Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani ile Bakanlık’ta gerçekleştirdiği görüşmenin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında önemli açıklamalarda bulundu. Görüşmeye Milli Savunma Bakanı Yaşar Güler ile Suriye Savunma Bakanı Tümgeneral Murhef Ebu Kasra da katıldı.

Türkiye-Suriye ilişkilerinde eğitim ve sağlık alanında ilerleme

Fidan, iki ülke arasındaki iş birliğinin her görüşmede daha da geliştiğini belirtti. Son dönemde sağlık, eğitim ve ulaşım alanlarında çeşitli projelerin hayata geçirildiğini aktaran Fidan, Şam Kalp Hastanesinin gelişmiş imkanlarıyla Suriye halkına hizmet vermeye başladığını söyledi. Ayrıca Şam Uluslararası Recep Tayyip Erdoğan Türk Okulu’nun geçtiğimiz ay eğitim öğretime başladığını ifade etti.

Türkiye-Suriye Üniversitesinin Şam’da kurulması konusunda da taraflar arasında mutabakat sağlandığını kaydeden Fidan, Şam ve Halep havalimanlarında kurulan seyrüsefer güvenlik sistemlerinin Suriye’nin hava ulaşım kapasitesinin artırılmasına katkıda bulunduğunu dile getirdi. Ancak önlerinde yapılması gereken çok iş olduğunu vurguladı.

Mekke Güvenlik İttifakı ve bölgesel iş birliği

Bölgedeki gelişmelerin, ülkeler arasında kalıcı ve kapsamlı iş birliği gerekliliğini ortaya koyduğunu belirten Fidan, bu anlayışla Mekke Savunma İttifakı’nın kurulduğunu ifade etti. İttifaka gösterilen ilginin barış odaklı çalışmaların bölgeye olumlu etkisinin göstergesi olduğunu söyledi.

Türkiye’nin bölgesel sahiplenme yaklaşımının diğer ülkeler tarafından da benimsenmesini kıymetli bulduklarını aktaran Fidan, ittifakın kurumsallaşması tamamlandığında barış isteyen ve uluslararası hukuka saygılı diğer ülkelerin de katılımının memnuniyetle karşılanacağını dile getirdi.

İsrail’in Suriye saldırılarına tepki ve güvenlik çağrısı

İsrail’in Suriye’nin güneyine yönelik saldırılarının devam ettiğine dikkat çeken Fidan, bu eylemlerin bölgeye ve güvenlik mimarisine tehdit oluşturduğunu söyledi. İsrail’in komşularına zarar vererek kendi güvenliğini sağlayamayacağına işaret eden Fidan, "Bir ülkenin güvenliği, komşularının istikrarsızlığı üzerine inşa edilemez" dedi.

Fidan, İsrail’in saldırılarına son vermesi ve 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması temelinde güvenlik düzenlemesi kurulması gerektiğini vurguladı.

Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani’den ticaret ve diplomasi açıklamaları

Suriye Dışişleri Bakanı Esad Hasan Şeybani, Türkiye ile ilişkilerin ticaret, enerji, ulaşım, güvenlik ve yeniden imar alanlarında derinleştiğini belirtti. İki ülke arasındaki ticaret hacminin 2025’te yüzde 40’ın üzerinde artışla 3 milyar 780 milyon dolara yaklaştığını ve ortak hedefin 10 milyar dolar olduğunu açıkladı.

Şeybani, elektrik bağlantı hattının kapasitesinin 500 megavata çıkarılması ve Kamışlı-Nusaybin Sınır Kapısı’nın yeniden faaliyete geçirilmesi için çalışmaların sürdüğünü söyledi. Ayrıca Türkiye’den Suriye üzerinden Ürdün ve Körfez ülkelerine uzanacak demiryolu bağlantısının hızlandırılması konusunda mutabakata varıldığını bildirdi.

Suriye’ye geri dönenlerin sayısının 700 bini aştığını kaydeden Şeybani, Türkiye’ye Suriyelilere ev sahipliği yaptığı için teşekkür etti. Türk şirketlerinin yeniden imar projelerine katılımına açık olduklarını belirtti. Şeybani, Suriye’nin Ankara Büyükelçiliğinin gelecek ayın başında açılmasının beklendiğini duyurdu.

İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırılarını ve egemenlik ihlallerini reddettiklerini söyleyen Şeybani, 1974 tarihli Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması’na bağlı olduklarını tekrarladı. Ayrıca Körfez ülkelerine yönelik saldırıları kınadı ve bölgedeki çatışmaların müzakere yoluyla sona erdirilmesini desteklediklerini ifade etti.

