Kastamonu’nun Taşköprü ilçesinde yer alan Pompeiopolis Antik Kenti’nde yürütülen kazı çalışmaları, Roma dönemine ait önemli tarihi kalıntıları gün yüzüne çıkarmaya devam ediyor. Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük başkanlığında ve Kültür ve Turizm Bakanlığı koordinasyonunda sürdürülen kazılarda, 25 yıl içinde çok sayıda eser ortaya çıkarıldı.

Pompeiopolis’te 130 Metrekarelik Mozaik ve Eros Başı Bulundu

Bu yılki kazı sezonunda Bazilika bölgesinde Milattan Sonra 4. yüzyıla tarihlenen yaklaşık 130 metrekare büyüklüğünde geometrik kompozisyonlardan oluşan mozaik gün yüzüne çıkarıldı. Mozaik oldukça iyi korunmuş durumda. Aynı bölgede ayrıca Milattan Sonra 2. yüzyılın ikinci yarısına ait Eros Başı da bulundu. Önceki kazılarda Afrodit heykelleri, Roma dönemine ait villa kalıntıları, tiyatro kalıntıları, mezar taşları, kitabeler ve günlük kullanım eşyaları keşfedilmişti. 2021 yılında ise Milattan Sonra 2. yüzyıla ait hemicyclium tipi mermer güneş saati kazı çalışmalarında ortaya çıktı.

Kazıların Amacı ve Ören Yeri Düzenlemeleri

Taşköprü Belediye Başkanı Hüseyin Arslan, kazıların devam ettiğini ve özellikle Bazilika alanında önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirtti. Mozaiklerin tahrip olan kısımlarında restorasyon çalışmaları sürüyor. Antik kentte villalar, bazilikalar ve tiyatrolarda restorasyon ve kurtarma kazılarının devam ettiğini ifade eden Arslan, bölgenin ören yeri olarak tanıtılması için hazırlıkların sürdüğünü açıkladı.

Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın destekleriyle ve Acacia Maden’in sponsorluğunda kazı çalışmalarında önemli ilerleme sağlandığını söyleyen Arslan, kazı alanlarının korunması için finansman desteği veren Prof. Hüseyin Ülgen’e teşekkür etti. Arslan, kazı sırasında bulunan heykeller, heykel başları ve madeni paraların müzeye intikal ettiğini, mozaiklerin işçiliğinin ve işlevinin antik döneme dair önemli bilgiler sunduğunu vurguladı. Bazilika’nın mahkeme salonu ve dini merkez olarak kullanıldığına dair veriler de elde edildi.

Restorasyon ve Gelecek Planları

Başkan Arslan, gelecek yıl tiyatro alanında restorasyon çalışmalarının tamamlanmasının hedeflendiğini belirtti. Kazı başkanı Mevlüt Eliüşük ile yapılan değerlendirmelerde, mozaiklerin devamının olduğu ve kazıların süreceği ifade edildi. Ayrıca restorasyon çalışmalarına ağırlık verilip, yürüyüş yolu güzergahının villa ile bağlantısının kurulması planlanıyor. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı’na sunulan karşılama merkezi projesi de devam ediyor. Mevcut sunum merkezi olarak kullanılan hangarın düzenlenmesi tamamlandıktan sonra diğer işlemler yapılacak.

Kazıların hızlanması için sponsorlarla görüşmeler yapıldığını belirten Arslan, Kültür ve Turizm Bakanlığı’ndan destek alındığını ancak kazıların süratlenmesinin finansman kaynaklarına bağlı olduğunu söyledi. En kısa sürede finansman sağlanarak bölgenin ören yeri olarak ziyarete açılması hedefleniyor.

Yürüyüş Güzergahları ve Tanıtım Merkezi Projesi

Kazı Başkan Yardımcısı Ahmet Yasin Ekinci, son iki yılda Bazilika ve Roma Villası’nda kazı çalışmalarının ivme kazandığını aktardı. Bazilika’da 2025 sezonunda temel duvarlar tespit edilirken, 2026 sezonunda yapının planı tamamen açığa çıkarıldı. Yapının Milattan Sonra 2. yüzyıl ortaları ve 5. yüzyıla ait iki evreden oluştuğu belirlendi. Üç nefli bazilika plan tipi sergileyen yapının orta ve doğu neflerinde 120 metrekarelik mozaikli alan tespit edildi. Bu alanlarda restorasyon ve konservasyon çalışmaları hızla devam ediyor.

Doğu Pastaforyon olarak adlandırılan bölgede bulunan Eros Başı, koruma amacıyla geçici çatı sistemiyle kapatıldı. 2027 kazı sezonunda yapının üzerinin kalıcı çatı ile örtülmesi planlanıyor. Ayrıca Bazilika ile Villa arasında yürüyüş güzergahları oluşturulacak. Kuzey Anadolu Kalkınma Ajansı destekli tanıtım merkezi projesi kapsamında sergileme alanına tanıtım merkezi yapılacak. Tiyatro, Odeon ve Geç Roma konutuna da yürüyüş yolları düzenlenecek.

Hava koşullarının kötüleşmesi nedeniyle konservasyon ve restorasyon çalışmaları hem laboratuvarda hem de arazide devam ediyor. Ancak iklim şartları nedeniyle kazıların yakın zamanda tamamlanması planlanıyor.

Mozaik Restorasyonunda Son Durum

Mozaikler üzerinde çalışan Nisa Beygirlioğlu, eski derzlerin çıkarıldığını ve yenilerinin üzerine atılacağını belirtti. Bu işlemle mozaiklerin estetik görünümü artarken taşların hareketi de en aza indiriliyor. Böylece mozaiklerin sağlamlığı artırılıyor.

Sık sorulan sorular

Pompeiopolis Antik Kenti’nde hangi önemli mozaik bulundu?

Milattan Sonra 4. yüzyıla tarihlenen yaklaşık 130 metrekarelik geometrik mozaik ortaya çıkarıldı.

Pompeiopolis’te başka hangi tarihi eserler bulundu?

Afrodit heykelleri, Roma dönemine ait villa kalıntıları, tiyatro kalıntıları, mezar taşları, kitabeler ve Milattan Sonra 2. yüzyıla ait mermer güneş saati gibi eserler kazılarda ortaya çıktı.