ABD’de gerçekleştirilen ara seçimlerde Demokrat Parti, Kongre’nin hem Temsilciler Meclisi hem de Senato kanadında çoğunluğu ele geçirdi. Bu sonuç, dünya genelinde geniş yankı uyandırdı ve ABD Başkanı Donald Trump açısından ciddi bir siyasi yenilgi olarak değerlendirildi.
Dünya basını seçim sonuçlarını nasıl değerlendirdi?
ABD merkezli Washington Post gazetesi, Demokratların "tarihi mavi dalga" ile zafere ulaştığını belirterek seçmenlerin Trump’a tepki gösterdiğini yazdı. Gazete, Cumhuriyetçilerin son 50 yılın en büyük seçim kaybını yaşadığını vurguladı. Ayrıca, Cumhuriyetçiler arasında İran savaşı nedeniyle suçlamaların başladığına dikkat çekildi. Savaşın benzin ve gübre fiyatlarını artırarak hayat pahalılığına yol açtığı ve bunun seçmen tepkilerini yükselttiği ifade edildi.
Financial Times gazetesi ise Demokratların kapsamlı zaferinde İran savaşı, ekonomik zorluklar, göç politikaları ve yolsuzluk tartışmalarının etkili olduğunu belirtti. Trump’ın da savaşın Cumhuriyetçilere zarar verdiğini kabul ettiği aktarıldı. CNN, Demokratların oluşturduğu "mavi dalga"yı öne çıkararak seçimlerin Trump’a ağır siyasi darbe olduğunu yazdı.
İngiltere merkezli Reuters haber ajansı, Cumhuriyetçilerin kalelerinin bir nesil sonra ilk kez Demokratlara geçtiğini duyurdu. Haberde, seçmenlerin Trump’ın ekonomi yönetimi ve İran’a karşı savaş başlatma kararına duyduğu hoşnutsuzluğun seçim sonuçlarını etkilediği belirtildi. Trump’ın, savaşın Cumhuriyetçilerin yenilgisinde rolünü kabul ettiği ancak savaşa girme kararını savunduğu aktarıldı.
BBC, seçmenlerin Trump’ın Cumhuriyetçilerini reddettiğini ve Demokratların Kongre’nin kontrolünü ele geçirdiğini yazdı. İngiltere Başbakanı Andy Burnham’ın, ara seçim sonuçlarının hayat pahalılığı konusunda birleşmek için fırsat sunduğu yönündeki açıklamalarına yer verildi. Burnham, Orta Doğu’daki çatışmaların çözülmeden ekonomik baskıların hafiflemesinin mümkün olmadığını, İran savaşında gerilimin azaltılması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması çağrısında bulundu.
İngiliz Sky News televizyonu, ara seçimlerde Demokratların Kongre’yi ele geçirmesiyle Trump’ın ağır bir darbe aldığını duyurdu. Sky News’in askeri uzmanı Michael Clarke, seçim sonuçlarının İran’da askeri hareketliliği artırabileceğini belirtti. Savunma ve güvenlik editörü Deborah Haynes ise ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in günah keçisi ilan edilebileceğini yorumladı.
Avrupa medyasının seçim yorumları ve bölgesel etkiler
Almanya merkezli Deutsche Welle, Demokratların her alanda zafer kazandığını ve seçmenlerin Trump’ın politikaları nedeniyle Cumhuriyetçileri ağır şekilde cezalandırdığını yazdı. Die Frankfurter Allgemeine Zeitung ise Demokrat adayların geniş siyasi yelpazeyi temsil ettiğini belirtti. Fransız Le Figaro, seçim sonuçlarının Trump ve Cumhuriyetçiler için belirsizlik dönemi başlattığını ifade etti.
İtalyan ANSA ajansı, Demokratların Kongre’yi kazanarak kritik eyaletlerde valilikleri Cumhuriyetçilerden aldığını aktardı. İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, Amerikalıların iradesine saygı duyduklarını ve ABD ile ilişkilerin değişmeyeceğini söyledi. Corriere della Sera gazetesi, seçim sonuçlarını "ABD, Trump’ı reddetti, Demokrat tsunamisi ABD’yi kasıp kavurdu" başlığıyla verdi. Gazete, Trump’ın "Oy pusulasında benim ismim olsaydı kazanırdık" sözlerine yer verdi.
İspanyol El Pais gazetesi, Demokratların Trump’ın kaotik başkanlığına karşı protesto oylarıyla büyük bir zafer kazandığını belirtti. Seçim başarısının ABD tarihinde sadece altı kez gerçekleştiği vurgulandı.
