Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan enerji ihracatına imkan sağlayan Kızıldeniz’deki Yanbu tesisini korumaya yardımcı olmak amacıyla Suudi Arabistan’a asker ve savunma sistemleri göndereceklerini açıkladı.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Elysee Sarayı’ndan canlı yayınlanan özel röportajında gündeme ilişkin açıklamalarda bulundu. Rusya-Ukrayna Savaşı ve Avrupa’nın güvenliğine geniş yer ayıran Cumhurbaşkanı Macron, Orta Doğu’daki kriz, Fransa’da yükselen akaryakıt fiyatları, enerji arzı, kamu borcu, 2027 bütçesi ve ülkedeki siyasi durumu da değerlendirdi.

Avrupa güvenliği ve Rusya tehdidi

Macron, ABD Merkezi İstihbarat Teşkilatı’nın (CIA) Rusya’nın insansız hava araçlarıyla Avrupa’ya ve özellikle Fransa’nın güneyine saldırabileceği yönünde Fransız istihbarat servislerini uyardığına ilişkin iddiaları reddetti. Ancak Avrupa’daki güvenlik ortamının giderek daha gergin hale geldiğini belirten Macron, "Son haftalarda Avrupa’nın birçok yerinde düşmanca eylemlerin arttığını görüyoruz" dedi.

Almanya’nın Leipzig Havalimanı’nda Alman makamlarınca Rusya’nın sorumlu tutulduğu saldırı girişimine değinen Macron, Fransa’da bugüne kadar bu tür bir saldırının gerçekleşmediğini, ancak riskin bulunduğunu söyledi. Fransa’nın da benzer bir saldırıyla karşılaşıp karşılaşamayacağına ilişkin Macron, "Bunun Fransa’da gerçekleşmesinin mümkün olup olmadığını soruyorsanız, cevabım evet" ifadelerini kullandı. Fransa Cumhurbaşkanı, "Rusya, Avrupa’nın Ukrayna’nın stratejik derinliği olduğunu düşünüyor, çünkü Avrupalılar Ukraynalılara yardım ediyor" dedi.

Leipzig’deki saldırı girişiminin başarılı olması halinde saldırının can kayıplarına yol açabileceğini belirten Macron, "Bu artık hibrit savaş değil, doğrudan savaş. Bunlar insanları öldürebilecek düşmanca eylemler" ifadelerini kullandı. Rusya kaynaklı tehdidin yalnızca fiziki saldırılarla sınırlı olmadığını belirten Cumhurbaşkanı, Fransa’nın yıllardır dezenformasyon ve siber saldırıların hedefi olduğunu söyledi. Macron, bu tür eylemlerin son dönemde yoğunlaştığını ifade etti.

Fransa’nın muhtemel saldırılara karşı hazırlıklarını artırdığını belirten Macron, İçişleri Bakanı Laurent Nunez’in bölge valilerini bir araya getirdiğini hatırlattı. Ülke genelindeki kritik altyapılar ile hassas noktaların korunmasına yönelik tedbirlerin güçlendirildiğini söyleyen Macron, özellikle insansız hava aracı ve siber saldırılara karşı hassas sivil altyapılar, askeri tesisler ve savunma sanayii noktaları için bölge bölge hazırlık yapıldığını belirtti.

Rusya-Ukrayna savaşı ve askeri kayıplar

Rusya’nın Ukrayna’daki savaş için yeni bir seferberliğe hazırlanabileceğini de ifade eden Macron, Avrupa ve ABD istihbarat servisleri ile Ukrayna tarafından paylaşılan bilgiler doğrultusunda yaklaşık 300 bin kişilik yeni bir seferberliğin "inandırıcı bir senaryo" olduğunu söyledi. Fransa Cumhurbaşkanı, Rusya’nın Şubat 2022’den bu yana ölü ve yaralı olmak üzere toplam 1.2 milyon asker kaybettiğini ileri sürerek Moskova’nın Donbass’ın tamamını ele geçirmek için daha fazla kaybı göze almaya hazır olduğunu savundu.

