Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleştirilen "Uygulama için Küresel Çağrı: İklim Eylemi için Ticaretten Yararlanmak" programında konuşan Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, iklim politikalarının küresel ekonomiyi bölmemesi gerektiğini vurguladı. Bolat, bu politikaların açık ve dayanıklı küresel piyasalara zarar vermeden iklim hedeflerini ilerletmek için ticaret politikaları ve uluslararası iş birliğini kullanması gerektiğini belirtti.

Programda ayrıca Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) Genel Direktörü Dr. Ngozi Okonjo-Iweala, ticaret ve çevre bakanlarının koordinasyon eksikliği yaşadığını ifade ederek, "Bence sorunun bir parçası da bu" dedi. Okonjo-Iweala, karbon fiyatlandırması ve vergilendirmesi alanında 120 farklı yaklaşımın bulunduğunu ve bu uygulamaların bazen ticaret bakanları tarafından korumacı tedbirler olarak algılandığını söyledi.

İklim Politikaları ve Ticaret Arasındaki Dönüşüm

Ticaret Bakanı Bolat, iklim değişikliği politikaları ile ticaretin ilişkisine özellikle 2021 yılından itibaren önem verildiğini belirtti. Düşük karbonlu ekonomiye geçişin uluslararası üretim, yatırım ve ticarette önemli bir dönüşüm yarattığını ifade eden Bolat, karbonsuzlaşmanın artık sadece çevresel değil, ticaret ve yatırım alanında da kritik bir konu haline geldiğini söyledi. Bu nedenle, ülkeler arasındaki üretim ve ticaret ilişkilerinin karbonsuzlaşma ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğini anlattı.

Bolat, dünya ticaretinde artan korumacılık, ticaret savaşları ve yükselen gümrük vergilerinin ekonomik büyümeyi olumsuz etkilediğine dikkat çekti. Bu gelişmelerin uluslararası büyüme oranlarını düşürdüğünü ifade eden Bolat, iklim politikalarının küresel ekonomiyi bölmemesi gerektiğini, ticaret politikalarının iklim hedeflerine ulaşmada araç olarak kullanılmasının önemini vurguladı.

Türkiye'nin Yeşil Mutabakat ve Uluslararası İş Birliği Çalışmaları

Türkiye'nin yeşil dönüşüm sürecinde yürüttüğü çalışmalara değinen Bolat, 2021 yılında kabul edilen Yeşil Mutabakat programının ticaret boyutunda koordinasyon görevinin Ticaret Bakanlığı tarafından üstlenildiğini aktardı. 2021-2025 dönemini kapsayan eylem planının sona erdiğini ve Cumhurbaşkanı tarafından 2026-2030 dönemi için yeni eylem planının imzalandığını belirtti.

Yeni plan kapsamında 11 öncelikli alan, 41 hedef ve 142 eylemin yer aldığını açıklayan Bolat, Türkiye'nin Avrupa Birliği'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması'na uyum çalışmalarını da sürdürdüğünü ifade etti. Emisyon Ticaret Sistemi ve karbon düzenlemeleri konusunda AB ile koordinasyonun önemine işaret etti.

Bolat, Ticaret Bakanlığı'nın Yeşil Mutabakata Uyum Projesi Desteği kapsamında Responsible programını uygulamaya aldığını söyledi. İklim politikalarının ticaret üzerindeki etkilerinin DTÖ çatısı altında ele alınması gerektiğini dile getiren Bolat, çevre tedbirlerinin dünya ticaretini parçalamaması, yerli sanayiler için engel oluşturulmaması ve gelişmiş ile gelişmekte olan ülkeler arasında uyumun sağlanmasının kritik olduğunu vurguladı.

Türkiye'nin uluslararası iş birliğine hazır olduğunu belirten Bolat, Dünya Ticaret Örgütü, Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı ve diğer ticaret ortaklarıyla bu diyaloğu ilerletmek istediklerini ifade etti.

Uluslararası Paydaşların Görüşleri

DTÖ Genel Direktörü Dr. Ngozi Okonjo-Iweala, ticaret ve çevre bakanlarının nadiren aynı ortamda bulunmasının, iklim ve ticaret politikalarının entegrasyonunda sorun yarattığını söyledi. Okonjo-Iweala, karbon emisyonlarını azaltmak için alınan önlemlerin ticari etkilerinin yeterince dikkate alınmadığını belirtti.

Okonjo-Iweala, kritik minerallerin çıkarıldığı Latin Amerika, Afrika ve Orta Asya gibi bölgelerde madencilik, rafinasyon ve üretimin bir arada yapılmasının değer zincirinin bölgesel yoğunlaşmasını azaltacağını ve ticaretin çözümün parçası olduğunu göstereceklerini ifade etti.

Barbados Başbakanı Mia Mottley, küçük ada devletlerinin yeşil dönüşüm için gerekli teknoloji ve finansmana erişimde güçlükler yaşadığını dile getirdi. Mottley, orta gelirli ülkelerin finansman şartlarının ağır olduğunu ve bu ülkeler için özel uygulamalara ihtiyaç duyulduğunu belirtti.

COP30 Başkanı Büyükelçi André Aranha Corrêa do Lago, iklim hedeflerine ulaşmak için farklı bakanlıkların iş birliğinin zorunlu olduğunu söyledi. Corrêa do Lago, bazı ülkelerin iklim ve ticaret konularını birbirinden ayrı tutmasının sorun yarattığını vurguladı.

Finlandiya Dış Ticaret ve Kalkınma Bakanı Ville Tavio ise yeşil dönüşümde özel sektörün geliştirdiği teknolojiler ve serbest piyasanın önemini anlattı. Tavio, iklim eylemlerinin vatandaşların yaşam maliyetlerini artırmaması gerektiğini ve bu önlemlerin büyük enflasyona yol açmaması gerektiğini belirtti.

Sık sorulan sorular

Ticaret Bakanı Ömer Bolat iklim politikaları hakkında ne söyledi?

Bolat, iklim politikalarının küresel ekonomiyi parçalamaması gerektiğini ve ticaret politikalarıyla desteklenmesi gerektiğini vurguladı.

DTÖ Genel Direktörü ticaret ve çevre bakanlarının iş birliği hakkında ne belirtti?

DTÖ Genel Direktörü Ngozi Okonjo-Iweala, ticaret ve çevre bakanlarının nadiren aynı ortamda bulunmasının koordinasyon sorununa yol açtığını söyledi.

Konuyla ilgili