Kocaeli Üniversitesi Otomotiv Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Türkcan, elektrikli araçların trafik kazasında darbe alan bataryalarının günler sonra yangın çıkarabileceğini belirtti. Bu nedenle kaza sonrası araçların en az 5 gün boyunca termal kamerayla izlenmesi gerektiğini vurguladı.
Elektrikli araç bataryalarında meydana gelen hasarın, özellikle batarya hücrelerinin deformasyona uğramasının yangın riskini artırdığını ifade eden Türkcan, termal yönetim sisteminin bataryanın güvenli ve verimli çalışması için kritik olduğunu söyledi. Termal yönetim sistemi düzgün çalışmadığında, özellikle yüksek akım çekildiğinde bataryada aşırı ısınma ve yangın çıkma ihtimali bulunuyor.
Termal yönetim sisteminin yangın riskine etkisi nedir?
Prof. Dr. Türkcan, termal yönetim sisteminin batarya sıcaklığını kontrol eden ve bataryanın kapasitesini verimli kullanmasını sağlayan önemli bir sistem olduğunu belirtti. Bu sistemin iyi tasarlanması ve çalışması halinde elektrikli araçların bataryalarının 10 yıl veya 300-400 bin kilometre üzerinde güvenle kullanılabileceğini söyledi.
Ancak termal yönetim sistemi arızalıysa veya yetersizse, batarya hücrelerinde aşırı ısınma yaşanabilir. Bu durum özellikle yüksek moment talebi sırasında yangın riskini artırıyor. Türkcan, "Termal yönetim sistemi düzgün çalışmazsa, özellikle yüksek akım çekildiğinde elektrikli araçta yangın çıkması mümkün" dedi.
Şarj sırasında yangın riski ve müdahale zorlukları
Şarj esnasında yangın çıkma riskine de değinen Türkcan, şarj istasyonlarının ve araç bağlantılarının standartlara uygun olması gerektiğini vurguladı. Yüksek akımla şarj sırasında hatlarda oluşan yüksek ısının kontrol edilememesi halinde yangın çıkabileceğini söyledi. Ayrıca bir hücrenin tutuşmasının termal kaçak yaratarak diğer hücrelere hızla yayılabileceğini ve domino etkisiyle bataryanın tamamen yanmasına yol açabileceğini belirtti.
Elektrikli araç yangınlarının söndürülmesinin içten yanmalı araçlara göre çok daha zor olduğunu ifade eden Türkcan, "İçten yanmalı motorlu araçlarda 2-3 ton su ile yangın söndürülebilirken, elektrikli araçlarda 25-30 ton su harcanması gerekebilir" dedi. Bataryanın kendi içinde oksijen ürettiği için yangının kontrol altına alınmasının zor olduğunu ve yangının hızla yayıldığını anlattı.
Bu tür yangınlarda güvenli mesafede beklenmesi ve itfaiyenin müdahalesinin sağlanması gerektiğini belirten Türkcan, araç başında durulmaması gerektiğini söyledi.
Kaza sonrası batarya hasarı ve güvenlik önlemleri
Elektrikli araçların zemininde bulunan bataryaların kaza anında darbe alması halinde hücrelerin zarar görebileceğini anlatan Türkcan, bu durumda hasarlı hücrelerin şarj ve deşarj sırasında aşırı ısınmaya neden olabileceğini ifade etti. Termal kaçak başladığında ısının diğer hücrelere ve modüllere yayıldığını belirtti.
Bu nedenle kaza sonrası araçların 5 gün boyunca karantina bölgesinde tutulup termal kamerayla batarya sıcaklığının izlenmesi gerektiğini söyledi. Sıcaklık artışı gözlemlendiğinde araca yaklaşılmaması veya servise alınmaması gerektiğini vurguladı.
Prof. Dr. Türkcan, darbe alan bataryaların araçtan sökülüp yenisiyle değiştirilmesinin zorunlu olduğunu belirtti. Hasarlı bataryanın kullanılması güvenlik riski oluşturuyor.
Batarya iç direnci ve menzil ilişkisi
Termal yönetim sisteminin bataryanın ısıtılması ve soğutulmasında kritik rol oynadığını aktaran Türkcan, kış aylarında bataryanın ısıtılması, yaz aylarında ise soğutulması gerektiğini söyledi. Bu sıcaklık aralığının dışına çıkıldığında batarya iç direncinin arttığını ve aracın menzilinin düştüğünü belirtti. Batarya termal yönetim sisteminin, batarya türü ve kapasitesi kadar menzili etkileyen önemli bir sistem olduğunu ifade etti.
Elektrikli araçların yangın riski ve sürdürülebilirlik
Elektrikli araçların yangın riski nedeniyle tercih edilmemesi gerektiğini doğru bulmadığını söyleyen Türkcan, bu araçlarda yangın riskinin diğer araçlara göre daha düşük olduğunu belirtti. Dünya genelinde özellikle büyük şehirlerde hava kalitesi, gürültü ve sürdürülebilirlik açısından elektrikli araçların mobilitenin geleceği olduğunu vurguladı.
Sık sorulan sorular
Elektrikli araç bataryaları kaza sonrası neden yangın çıkarabilir?
Batarya hücreleri darbe aldığında deformasyona uğrayarak termal kaçak oluşabilir ve bu da günler sonra yangına sebep olabilir.
Elektrikli araç yangınları nasıl söndürülür?
Batarya yangınları için 25-30 tona kadar su gerekebilir çünkü batarya oksijen üreterek yangının devam etmesini sağlar.
Kaza sonrası elektrikli araçlarda ne gibi önlemler alınmalı?
Araçlar kaza sonrası 5 gün boyunca termal kamerayla izlenmeli, batarya hasarlıysa araçtan çıkarılarak yenisiyle değiştirilmelidir.
Foto Galeri (6 fotoğraf)
Kaynak: İHA