Macron, mevcut ilerleme hızıyla Rus ordusunun Donbass’ın geri kalanını ele geçirmesinin yaklaşık 1.5 ila 2 yıl sürebileceği değerlendirmesinde bulundu.

Ukrayna’ya desteğin devam edeceğini belirten Macron, Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy ile ilave radar ve füze sağlanması konusunda anlaşmaya vardıklarını açıkladı. Cumhurbaşkanı Macron ayrıca Rusya ve Ukrayna’ya Ukrayna’nın Rus rafineri ve enerji tesislerine yönelik saldırılarını durdurması karşılığında Rusya’nın da Ukrayna’nın enerji sistemi ve sivil altyapısına yönelik saldırılarına son vermesini, ikinci aşamada ise Karadeniz’deki çatışmaların durdurularak tahıl sevkiyatının önünün açılmasını içeren "çifte moratoryum" önerdiklerini hatırlattı. Macron, öneriyi ABD Başkanı Donald Trump ve Zelenskiy ile görüştüğünü belirtti.

Enerji fiyatları ve Yanbu tesisinin korunması

Fransa’da akaryakıt fiyatlarındaki yükselişe değinen Macron, Ukrayna’nın Rus rafinerilerine yönelik saldırılarının piyasalar üzerinde etkisi bulunduğunu, ancak enerji fiyatlarındaki yükselişin temel nedeninin Orta Doğu’daki savaş ve Hürmüz Boğazı çevresindeki kriz olduğunu söyledi. Ukrayna’nın Rus rafinerilerini hedef almasına ilişkin Macron, "Ukraynalılar bunu Rusya onların enerji kapasitesini yok ettiği için yapıyor. Kışı karanlıkta ve soğukta geçirdiler" dedi.

Fransa’da dizel, doğal gaz veya kalorifer yakıtında arz sıkıntısı yaşanmaması için çalıştıklarını belirten Cumhurbaşkanı Macron, "Kıtlığı önlemek için her şeyi yapıyoruz" ifadelerini kullandı. Macron, enerji arzının güvence altına alınması ve Hürmüz Boğazı’nın barışçıl şekilde yeniden açılması için diplomatik girişimlerin sürdüğünü söyledi.

Fransa’nın enerji stoklarını yeniden oluşturduğunu belirten Macron, doğal gaz depolarının önümüzdeki haftalarda Avrupa hedefleri doğrultusunda yaklaşık yüzde 80 doluluk seviyesine ulaşmasının beklendiğini ifade etti.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Suudi Arabistan’ın Kızıldeniz kıyısındaki stratejik Yanbu enerji tesisinin korunması için askeri destek sağlayacaklarını açıkladı. Hürmüz Boğazı’nı kullanmadan enerji ihracatına imkan sağlayan Yanbu’nun önemine dikkat çeken Macron, "Askeri imkanlar göndereceğiz. Askerler, radarlar ve savunma sistemleri göndereceğiz. Herhangi bir çatışmaya dahil olmak için değil, bu tesisi korumak için" şeklinde konuştu.

Ekonomik ve siyasi değerlendirmeler

Fransa’nın G7 dönem başkanlığını yürüttüğünü hatırlatan Macron, enerji fiyatlarındaki baskının azaltılması amacıyla gerekmesi halinde üye ülkelerin stratejik petrol rezervlerinin koordineli biçimde piyasaya sürülmesinin değerlendirilebileceğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump’ın Amerikan dizelinin ihracatını sınırlandırabileceğine ilişkin açıklamalarına da değinen Macron, böyle bir kararın dünya piyasalarındaki fiyatları daha da artıracağını savundu. Trump’tan bu konuda güvence alınıp alınmadığına ilişkin Macron, "Donald Trump söz konusu olduğunda hiçbir zaman garanti yok" ifadelerini kullandı.

