İnönü Üniversitesi İlahiyat Fakültesi ile Malatya Eğitime Destek Platformu tarafından organize edilen "İslam’ın Işığında Bilgiden Bilince" adlı konferansta Diyanet İşleri Eski Başkanı Prof. Dr. Ali Erbaş öğrencilerle bir araya geldi. Etkinlik, fakültenin Zahit Aksu Konferans Salonu'nda yapıldı ve İnönü Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Nusret Akpolat, Malatya İl Müftüsü Ramazan Dolu, İlahiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mehmet Kubat, akademisyenler, dernek temsilcileri ve öğrenciler katıldı.
Program, Kur’an-ı Kerim tilavetiyle başladıktan sonra Dekan Prof. Dr. Mehmet Kubat açılış konuşması yaptı. Kubat, Prof. Dr. Ali Erbaş’ı üniversitede ağırlamaktan mutluluk duyduklarını ifade etti. Fakültenin akademik ve bilimsel etkinliklerine değinen Kubat, İslam ve Yorum Sempozyumu'nun bu yıl onuncusunun düzenlendiğini belirterek konferansın gerçekleşmesinde destek veren Malatya Eğitime Destek Platformu’na teşekkür etti.
Deprem Sonrası Manevi Destek Çalışmaları
Konferans konuşmasını yapan Prof. Dr. Ali Erbaş, Malatya’yı gençlik yıllarından beri "okuyan şehir" olarak tanıdığını dile getirdi. 6 Şubat depremlerinin ardından bölgedeki faaliyetlere dikkat çeken Erbaş, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın ilk günlerde yaklaşık 5 bin din görevlisiyle sahada hizmet verdiğini aktardı. Daha sonra 15 bin din görevlisinin manevi destek eğitimi alarak deprem bölgesinde görev yaptığını söyledi. Ayrıca devletin afet sonrası tamamlanan konutlar ve yürütülen çalışmalarına da vurgu yaptı.
İslam Medeniyetinde Bilgi ve Hikmet
Erbaş, İslam medeniyetinin temelinde ilim, irfan, bilgi ve hikmetin bulunduğunu belirtti. Kur’an-ı Kerim’de ilk vahyedilen Alak Suresi’nin "Oku" emriyle başladığını, ikinci inen surenin ise kaleme yemin eden Kalem Suresi olduğunu vurguladı. Bu durumun Müslümanların kitap ve kalemle ilişkisini sürdürmesi gerektiği mesajını taşıdığını ifade etti. Bilginin sadece öğrenilmesinin yeterli olmadığını, faydalı bilgiye dönüşerek insanın ahlak ve davranışlarını şekillendirmesi gerektiğini belirten Erbaş, hikmeti bilginin bilinç haline gelmesi olarak tanımladı. Hz. Peygamber’in faydalı ilim duasını hatırlatan Erbaş, Medine’de inşa edilen Mescid-i Nebevi’de Suffe adında bir mektep kurulduğunu, burada ilim ve eğitim faaliyetlerinin yürütüldüğünü aktardı. Suffe’de yetişen sahabenin ilim ve irfanı farklı coğrafyalara taşıdığını söyledi.
Hadislerin korunması ve aktarılması süreçlerine de değinen Erbaş, Tevrat’ın tedvin sürecinin yaklaşık bin yıl sürdüğünü, İncillerin ise Hz. İsa’dan sonra yazılmaya başlandığını belirtti. Kur’an-ı Kerim’in vahiy sürecinde yazıya geçirilip ezberlenerek korunmasının önemine dikkat çeken Erbaş, hadislerin güvenilirliğinde ravi zinciri ve hadis usulünün kritik rol oynadığını ifade etti. Hadislerin tedvin sürecinin Tevrat ve İncil’den çok daha güvenli olduğunu vurguladı.
Müslüman Bilim İnsanlarının Bilime Katkıları
Prof. Dr. Ali Erbaş, İslam dünyasının önemli bilim insanlarından İbn Sina, Biruni, İbn Rüşt ve El-Harezmî’nin bilim tarihindeki etkilerini anlattı. Vatikan’daki bir müzede İbn Rüşt’ün Sokrates’in öğrencileriyle birlikte resmedildiğini belirten Erbaş, Batı dünyasında Müslüman bilim insanlarının isimlerinin farklı biçimlerde anılmasını eleştirdi. İbn Sina’nın "Avisenna" ve İbn Rüşt’ün "Averroes" olarak tanındığını, El-Harezmî’nin ise algoritma kavramının temelini oluşturduğunu söyledi. "El-Harezmî olmasaydı bugün bilgisayar olmazdı" ifadesini kullandı. Müslüman bilim insanlarının tarihsel birikiminin günümüzde de değerlendirilmesi gerektiğinin altını çizdi ve üniversitelerin mühendislik, yapay zekâ, tıp gibi alanlarda özgün çalışmalar yapmasının önemine işaret etti. İslam dünyasının geçmişte bilimde ulaştığı seviyeyi yeniden yakalaması gerektiğini belirtti.
İslam’da Bilim ve İnsanlığı İhya Etme Amacı
Erbaş, İslam anlayışında dini ilimler ile din dışı ilimler ayrımının olmadığını, matematik, tıp, astronomi, kimya, fizik ve jeolojinin kâinattaki ayetleri anlamaya yönelik bilimler olduğunu söyledi. Kur’an-ı Kerim’de yaklaşık 700 kevni ayetin bulunduğunu, tüm bilim dallarının insanın yaratılışını ve evreni kavramaya hizmet ettiğini dile getirdi. Bilginin kullanımında ahlaki sorumluluğun önemine değinen Erbaş, atom bombası ve çağrı cihazlarıyla yapılan saldırıları örnek göstererek bilimin insanlığı yaşatmak için kullanılmasının esas olduğunu vurguladı. İslam’ın ilim anlayışında amacın insanları ihya etmek olduğunu belirtti ve "Bizim ilim tasnifimizde dini ilimler ve din dışı ilimler diye bir şey yok. Tasnifte hepsi dini ilim. Bizim İslam’daki ilmin amacı insanları ihyadır" dedi.
Sık sorulan sorular
Deprem bölgesinde din görevlileri nasıl görev aldı?
Diyanet İşleri Başkanlığı, deprem sonrası yaklaşık 5 bin din görevlisiyle hizmete başladı ve sonrasında 15 bin din görevlisi manevi ilk yardım eğitimi alarak görevlendirildi.
İslam medeniyetinde bilginin önemi nasıl vurgulandı?
Erbaş, Kur’an-ı Kerim’de ilk inen surelerin 'Oku' emri ve kaleme yeminle başlamasının ilmin ve bilginin önemine işaret ettiğini belirtti.
Foto Galeri (2 fotoğraf)
Kaynak: İHA




