Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, Anadolu’nun El Hamrası olarak anılan, 1985 yılında UNESCO Dünya Kültür Mirası listesine giren önemli bir tarihi eserdir. Mengücek Beyliği döneminde inşa edilen bu yapı, her geçen gün yeni sırlarıyla gündeme geliyor.

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası’nın Tarihçesi ve Mimari Özellikleri

Caminin yapımına 1228 yılında başlanmış ve 1243’te tamamlanmıştır. Anadolu Selçuklu Devleti’ne bağlı Mengücek Beyliği’nin hükümdarı Süleyman Şah’ın oğlu Ahmet Şah tarafından cami, Melike Turan Melek tarafından ise şifahane yaptırılmıştır. Baş mimar olarak Muğis oğlu Ahlatlı Hürrem Şah görev almıştır. İlginç bir şekilde, Hürrem Şah’ın bu eserden önce ve sonra başka bir yapıya imza attığına dair herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Tarihçiler, Melike Turan Melek’in eserin tamamlanmasından önce vefat ettiğini belirtmektedir.

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, Anadolu’da bir kadın ve erkek tarafından ortaklaşa inşa ettirilen tek eser olmasının yanı sıra üzerindeki yaklaşık 10 bine yakın motifle de dikkat çeker. Bu motifler uzaktan simetrik görünse de yakından bakıldığında her biri benzersiz ve asimetriktir.

41 Yıl Önce ve Sonra Ortaya Çıkan Gizemler

41 yıl önce Sivaslı gazeteci Sirer Doğan, caminin kapılarında güneş ışığının oluşturduğu namaz kılan insan gölgelerini fotoğraflamıştı. Bu görüntüler, Japon araştırmacılar tarafından incelenip dünyaya duyurulmuştu. Doğan, o dönemden sonra esere olan ilgisini artırdı ve son restorasyonun ardından şifahane tavanındaki işlemelerde yeni bir gizem keşfetti.

Şifahane tavanındaki işlemeler, belirli bir noktadan bakıldığında çene kısmı belirgin, çekik gözlü ve sarkık bıyıklı bir erkek silüetini andırıyor. Doğan, bu silüetin Mengücek Beyi Ahmet Şah’a ait olabileceğini ileri sürdü. Ayrıca, Melike Turan Melek’in Ahmet Şah’a duyduğu aşk nedeniyle bu silüeti tavan işlemelerine işlettirmiş olabileceğini düşündüğünü ifade etti.

"Gazetecilik yaptığım 55 yıl boyunca Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası’nın birçok fotoğrafını çektim ve incelemelerde bulundum. 41 yıl önce kapıdaki gölge fotoğraflarım Japonlar tarafından dünyaya duyuruldu. Son restorasyon sonrası tavan silüetini fark ettim. Bu silüetin Ahmet Şah’a ait olduğunu ve Melike Turan Melek’in aşkından dolayı bu görseli tavan işlemelerine işlettirdiğini düşünüyorum."

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası’nın mimari ve sanatsal özellikleri, eserin neden dünya kültür mirası listesine alındığını açıklamaktadır. Hem cami hem de şifahane bölümlerinin detaylı işçiliği, asırlardır süren bir aşk hikayesini ve dönemin sanat anlayışını yansıtmaktadır.

Sık sorulan sorular

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası ne zaman UNESCO Dünya Kültür Mirası listesine alındı?

Eser 1985 yılında UNESCO tarafından Dünya Kültür Mirası listesine dahil edildi.

Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası kimler tarafından inşa ettirildi?

Cami, Mengücek Beyi Ahmet Şah’ın oğlu Süleyman Şah tarafından, şifahane ise Melike Turan Melek tarafından yaptırıldı.

Tavandaki insan silüeti kim olabilir?

Gazeteci Sirer Doğan, silüetin Mengücek Beyi Ahmet Şah’a ait olabileceğini düşünüyor.