Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve ABD Başkanı Donald Trump, ilk kez üçlü bir görüşme gerçekleştirdi. Bu tarihi zirve, Çin'in Shenzen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İş Birliği (APEC) Zirvesi kapsamında yapıldı ve yaklaşık 1.5 saat sürdü.
Xi Jinping'den dünya barışı ve stratejik istikrar vurgusu
Toplantının açılışında konuşan Xi Jinping, bu üçlü zirveyi "bir dönüm noktası" olarak tanımladı. Xi, dünya barışının korunması ve büyük devletler arasındaki stratejik istikrarın teşvik edilmesinin görüşmenin ana konusu olduğunu belirtti. İnsanlığın tarih boyunca birçok savaşa tanıklık ettiğini ve günümüzde de 60'tan fazla bölgesel çatışmanın devam ettiğini hatırlatan Xi, "Büyük devletler arasındaki iyi ilişkiler dünyayı güvenli kılar, çatışmalar ise kaosa sürükler" dedi.
Xi ayrıca, günümüz dünyasının artık birbirinden kopuk adalardan oluşmadığını, insanlığın tek bir küresel köyde yaşadığını vurguladı. Bu küresel köyde büyük devletlerin özel bir sorumluluk taşıdığını ifade eden Xi, "Dünya güçleri arasında iyi etkileşim bir seçenek değil, zorunluluktur" şeklinde konuştu.
Çin-Rusya kapsamlı ortaklık ve stratejik iş birliğinin güçlendirilmesi ile Çin-ABD ilişkilerinin yapıcı ve istikrarlı hale getirilmesi için aktif çalışmalar yürüttüklerini belirten Xi, "Büyük devletler arasında barış içinde bir arada yaşama ve genel istikrar ile dengeli kalkınma ruhuyla bir etkileşim mimarisi oluşturulmasına katkıda bulunuyoruz. Bu sadece üç ülkenin değil, tüm dünyanın yararınadır" dedi.
Küresel ölçekteki değişimler karşısında zorlukların bulunduğunu hatırlatan Xi, "Sorumluluk bilinci zorlu zamanlarda belli olur. Üç devletimiz, BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri olarak örnek bir duruş sergilemeli, küresel sınamalara ortak çabalarla yanıt vermeli, barış ve istikrarı birlikte savunmalı ve insanlığın ilerlemesine katkı sunmalıdır" ifadelerini kullandı.
Putin'den uluslararası hukuk ve çatışmaların çözümü mesajı
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, üçlü zirveye ev sahipliği yapan Çin yönetimine teşekkür ederek, BM Güvenlik Konseyi'nin daimi üyeleri olarak ortak sorumluluk taşıdıklarını belirtti. Putin, "BM Şartı ve uluslararası hukuk sistemini koruma görevi bizim omuzlarımızdadır" dedi.
Putin, ülkelerinin Ukrayna'daki çatışma da dahil olmak üzere bölgesel sorunların çözümünde ortak çıkarları bulunduğunu vurguladı. Bu konuyu Çin Devlet Başkanı ile önceki gün, ABD Başkanı ile ise zirve kapsamında yaptıkları ikili görüşmede ele aldıklarını aktardı.
Putin ayrıca, uluslararası terörizm ve sınır ötesi organize suçlar gibi çağımızın tehditlerine karşı ortak çıkarların bulunduğunu belirtti. Rus lider, "Rusya, Çin ve ABD karşılıklı saygı, eşitlik ve çıkar dengesine dayalı iş birliği yaparsa, dünya güvenliği ve istikrarına önemli katkı sağlayabilir" dedi.
Trump'tan nükleer silahların azaltılması ve diyaloğa vurgu
ABD Başkanı Donald Trump, Mayıs ayında Pekin ziyaretinin ardından APEC Zirvesi için Shenzen'de bulunmaktan memnuniyet duyduğunu söyledi. Xi'yi başarılı bir zirve düzenlediği için tebrik eden Trump, üç liderin ilk kez bir araya gelerek tarihi bir görüşme gerçekleştirdiğini belirtti.
Trump, "Dünyanın en büyük üç ülkesinin başkanları olarak sadece halklarımızı değil, tüm gezegeni etkileyen meselelerde açık, saygılı ve yapıcı bir diyaloğu sürdürmek gibi özel bir sorumluluğumuz var" dedi. Geçmişte liderlerin anlaşmazlık yaşadıkları ülkelerle konuşmaktan kaçındığını ancak kendilerinin farklı bir yol seçtiğini ifade etti.
Trump, ABD, Rusya ve Çin'in dünyanın en büyük üç nükleer gücü olarak, nükleer silah sayısının azaltılması ve kullanım riskinin düşürülmesi konularında eşsiz bir konumda olduklarını söyledi. Nükleer silahların gücünün "akıl almaz boyutta" olduğunu belirten Trump, bu silahlardan vazgeçmenin zor olduğunu ancak yayılma tehdidiyle mücadele için iş birliği gerektiğini vurguladı.
Trump, İran'ın nükleer silaha sahip olmasına izin vermeyeceklerini de dile getirdi. Rusya ile Ukrayna arasındaki savaşı da ele aldıklarını belirten Trump, Putin ile uzun bir görüşme yaptığını ve savaşın sona erdirilmesi için umutlu olduğunu söyledi.
Ayrıca, ulusların egemenliğini korumak için uluslararası ceza mahkemeleri gibi küresel kuruluşlara karşı iş birliği gerektiğini ifade etti. Zirvede Xi ve Putin ile birlikte olmaktan onur duyduğunu söyleyen Trump, Çin'in Shenzen kentinde büyük bir iş başardığını belirtti.
Zirve, üç liderin açılış konuşmalarının ardından basına kapalı olarak yaklaşık 1.5 saat sürdü ve barış, güvenlik, ekonomik iş birliği ve nükleer silahların kontrolü gibi önemli konuların görüşülmesiyle tamamlandı.
Sık sorulan sorular
Üçlü zirve nerede ve ne zaman gerçekleşti?
Zirve, Çin'in Shenzen kentinde Asya-Pasifik Ekonomik İş Birliği Zirvesi kapsamında yapıldı.
Liderler hangi konuları görüştü?
Liderler küresel barış, nükleer silahların azaltılması, Ukrayna'daki çatışma ve uluslararası güvenlik gibi konuları ele aldı.
Konuyla ilgili
Foto Galeri (11 fotoğraf)
Kaynak: İHA