Polonya’nın kamu yayıncısı TVP, seçim sonuçlarının Ukrayna ve Avrupa ile ilişkileri önemli ölçüde etkileyebileceğini yazdı. Kongrenin Ukrayna’ya askeri yardımlar, NATO finansmanı ve Rusya’ya yaptırımlar üzerinde etkili olabileceği belirtildi. Ancak Trump’ın diplomasi ve yürütme yetkilerini koruduğu ifade edildi. Polonya gazetesi Wyborcza, Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’nin Demokrat Parti ile iyi ilişkiler kurmaya çalışmadığını ve bunun sonuçlarına katlanmak zorunda kalacağını yazdı.
Yunan Kathimerini gazetesi, Yunan hükümetinin ABD ara seçim sonuçları ne olursa olsun Yunanistan-ABD ilişkilerinin güçlü kalacağını açıkladığını duyurdu. Gazete, Yunan kökenli dört Cumhuriyetçi siyasetçinin Temsilciler Meclisi’ne yeniden seçilmesine dikkat çekti.
Sırbistan resmi ajansı Tanjug, Demokratların zaferinin durumu karmaşıklaştıracağını ve yeni hükümet kurulmasının önemli olduğunu aktardı. Eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, Demokrat zaferinin petrol fiyatlarını yükselteceğini ve ABD’nin İran’a daha sert saldırılar düzenlemesini beklediğini söyledi.
Orta Doğu ve Rusya medyasının seçim değerlendirmeleri
Çin resmi haber ajansı Xinhua, Demokratların Kongre’nin iki kanadını kontrol edeceği beklentisini duyurdu. Japonya’nın NHK yayıncısı, Demokratların zaferinin Trump ve Cumhuriyetçiler için darbe niteliğinde olduğunu belirtti.
İran resmi ajansı IRNA, ara seçimlerin İran ile savaşın sona ermesinde dönüm noktası olabileceğini yazdı. Ancak çatışmalar sona ermeden önce yeni gerilim ve askeri tırmanış ihtimalinin bulunduğu ifade edildi. Haberde, ABD’de benzin fiyatlarının artmasının Amerikan halkını öfkelendirdiği ve hükümetin bunun siyasi bedelini üstlendiği belirtildi.
İsrail Times of Israel gazetesi, Demokratların Trump ve Cumhuriyetçilere ağır darbe indirerek Kongre’nin kontrolünü ele geçirdiğini yazdı. Seçimlerde İsrail’i eleştiren adayların da kazananlar arasında olduğu vurgulandı. The Jerusalem Post ise seçim sonuçlarının ABD-İsrail ilişkilerini yeniden şekillendirebileceğine dikkat çekti. Demokrat Parti içinde İsrail ve İran savaşı konularında değişen tavırların seçim sonuçlarını etkilediği belirtildi.
Suudi Arabistan merkezli Al Arabiya, seçimlerin Trump’ın başkanlığının kalan döneminde atacağı adımların önünü kesme yetkisi sağladığını yazdı. Arab News ise Cumhuriyetçi yönetime karşı güçlü bir muhalefetin Kongre’de oluştuğunu aktardı. Katar merkezli Al Jazeera, Cumhuriyetçilerin "tarihi yenilgi" yaşadığını ve Demokratların Cumhuriyetçilerin güçlü olduğu eyaletlerde zafer kazandığını bildirdi. Michigan’dan Demokrat Abdul El-Sayed’in Senato’ya seçilen ilk Müslüman olduğu vurgulandı.
Rusya merkezli Ria Novosti, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’i ABD seçimlerine müdahale etmekle suçladı. Haberde, benzin ve dizel fiyatlarındaki artışın Amerikan halkını öfkelendirdiği ve Zelenskiy’in Rus petrol rafinerilerini hedef almasının bunda etkili olduğu ileri sürüldü. Rusya resmi ajansı TASS, Demokratların zaferine ve Trump’ın tepkisine yer verdi. Trump’ın Cumhuriyetçilerin yenilgisi karşısında "biraz şaşırdığı" belirtildi.
TASS’ın Politico’dan aktardığı haberde Avrupa’nın Cumhuriyetçilerin yenilgisini memnuniyetle karşıladığı bildirildi. The Moscow Times ise Kremlin’in, Cumhuriyetçi Parti’nin yenilgiye rağmen Trump’ın Ukrayna’da barış çabalarını sürdürmesini umduğunu aktardı. Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Trump’ın görev süresini sürdüreceğini ve barış çabalarının devam edeceğini söyledi.
Sık sorulan sorular
Dünya basını seçim sonuçlarını nasıl yorumladı?
Seçimler Trump’ın politikalarına yönelik seçmen tepkisi ve bölgesel etkiler bağlamında ağır bir yenilgi olarak değerlendirildi.
Seçimlerin bölgesel etkileri nelerdir?
Seçim sonuçları Ukrayna’ya askeri yardımların devamı, İran savaşı ve Rusya’ya yönelik yaptırımların geleceği gibi konuları etkileyebilir.
Kaynak: İHA




