Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, KKTC, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY) ve Birleşmiş Milletler (BM) arasında yapılan üçlü görüşmede uzlaşılan tüm önerilerin KKTC tarafının sunduğu köprü kurucu önerilerden oluştuğunu açıkladı.

Erhürman, GKRY lideri Nikos Hristodulidis ve BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’in ev sahipliğinde gerçekleştirilen görüşme sonrası düzenlenen basın toplantısında, güven artırıcı önlemler konusunda daha önce ele alınan ancak sonuçlandırılamayan konulara ilişkin yeni talepler getirmediklerini, mevcut öneriler arasında uzlaşı sağlamayı hedeflediklerini söyledi.

"Bu paket, yeni unsurlar içermeyen, daha önce uzlaşılan önerilerden oluşan köprü kurucu bir paketti" diyen Erhürman, "Bir nokta hariç, başka hiçbir öneri bu paketin dışında değildi" ifadelerini kullandı.

Üçlü görüşmede hangi öneriler kabul edildi?

Erhürman, görüşmede kabul edilen sonuçların tamamen kendi sundukları önerilerden çıktığını vurgulayarak, "Kimin önerileri kabul gördü tartışmasına girmiyorum. Önemli olan belli konularda uzlaşma sağlanmasıdır" dedi.

Afetlere ortak müdahale mekanizması kurulması önerisinin kabul edildiğini belirten Erhürman, bu önerinin GKRY’nin Mart 2025’te sunduğu yazılı öneri esas alınarak hazırlandığını ve teknik komitenin bu mekanizmayı geliştirmesi konusunda anlaşmaya varıldığını söyledi.

Askeri konularda doğrudan iletişim sağlayacak mekanizma kurulması önerisi ise kabul edilmedi. Erhürman, iki tarafın askeri uzmanlarının ara bölgede yaşanan sorunlar ve mayın temizleme çalışmalarında iş birliği yapmasını önerdiklerini, BM’nin 1 Mayıs 2020 tarihli çalışmasını aynen kabul etmeye hazır olduklarını ancak bu önerinin sonuçlanmadığını aktardı.

Eğitim Teknik Komitesi tarafından hazırlanan EduBites çalışmasının da öneriler arasında olduğunu, ancak Rum tarafının değerlendirme için daha fazla zamana ihtiyaç duyduğunu ve bu nedenle kabul edilmediğini bildirdi.

Imagine programının yeniden başlatılması önerisinin kabul edildiğini açıklayan Erhürman, programın Eğitim Teknik Komitesi’nin yönetiminde yürütülmesini ve çocukların vatandaşlık bağı olmaksızın katılımının sağlanmasını istediklerini belirtti.

Kültürel Miras Teknik Komitesi’nin görev alanındaki tarihi eserler, bilgi, belge ve arşiv materyallerinin karşılıklı paylaşılması önerisi de kabul edildi. Erhürman, uzun süredir bekleyen kültürel miras çalışmalarının hayata geçirilmesi konusunda uzlaşı sağlandığını ifade etti.

Geçiş noktaları konusunda hangi kararlar alındı?

Görüşmenin önemli gündem maddelerinden biri yeni geçiş noktalarının açılmasıydı. Erhürman, Rum tarafına dört aşamalı bir öneri sunduklarını açıkladı.

  • İlk aşamada Kiracıköy-Athienou-Eğlence güzergahındaki yolun tamamen KKTC tarafından yapılması veya bir bölümünün KKTC, kalan kısmının Avrupa Birliği finansmanıyla tamamlanması önerildi.
  • İkinci aşamada Kiracıköy, Eğlence, Akıncılar, Haspolat ve Gemikonağı kapılarının hepsinin bir paket olarak açılması teklif edildi.
  • Üçüncü aşamada Haspolat ve Kambos-Gemikonağı geçişlerinin açılması, diğer konuların BM Genel Sekreteri ile yapılacak görüşmeye bırakılması önerildi.
  • Son aşamada ise Akıncılar ve Kambos-Gemikonağı geçiş noktalarının açılması kabul edildi.

