hayat kurtarıcı malzemelerin girişini engellemeye devam ettiğini ve üç yıldır süren savaşın bölgeyi büyük ölçüde yıktığını belirtti.

Yemen’de Husiler ile hükümet güçleri arasındaki çatışmalara da değinen Bekayi, İran’ın Husilere verdiği desteğin bölgesel istikrarı koruma taahhüdüne dayandığını söyledi. Krizin ancak bölge içi diyalog ve tarafların üzerinde anlaştığı bir yol haritasının uygulanmasıyla çözülebileceğini belirtti. Ayrıca altyapı ve yerleşim bölgelerine yönelik saldırıların durdurulması, haksız ablukaların sona erdirilmesi ve Yemen halkının kendi geleceğini belirleme hakkına saygı gösterilmesi gerektiğini vurguladı.

Sık sorulan sorular

İran ABD’ye ne tür bir uyarıda bulundu?

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD’nin İran’a karşı savaş başlatmasının yol açabileceği ağır ve telafisi mümkün olmayan sonuçlara dikkat çekti.

İran Basra Körfezi’nde güvenlik için ne önerdi?

İran, Basra Körfezi’nde güvenlik sağlanması için ABD’nin akıllıca bir karar alarak anlaşmaya varması gerektiğini ve önerdikleri planın mantıklı ve uygulanabilir olduğunu belirtti.

İran ile Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı arasındaki ilişki nasıl?

İran, nükleer tesislerine yönelik denetimlerin devam ettiğini ve Buşehr Nükleer Santrali’ndeki denetimin iş birliğinin sürdüğünün kanıtı olduğunu açıkladı.