Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Türkiye’nin 2040 yılına kadar enerji bağımsızlığını sağlamayı hedeflediğini belirterek, "Türkiye 2040 yılına geldiği zaman ihtiyacı olan doğal gaz ve petrolü yurt içi ve yurt dışı üretimiyle tamamıyla karşılayabilecek, enerjide dışa bağımlılığı bitirmiş bağımsız bir ülke olacak. 2030’da Türkiye’de enerji ithalatından kaynaklı bir cari açık inşallah olmayacak" dedi.

Bakan Bayraktar, Mersin’de temasları kapsamında MÜSİAD Mersin Şubesince bir otelde düzenlenen 113. Genel İdare Kurulu toplantısına katıldı. Programda iş insanlarına hitap eden Bayraktar, Türkiye’nin 2040 Milli Enerji Vizyonu, enerji arz güvenliği, cari açık, yenilenebilir enerji yatırımları, nükleer enerji ve Akkuyu Nükleer Güç Santrali hakkında değerlendirmelerde bulundu.

Küresel enerji krizleri ve Türkiye’nin hazırlığı

Dünyanın son yıllarda pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı, ticaret savaşları ve enerji krizleriyle karşı karşıya kaldığını belirten Bayraktar, özellikle Hürmüz Boğazı ve Babülmendep çevresinde yaşanan gelişmelerin küresel enerji piyasalarını etkilediğini söyledi. Dünyanın yeni bir çatışmalar ve krizler dönemine girdiğini ifade eden Bayraktar, Türkiye’nin ve iş dünyasının bu yeni döneme hazırlıklı olması gerektiğini vurguladı.

Yapay zekanın üretimden istihdama, ticaretten iş yapış biçimlerine kadar pek çok alanı değiştireceğini kaydeden Bayraktar, dünyanın sanayi ve internet devrimlerinden sonraki en büyük dönüşümlerden birini yaşadığını dile getirdi.

Enerji ithalatı ve cari açık ilişkisi

"Türkiye enerjisinin yüzde 68’ini ithal ediyor" diyen Bayraktar, Türkiye ekonomisinin 2002 yılında 235-236 milyar dolar seviyesindeyken bugün 1,8 trilyon dolarlık büyüklüğe ulaştığını belirtti. 2027 yılında yaklaşık 2 trilyon dolarlık ekonomi ve 20 bin doları aşan kişi başı milli gelir hedeflediklerini söyledi.

Türkiye’nin cari açık sorununun çözümünde enerji ithalatının önemli bir yer tuttuğuna dikkat çeken Bayraktar, "Türkiye bugün kullandığı enerjinin yaklaşık yüzde 68’ini maalesef ithal ediyor. Her yıl onlarca milyar dolar enerji ithalatına para ödüyoruz. 2022 yılında 96,5 milyar dolarlık enerji ithalatı gerçekleştirdik. Son 5-6 yıla baktığımızda yıllık yaklaşık 60-65 milyar dolarlık bir enerji ithalatımız var. Biz bu kadar parayı her yıl ödeyerek cari açık problemini çözemiyoruz. Siz katma değerli üretim yapacaksınız, biz de Türkiye’yi enerjideki dışa bağımlılıktan kurtaracağız." ifadelerini kullandı.

