Balıkesir’in Dursunbey ilçesinde kış aylarında cumartesi akşamları düzenlenen Barana geleneği, Güney Marmara Kalkınma Ajansı (GMKA) tarafından yayımlanan "Asırlık Bir Gelenek: Dursunbey Barana Kültürü" adlı kitapla okuyucuyla buluştu. Kültür yayınları kapsamında hazırlanan eser, Barana’nın tarihî gelişiminden günümüzdeki yaşantısına kadar geniş bir perspektif sunuyor.
Barana geleneğinin kapsamı ve önemi nedir?
Prof. Dr. Metin Ekici’nin editörlüğünde hazırlanan kitap, Barana toplantılarının Ahilik geleneğiyle bağlantısından başlayarak müzik, halk oyunları, sofra ve yemek kültürüne kadar birçok unsuru inceliyor. Dursunbey’de sonbahar ve kış aylarında gerçekleşen Barana toplantıları, belirli kurallar ve görev paylaşımı çerçevesinde şekilleniyor. Bu buluşmalarda sohbetler yapılırken türkü söyleniyor, halk oyunları oynanıyor ve yöresel yemekler paylaşılıyor. Bu etkinlikler, dayanışma, saygı ve karşılıklı yardımlaşma gibi değerlerin kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlıyor.
Barana geleneği, 2010 yılında UNESCO İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Temsili Listesi’ne dahil edilerek uluslararası düzeyde tanınmış bir kültürel miras olarak kabul edildi.
Kitapta hangi konulara yer verildi?
Kitap altı bölümden oluşuyor ve Barana’nın tarihî gelişimi ile günümüzdeki durumu detaylı biçimde ele alınıyor. Ayrıca toplantılarda icra edilen müzik türleri, sofra ve yemek kültürü, halk dansları, seyirlik oyunlar ve geleneksel giyim kuşam gibi unsurlar da inceleniyor. 2000’li yılların başından itibaren geleneğin yeniden canlanmasında etkili olan Dursunbey Araştırma-Eğitim ve Turizm Derneği’nin (DUFAD) faaliyetlerine de kitapta yer veriliyor.
Prof. Dr. Metin Ekici, saha araştırmaları yaparak Barana toplantılarına katılanlarla ve geleneği yaşatmaya çalışan gönüllülerle görüşmeler gerçekleştirdiğini belirtti. Bu görüşmeler sayesinde, toplantılarda söylenen türkülerden oynanan oyunlara ve kurulan sofralara kadar birçok detayın zaman içinde nasıl değiştiği ortaya kondu. GMKA’nın desteğiyle elde edilen yeni bilgiler ve görseller kitaba eklendi.
Yerel yöneticiler Barana geleneği hakkında ne dedi?
Dursunbey Belediye Başkanı Ramazan Bahçavan, Barana denildiğinde akla türküler, oyunlar ve kış akşamlarında bir araya gelinen sofraların geldiğini söyledi. Bahçavan, kitabın ilçeyi tanımak isteyenlere Barana’nın Dursunbey’de ne anlama geldiğini anlatacağını ve gençlerin geleneği ustalarından öğrenmelerinin önemini vurguladı.
Dursunbey Kaymakamı Musa Ayyıldız ise Barana toplantılarındaki görev paylaşımı, büyüklere saygı ve yardımlaşmanın ilçenin birlikte yaşama kültürünü anlamada önemli olduğunu ifade etti. Kaymakam Ayyıldız, toplantılara katılan ve geleneğin yeniden canlanmasına emek veren hemşehrilerin tanıklıklarının kayıt altına alınmasının araştırmacılar ve gençler için değerli bir kaynak olacağını belirtti.
Güney Marmara Kalkınma Ajansı kültür yayınlarına devam edecek
GMKA Genel Sekreteri Onur Adıyaman, kültür yayınları aracılığıyla Balıkesir ve Çanakkale’nin tarih ve kültürüne ilişkin araştırmaları kalıcı ve erişilebilir kaynaklara dönüştürmenin önemine dikkat çekti. Barana üzerine yürütülen saha çalışmaları sayesinde geleneğin bugün kimler tarafından ve nasıl yaşatıldığının görüldüğünü belirten Adıyaman, önümüzdeki dönemde üniversiteler, yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içinde bölgenin tarihi ve kültürel mirasının kayıt altına alınmasına yönelik benzer çalışmaların yayıma hazırlanacağını söyledi.
"Asırlık Bir Gelenek: Dursunbey Barana Kültürü" adlı kitaba GMKA’nın resmi internet sitesi üzerinden erişilebiliyor.
Sık sorulan sorular
Barana geleneği nedir?
Barana, Dursunbey’de kış aylarında cumartesi akşamları düzenlenen, sohbet, türkü, halk oyunları ve sofra kültürünü bir araya getiren geleneksel toplantılardır.
Yeni kitap Barana geleneği hakkında neler sunuyor?
Kitap, Barana’nın tarihî gelişimini, müzik ve halk oyunlarını, sofra kültürünü, geleneksel giyim kuşamı ve yeniden canlanma sürecini kapsamlı şekilde ele alıyor.
Kaynak: İHA




