Antalya'da gerçekleştirilen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı'nın (COP31) kapanış oturumunda, Paris Anlaşması kapsamında çeşitli karar taslakları kabul edildi ancak iklim finansmanı, adil geçiş, emisyon azaltımı ve uyum konularındaki müzakereler tamamlanamadı.
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, toplantının sonunda başkanlık kararının üçüncü taslağının 21 Kasım'da yayımlanacağını duyurdu. Kurum, "Bitiş çizgisine yakınız. Ancak henüz oraya varmış değiliz" ifadelerini kullandı.
Paris Anlaşması Kapsamında Kabul Edilen Kararlar
Kapanış oturumu, Bakan Kurum'un başkanlığında Anadolu Salonu'nda yapıldı. İki hafta süren müzakerelerin ardından delegasyonlar, gündemdeki karar taslaklarını değerlendirdi. Bu toplantıda Paris Anlaşması'nın 6. maddesi kapsamında uluslararası iş birliğine dayalı yaklaşımlar, 6.4 maddesi uyarınca karbon kredilendirme mekanizması ve piyasa dışı yaklaşımlara ilişkin çalışma programı kabul edildi.
6.2 maddesi kapsamında iş birliğine dayalı yaklaşımların uygulanması için altyapı, süreçler ve kapasite geliştirme faaliyetlerinin finansmanına yönelik karar taslağı da onaylandı. Ayrıca, 13. madde kapsamında gelişmekte olan ülkelere raporlama ve kapasite geliştirme desteği sağlanmasına ilişkin karar kabul edildi.
Uyumun teşvik edilmesi ve anlaşmanın uygulanmasını kolaylaştırmak amacıyla kurulan komiteye ilişkin karar taslağı da genel kurulda kabul edildi. En az gelişmiş ülkelerle ilgili COP ve CMA kararları ile Küresel Durum Değerlendirmesi yıllık diyaloğuna ilişkin karar taslağı da onaylandı.
Kyoto Protokolü çerçevesinde Temiz Kalkınma Mekanizması Yürütme Kurulu'nun yıllık raporu not edilirken, Uygunluk Komitesi raporuna ilişkin karar taslağı da kabul edildi.
Uzlaşı Sağlanamayan Konular COP32'ye Kaldı
Genel kurulda usul kurallarının kabulü konusunda anlaşma sağlanamadı. Oylamaya ilişkin 42. kural dışında mevcut taslak usul kurallarının uygulanmasına devam edilmesi ve konunun COP32'de yeniden ele alınması kararlaştırıldı.
Ulusal Uyum Planları'na ilişkin görüşmeler, Uygulama Yardımcı Organı'nın (SBI) 66. oturumunda devam edecek ve COP32'de değerlendirilmek üzere karar taslağı hazırlanması tavsiye edildi. İklim Teknolojisi Merkezi ve Ağı'nın etkinliğine ilişkin üçüncü gözden geçirme kapsamında da uzlaşı sağlanamadı; çalışmalar SBI'nin 66. oturumunda sürecek.
Ulusal katkı beyanlarının (NDC) özelliklerine yönelik ilave rehberlik konusundaki müzakereler de tamamlanmadı ve konu Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı'nın dokuzuncu oturumunun (CMA9) geçici gündemine alındı.
1,5 Derece Hedefi Tartışmaları
Uzun vadeli küresel iklim hedefinin dönemsel gözden geçirilmesine ilişkin karar taslağı kabul edildi. Ancak bazı ülkeler arasında mekanizmanın geleceği konusunda görüş ayrılıkları ortaya çıktı. Çin temsilcisi, sürecin ilerlememesi ve bazı gelişmiş ülkelerin erteleme çabalarına karşı uyarıda bulundu.
Şili, Suudi Arabistan ve Hindistan temsilcileri dönemsel gözden geçirme mekanizmasının sürdürülmesini desteklerken, Küçük Ada Devletleri İttifakı (AOSIS) temsilcisi bu mekanizmanın 1,5 derece sınırının bilimsel veriler ışığında değerlendirilmesi açısından önemine dikkat çekti.
Latin Amerika ve Karayipler Bağımsız İttifakı (AILAC) adına konuşan Panama temsilcisi ise kabul edilen kararın müzakerelerdeki değerlendirmeleri yeterince yansıtmadığını belirtti ve ulusal katkı beyanlarının uygulanması için gerekli desteğin sağlanması gerektiğini vurguladı.
COP32'nin Ev Sahibi Etiyopya Olacak
Gelecek oturumların yer ve tarihleriyle ilgili karar taslağı kabul edildi. Buna göre, COP32 2027 yılında Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da düzenlenecek. Etiyopya Dışişleri Bakanı Gedion Timotheos, COP31'e ev sahipliği yapan Türkiye'ye teşekkür ederek, "COP31'den bayrağı devralırken sizleri Antalya'dan Addis Ababa'ya uzanan bu yolculuğun bir sonraki etabını birlikte koşmaya davet ediyoruz" dedi.
Timotheos, COP32'nin ekonomik kalkınma ile iklim eylemini birlikte ilerletmeyi hedeflediğini ve emisyon azaltımı, uyum, kayıp ve zarar, adil geçiş ile iklim finansmanına erişim konularına odaklanacağını açıkladı.
Murat Kurum'dan Müzakereler Hakkında Değerlendirme
Bakan Kurum, iki haftalık yoğun müzakerelerin ardından önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti. Ancak adil geçiş, finansman, emisyon azaltımı ve uyum gibi kritik başlıklarda henüz sonuç alınamadığını ifade etti.
Kurulda tarafların uzlaşı sağlamak için çeşitli öneriler üzerinde çalıştığını söyleyen Kurum, gece yarısından itibaren ekiplerin gündem maddelerine ilişkin sonuçları derleyip metinleri hazırlayacağını açıkladı. Başkanlık kararının üçüncü taslağı 21 Kasım Cumartesi günü yayımlanacak.
Sık sorulan sorular
COP31'de hangi kararlar kabul edildi?
Paris Anlaşması'nın çeşitli maddeleri kapsamında karbon piyasaları, raporlama, kapasite geliştirme ve uyum konularında karar taslakları kabul edildi.
COP31'de hangi konularda uzlaşı sağlanamadı?
İklim finansmanı, adil geçiş, emisyon azaltımı, ulusal uyum planları ve iklim teknolojisi gibi bazı önemli başlıklarda görüşmeler tamamlanamadı.
COP32 nerede ve ne zaman yapılacak?
COP32, 2027 yılında Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa'da gerçekleştirilecek.
Konuyla ilgili
Foto Galeri (2 fotoğraf)
Kaynak: İHA