Erhürman, "Bugün itibarıyla Akıncılar ve Kambos-Gemikonağı geçiş noktalarının açılışı üzerinde anlaşıldı. Diğer geçiş noktalarından vazgeçilmedi, hepsi üçlü toplantıya bırakıldı" dedi.

Yeni ve oyun değiştirici öneri sunuldu

Erhürman, görüşmede daha önce gündeme gelmeyen ve Kıbrıs meselesinde yaklaşımları değiştirebilecek yeni bir öneri sunduklarını ancak detaylarını henüz kamuoyuyla paylaşmayacağını söyledi. GKRY lideri Hristodulidis’in de bu öneriyi açıklamadığını belirten Erhürman, "Bu öneri üzerinde iyice düşünülmesi için muhatabıma zaman tanımak istiyorum" dedi.

Kıbrıs müzakerelerinde son durum ve gelecek planları

2017 Crans-Montana’da yaşanan başarısızlığın ardından uzun süredir ilerleme sağlanamadığını hatırlatan Erhürman, bugünkü görüşmede dokuz yıllık durgunluğun ardından önemli ilerlemeler kaydedildiğini söyledi.

Erhürman, "Bütün sorunların bir anda çözülmesini beklemiyoruz ancak mütevazı da olsa ileriye doğru adımlar atıldığını görüyoruz" dedi.

BM Genel Sekreteri’nin katılımıyla yeni bir üçlü görüşmenin haftalar içerisinde yapılmasının planlandığını açıklayan Erhürman, gündemdeki tüm geçiş noktaları ile Pile’ye ulaşım konusunun yeniden ele alınacağını belirtti.

Teknik düzeyde çalışmaların görüşmeye kadar devam edeceğini ve güven artırıcı önlemler kapsamında geçiş noktalarının tamamı ile Pile’ye ulaşım konusunun üçlü görüşmede yeniden tartışılacağını aktardı.

Kıbrıs meselesinde çözüm arayışları ve tarafların tutumu

Basın toplantısında Kıbrıs’ta federasyon mu yoksa iki egemen eşit devlet temelinde çözüm mü öngörüldüğü sorusuna Erhürman, "Başta kavramlara takılmamak gerektiğini" söyledi.

Kıbrıs meselesinin sadece çözüm modellerinin isimleri üzerinden tartışılmasının sonuç getirmediğini vurgulayan Erhürman, "Sorun isimler düzeyinde ele alındığı sürece hiçbir yere varılamaz" dedi.

Türkiye ile yürütülen istişarelere de değinen Erhürman, ortaya koyduğu dört maddelik müzakere metodolojisini Türkiye ile paylaştığını ve istişare ederek hareket ettiğini belirtti.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Kıbrıs meselesine ilişkin açıklamalarını değerlendiren Erhürman, geçmiş müzakerelerden ders çıkarılması gerektiğini söyledi. Crans-Montana sonrası BM Genel Sekreteri’nin "Bir daha olacaksa farklı olacak" sözlerini hatırlattı ve yeni sürecin farklı olması gerektiğini vurguladı.

Kıbrıs Rum tarafının siyasi gücü ve ada zenginliklerini paylaşmaya hazır olmadığını savunan Erhürman, bu iradenin müzakerelerin başında ortaya konması gerektiğini ifade etti.

Son olarak, müzakere sürecinin sonuç odaklı yürütülmesi gerektiğini belirten Erhürman, "Müzakere olsun diye müzakere istemiyoruz" dedi.

Sık sorulan sorular

KKTC Cumhurbaşkanı Erhürman üçlü görüşmede hangi önerilerin kabul edildiğini söyledi?

Erhürman, kabul edilen tüm önerilerin kendi sundukları köprü kurucu önerilerden çıktığını belirtti.

Üçlü görüşmede hangi geçiş noktalarının açılması kararlaştırıldı?

Akıncılar ve Kambos-Gemikonağı geçiş noktalarının açılması üzerinde anlaşıldı, diğer geçiş noktaları ise sonraki toplantıya bırakıldı.

Yeni üçlü görüşme ne zaman yapılacak?

BM Genel Sekreteri’nin katılımıyla yeni üçlü görüşmenin haftalar içinde gerçekleştirilmesi öngörülüyor.

Konuyla ilgili