Türk Veteriner Hekimleri Birliği (TVHB) Başkanı Ali Eroğlu, 3 Kasım Dünya Tek Sağlık Günü kapsamında yaptığı açıklamada, Türkiye'de Tek Sağlık yaklaşımının yasal ve kurumsal temelde güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Tek Sağlık Yaklaşımının Önemi ve Türkiye'nin Riskleri
Eroğlu, Tek Sağlık yaklaşımının insan, hayvan, bitki ve ekosistemlerin sağlığını bir bütün olarak değerlendirdiğini belirtti. Türkiye'nin coğrafi konumu ve çeşitli ekosistemlere ev sahipliği yapması nedeniyle zoonotik hastalıklar açısından önemli riskler taşıdığını ifade etti. İklim değişikliği, doğal yaşam alanlarının tahribatı, biyolojik çeşitlilik kaybı, küresel ulaşımın artması, çevre kirliliği ve antimikrobiyal direnç gibi etkenlerin sağlık risklerini büyüttüğünü aktardı.
Bilimsel verilere göre, insanlarda görülen bulaşıcı hastalıkların yaklaşık yüzde 60'ının zoonotik kaynaklı olduğunu, yeni ortaya çıkan bulaşıcı hastalıkların ise yüzde 75'inin hayvanlardan kaynaklandığını belirten Eroğlu, Covid-19 gibi küresel salgınların insan ve hayvan sağlığının birlikte korunmasının gerekliliğini ortaya koyduğunu söyledi. Türkiye'nin göçmen kuş güzergahları, değişken iklim koşulları ve yoğun hayvan hareketliliği nedeniyle bruselloz, şarbon, şap, kuduz, salmonelloz, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi, tüberküloz ve kist hidatik gibi hastalıklarla karşı karşıya olduğunu dile getirdi.
Tek Sağlık Yasası ve Kurumsal Yapılanma Önerileri
Veteriner hekimliğin zoonotik hastalıkların kontrolü, gıda güvenliği ve antimikrobiyal dirençle mücadelede kritik bir rol oynadığını belirten Eroğlu, veteriner hekimlerin sağlık hizmetlerindeki konumunun üstlendikleri sorumluluklarla uyumlu olmadığını söyledi. Sağlık personeli statülerinin güçlendirilmesi, hak ettikleri konuma getirilmesi ve karar alma süreçlerinde etkin yer almaları gerektiğini vurguladı.
Eroğlu, hastalıkların ortaya çıkmadan önlenmesi ve erken müdahale mekanizmalarının güçlendirilmesinin hem toplum sağlığını koruyacağını hem de sağlık harcamalarını azaltacağını ifade etti. Bu amaçla, Tek Sağlık yaklaşımının yasal ve kurumsal zemine oturtulması için kapsamlı bir Tek Sağlık Yasası çıkarılması gerektiğini belirtti.
Yasa ile insan, hayvan, bitki ve çevre sağlığına ilişkin görev ve yetkilerin netleştirilmesi, kurumlar arası koordinasyonun sağlanması ve bütüncül bir yapılanmanın oluşturulmasının hedeflendiğini aktardı. Ayrıca, Cumhurbaşkanlığına bağlı bir Hastalık Kontrol ve İzleme Merkezi kurulması önerisinde bulunan Eroğlu, bu merkezin beşeri hekimler, veteriner hekimler, halk sağlığı uzmanları ve ilgili disiplinlerin temsilcilerinden oluşacağını, zoonotik hastalıkların izlenmesi, salgın risklerinin değerlendirilmesi, erken uyarı sistemlerinin geliştirilmesi ve mücadele çalışmalarının koordinasyonunu üstleneceğini söyledi.
Sık sorulan sorular
Tek Sağlık yaklaşımı nedir?
Tek Sağlık, insan, hayvan, bitki ve ekosistem sağlığını bir bütün olarak ele alan bir yaklaşımdır.
Türkiye neden Tek Sağlık Yasası'na ihtiyaç duyuyor?
Türkiye'nin coğrafi yapısı, iklim değişikliği ve hayvan hareketliliği gibi faktörler zoonotik hastalık riskini artırmakta ve yasal düzenlemeyi zorunlu kılmaktadır.
Veteriner hekimlerin sağlık sistemindeki konumu nasıl olmalı?
Veteriner hekimlerin sağlık personeli statüsü güçlendirilmeli, karar alma mekanizmalarında etkin rol almaları sağlanmalıdır.
Konuyla ilgili
Kaynak: İHA