2030 ve 2040 enerji hedefleri

Türkiye’nin 2040 yılına yönelik enerji vizyonunun temelinde enerji bağımsızlığının bulunduğunu ifade eden Bayraktar, petrol ve doğal gaz ihtiyacının yurt içi ve yurt dışındaki üretimle karşılanmasını hedeflediklerini kaydetti. Bakan Bayraktar, "İşte dün açıkladığımız 2040 vizyon belgesinin özünde Türkiye’yi enerjide bağımsız kılma hedefi var. Bizim projeksiyonumuz, yani bunu öyle hamasetle söylemedik. Bunun altını çok dolu bir şekilde, çok ciddi bir planla, bir metotla doldurarak şunu söylüyoruz: Türkiye 2040 yılına geldiği zaman, ihtiyacı olan doğalgaz ve petrolü tamamıyla karşılayabilecek yurt içi ve yurt dışı üretimiyle ve dolayısıyla enerjide dışa bağımlılığı bitirmiş bağımsız bir ülke olacak. Ama oraya gidene kadar, şimdi 2040’a çok zaman var, öyle değil mi? Dolayısıyla 2040’tan önce bir şeyler yapmamız lazım. Bakın, şurayı da söyleyeyim size. Son 5 yıla baktık, son 4-5 yıla baktık. Türkiye’nin ortalama cari açığı 33 milyar dolar. Biz eğer şu anda yüzde 68’de olan enerji ithalatımızı yüzde 48’e düşürürsek, bu cari açık rakamı sıfıra iniyor. Yani ve inşallah 2030’da bunu yapabilecek projeksiyonu görüyoruz. Yani 2030’da Türkiye’de enerji ithalatından kaynaklı bir cari açık inşallah olmayacak. Dolayısıyla bu, bu güzel bir haber. Ama bizim gitmemiz gereken yer tamamen enerjide bağımsız olduğumuz bir nokta olacak. Çünkü bunun sadece arz güvenliği ile ilgili kısmı yok. Aynı zamanda şu anda değişen, dönüşen jeopolitik gerilimlerde ve jeopolitik yaşanan kırılmalarda stratejik anlamda Türkiye’ye çok kuvvetli bir güç getirecek" dedi.

Yenilenebilir enerji ve verimlilik yatırımları

Türkiye’nin enerji vizyonunu beş temel başlık üzerine kurduklarını belirten Bayraktar, bunların enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, petrol ve doğal gaz arama ve üretimi, nükleer enerji ile madencilik olduğunu ifade etti. Enerji verimliliğinin öncelikli konular arasında yer aldığını kaydeden Bayraktar, 2024-2030 döneminde ulusal enerji verimliliği programı kapsamında kamu ve özel sektör tarafından yaklaşık 20 milyar dolarlık yatırım yapılmasının öngörüldüğünü bildirdi.

Bu yatırımlarla birincil enerji tüketiminin yüzde 15 azaltılmasının hedeflendiğini belirten Bayraktar, yıllık elektrifikasyon ve enerji verimliliği yatırımlarının 15 milyar dolara çıkarılması gerektiğini söyledi.

Türkiye’nin yenilenebilir enerji potansiyeline de dikkat çeken Bayraktar, rüzgar ve güneşte mevcut kurulu gücün 45 bin megavata ulaştığını, 2040 yılında ise bu kapasitenin 175 bin megavata çıkarılmasının hedeflendiğini kaydetti. Deniz üstü rüzgar enerjisinde 6 bin megavatlık potansiyelin bulunduğunu ifade eden Bakan Bayraktar, bu alanda da yatırımların hayata geçirileceğini belirtti.

Akkuyu ve veri merkezi yatırımları

Enerji talebinin önümüzdeki yıllarda artmaya devam edeceğini dile getiren Bayraktar, yapay zeka teknolojileriyle birlikte veri merkezlerinin elektrik ihtiyacının da önemli ölçüde yükseleceğini söyledi. Türkiye’nin gelecekte 55 teravatsaatlik veri merkezi elektrik talebiyle karşılaşabileceğini ifade eden Bayraktar, Mersin’in bu alanda önemli bir konuma gelebileceğini belirtti.

Mersin’in sanayi, tarım ve turizm potansiyeline dikkat çeken Bakan Bayraktar, Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin yanında bir veri merkezi kurulmasını hedeflediklerini kaydederek, "Belki Türkiye’nin en büyük veri merkezi yine Mersin’de olacak. Akkuyu Nükleer Santrali’nin yanına bir veri merkeziyle burayı aynı zamanda Türkiye’nin önemli bir veri merkezi haline getirmeyi hedefliyoruz" diye konuştu.

Su arıtımı ve elektrikli araç hedefleri

Türkiye’nin su ihtiyacına yönelik çözüm önerilerine de değinen Bayraktar, özellikle kıyı şehirlerinde deniz suyunun arıtılmasının önemli bir seçenek olduğunu ifade etti. Yılda 1 milyar metreküp deniz suyunun arıtılarak belediyelerin kullandığı suyun en az yüzde 10’unun bu yöntemle karşılanmasını hedeflediklerini belirten Bakan Bayraktar, bu çalışmalar için yıllık 5 milyar kilovatsaat enerji ihtiyacı bulunduğunu söyledi.