Akaryakıt fiyatlarının daha da yükselmesi halinde yeni önlemlerin gündeme gelebileceğini belirten Cumhurbaşkanı, önceliğin vergileri azaltmadan önce piyasa fiyatlarını düşürmek olduğunu söyledi. Macron, "Bizim çıkarımız vergileri düşürmeden önce fiyatları düşürmek. Aksi halde jeopolitiğin sonuçlarını Fransız vergi mükelleflerine ödetmiş oluruz" dedi.

Litre başına 20 sentlik vergi indiriminin kamu maliyesine bir ayda yaklaşık 1 milyar Euro’ya mal olacağını belirten Macron, fiyatların yükselmeye devam etmesi halinde hiçbir seçeneğin tamamen dışlanmadığını ifade etti. Cumhurbaşkanı, "Fransızları yalnız bırakmayacağız. Fiyatların kontrolden çıkmasına izin vermeyeceğiz" dedi.

TotalEnergies’e de seslenen Macron, şirketin uluslararası enerji fiyatlarındaki yükselişten yararlanarak Fransız tüketiciler üzerinden aşırı kar elde etmemesi gerektiğini savundu. Cumhurbaşkanı, "Fransızsınız, vatansever olun" ifadelerini kullandı.

Fransa’nın kamu borcundaki artışa ilişkin eleştirilere cevap veren Macron, Covid-19 salgını sırasında uygulanan geniş kapsamlı devlet desteklerini savundu. Cumhurbaşkanı, "Ne pahasına olursa olsun politikasından hiçbir şekilde pişman değilim" dedi.

Son 10 yıldaki ek kamu harcamalarının yaklaşık 3’te 1’inin Fransızları krizlerden korumaya, 3’te 1’inin ülkeyi geleceğe hazırlamaya ayrıldığını belirten Macron, kalan bölümün ise sosyal modelde yeterince hızlı reform yapılamamasından kaynaklandığını söyledi. Özellikle emeklilik sistemi konusunda yeterince hızlı ilerlenemediğini kabul eden Fransa Cumhurbaşkanı, "Siyasi güçleri ikna etmeyi başaramadım. Sorumluluğumdan kaçmıyorum" ifadelerini kullandı.

2027 bütçesinin kamu maliyesinin kontrol altına alınması açısından gerekli olduğunu belirten Macron, devlet, yerel yönetimler, sosyal güvenlik sistemi, şirketler ve hane halklarının bütçe çabasına katkıda bulunması gerektiğini söyledi.

Fransa’da hayat pahalılığı nedeniyle oluşan toplumsal öfkeye de değinen Cumhurbaşkanı, ekonomik şartlar ağırlaştığında insanların günlük yaşamlarının zorlaştığını ve öfkelenmelerinin doğal olduğunu söyledi. Ancak ülke çapında genel bir toplumsal hareketin uluslararası krizlerin sonuçlarını ortadan kaldırmayacağını savunan Macron, Fransızlara birlik çağrısında bulundu. Macron, "Rusya’nın Ukrayna’da başlattığı savaşa ve Hürmüz’de yaşananlara karşı toplumsal hareket yapılamaz. Böyleyse ben de katılabilirim, çünkü ben de bu savaşlara karşıyım" dedi.

Ulusal Meclis’in yeniden feshedilerek erken seçime gidilmesi ihtimaline ise kapıyı kapatan Macron, yeni bir seçimin mevcut savaş, satın alma gücü sorunları ve geçirilmesi gereken bütçeye siyasi istikrarsızlığı da ekleyeceğini söyledi. Cumhurbaşkanı, "Bunun ülke için iyi olacağını düşünmüyorum" dedi.

2027 cumhurbaşkanlığı seçiminde herhangi bir aday lehine tutum alıp almayacağı konusunda henüz karar vermediğini belirten Macron, "Jeopolitik, ekonomik, mali ve siyasi durumun gelişimine göre sorumluluk içinde yapmam gerekeni yapacağım" ifadelerini kullandı. Cumhurbaşkanı Macron, mevcut önceliğinin görevini yerine getirmek olduğunu vurgulayarak, "Benim ilk görevim harekete geçmek. Bugün siyasi tartışmaya dahil olmak değil" dedi.