Elektrikli araç sayısının 2040’ta 20 milyona çıkacağını belirten Bayraktar, toplam araç sayısının 41 milyona ulaşacağını ve araç stokunun yaklaşık yarısının elektrikli olacağını kaydetti. Elektrifikasyonun petrol tüketimini azaltacağını ifade eden Bayraktar, günlük petrol talebinin 2040’ta 718 bin varil civarında tutulmasının hedeflendiğini söyledi.

Doğal gaz üretimi ve destekler

Doğal gaz talebinin alınacak önlemlerle kontrol altında tutulacağını kaydeden Bakan Bayraktar, 2040 yılında 77 milyar metreküpe ulaşması beklenen talebin, ısı pompaları ve elektrik üretiminde yerli kaynakların daha fazla kullanılmasıyla 55-57 milyar metreküp seviyelerinde tutulmasının hedeflendiğini bildirdi.

Sakarya Gaz Sahasında üretimin artırılacağını belirten Bayraktar, doğal gazın kısa sürede kullanıma sunulduğunu ve bugün 4 milyon hanenin doğal gaz ihtiyacının yerli üretimle karşılandığını ifade etti. Osman Gazi yüzer üretim platformuyla yıl sonuna kadar ikinci fazın devreye alınmasının hedeflendiğini söyledi.

Doğal gaz üretiminin 2028 yılında dört katına çıkarılması hedeflenirken, Karadeniz ve Akdeniz’deki arama çalışmalarının yanı sıra Somali ve Pakistan’da da faaliyetlerin sürdüğü kaydedildi.

Enerji yatırımları ve nükleer enerji

Enerji bağımsızlığı hedefi doğrultusunda büyük ölçekli yatırımlara ihtiyaç duyulduğunu belirten Bayraktar, 2040 yılına kadar yaklaşık 500 milyar dolarlık yatırım öngördüklerini açıkladı. Bu yatırımın yaklaşık 300 milyar dolarının özel sektör, 200 milyar doların üzerindeki bölümünün ise kamu yatırımlarından oluşacağını ifade etti.

Türkiye Petrolleri, BOTAŞ, TEİAŞ, EÜAŞ ve Eti Maden gibi milli kuruluşların bu süreçte önemli rol üstleneceğini söyledi.

Nükleer enerjinin Türkiye’nin enerji sepetinde önemli bir yere sahip olacağını belirten Bayraktar, Mersin’de yapımı süren Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin Türkiye’nin en büyük yatırımı olduğunu ifade etti. Akkuyu’da dört reaktörün aynı anda inşa edildiğini hatırlatan Bakan Bayraktar, 30 milyar doların üzerinde yabancı yatırımın bulunduğu projenin Türkiye’nin 70 yıllık nükleer enerji hayalini gerçeğe dönüştüreceğini söyledi.

Akkuyu’daki çalışmaların geçmişine değinen Bayraktar, projenin hayata geçirilmesi için uzun yıllar beklendiğini, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın kararlı tutumuyla çalışmaların hız kazandığını kaydetti. "Önümüzdeki haftalarda ilk reaktörü devreye alarak bu rüyayı gerçeğe dönüştüreceğiz" dedi.

Türkiye’nin Akkuyu’nun ardından Sinop ve Trakya’da da nükleer enerji projelerini hayata geçirmeyi hedeflediğini belirten Bakan Bayraktar, 2040 yılına kadar 10 bin megavatlık nükleer kurulu güce ulaşılması ve elektrik ihtiyacının en az yüzde 11-12’sinin nükleer enerjiden karşılanmasının planlandığını ifade etti.

Mersin’in önemi ve destekler

Mersin Valisi Atilla Toros, Türkiye’nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde üretim, yatırım ve ihracatta önemli başarılara imza attığını belirtti. İş insanlarının ülke ekonomisine sağladığı katkılara dikkat çeken Toros, Mersin’in sahip olduğu potansiyelle önemli bir yatırım ve ticaret merkezi olduğunu ifade etti.

Mersin Limanı, ulaşım ağları, 7 organize sanayi bölgesi, tarımsal üretimi ve turizm potansiyelinin kentin ekonomik gücünü ortaya koyduğunu kaydeden Vali Toros, Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin de Türkiye’nin enerji bağımsızlığı açısından stratejik önem taşıdığını vurguladı.

Program plaket takdiminin ardından sona erdi.