Bölgesel sahiplenme ve dış politika hedefleri

Basın toplantısında Mekke Güvenlik İttifakı ve bölgesel iş birliği hakkında soruları yanıtlayan Bakan Fidan, Türkiye’nin dış politikadaki temel hedefinin kalıcı barış ve istikrar olduğunu vurguladı. Türkiye’nin bölgesindeki istikrar sağlayıcı rolünün büyüdükçe daha etkili hale geldiğini belirtti.

Fidan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın öncülüğünde kurulan Mekke Güvenlik İttifakı’nın bölgesel sorunlara sahiplenme anlayışının sonucu olduğunu söyledi. Dışarıdan bir hegemonun bölgeye gelip güvenlik sorunlarını çözmesinin artık geçerli olmadığını ve bölge ülkelerinin kendi kapasite ve iradelerini ortaya koyması gerektiğini ifade etti.

İttifakın kurumsallaşma sürecinin sürdüğünü belirten Fidan, Türkiye, Suudi Arabistan, Pakistan ve Mısır’ın oluşturduğu R4 adlı gayriresmi formatın siyasi, sosyal ve ekonomik konuları ele aldığını söyledi. Mısır’ın da bölgesel sorunların çözümüne önemli katkı sağladığını dile getirdi.

Filistin meselesi, Gazze’deki insani kriz ve İsrail’in yayılmacılığı gibi konuların bu çerçevede ele alındığını aktaran Fidan, İran’ın daha fazla baskı görmeden sorunları çözme iradesi göstermesi gerektiğini söyledi.

Uluslararası iş birliği ve bölgesel güvenlik

Fidan, Rusya-Ukrayna savaşının Avrupa ve Orta Doğu’daki etkilerinin yeni stratejik gerçeklikler ortaya çıkardığını belirtti. İstanbul’da düzenlenen R4-E4 toplantısında, savaşın sona erdirilmesi, Filistin meselesinin iki devletli çözümle sonuçlandırılması, Gazze’ye insani yardım ulaştırılması, seyrüsefer güvenliği ve Suriye’nin istikrarı gibi konularda ortak yaklaşımların benimsendiğini söyledi.

Bakan, bu ortak tutumların ülkeler üzerinde önemli sorumluluklar yüklediğini ifade ederek, R4-E4 toplantısının aralık ayında Almanya’da yapılmasının planlandığını açıkladı. Mekke Güvenlik İttifakı’nın kurumsallaşması için kasım ayında bir toplantı daha yapılacağını belirtti.

Suriye-Avrupa Birliği ilişkilerinde yeni dönem

Suriye Dışişleri Bakanı Şeybani, Avrupa Birliği ile ilişkilerde yeni bir aşamaya geçtiklerini söyledi. Esad rejiminin yıkılmasının ardından bölge ülkeleri ve dünya ile ilişkilerin yeniden inşa edildiğini belirten Şeybani, Suriye’nin AB tarafından Orta Doğu’da güvenilir bir ortak olarak görülmesini hedeflediklerini ifade etti.

Şeybani, Suriye’nin sadece sorunlu veya yardım bekleyen bir ülke olarak değil, stratejik konumu ve ekonomik potansiyeliyle iki taraf için yararlı bir ortak olarak değerlendirilmesini istediklerini söyledi. AB ile iş birliğinin hukuki, siyasi, ticari ve ekonomik boyutlarının müzakere aşamasında olduğunu belirtti.

Ambargo ve yaptırımların kaldırılmasının iş birliği potansiyelini artırdığını belirten Şeybani, Suriye-AB ilişkilerinin önceki 14 yıl ile kıyaslandığında ileri seviyeye ulaştığını kaydetti.

Sık sorulan sorular

İsrail’in Suriye’ye yönelik saldırıları hakkında Bakan Fidan ne dedi?

Bakan Fidan, İsrail’in komşularına zarar vererek güvenlik sağlayamayacağını belirterek saldırıların sona erdirilmesi gerektiğini söyledi.

Türkiye ile Suriye arasındaki ticaret hedefleri nelerdir?

İki ülke arasındaki ticaret hacminin 2025’te 3 milyar 780 milyon dolara ulaşması bekleniyor ve hedef 10 milyar dolar olarak açıklandı.

Mekke Güvenlik İttifakı ne amaçla kuruluyor?

Bölgesel sorunların sahiplenilmesi ve kalıcı barışın sağlanması amacıyla kurulan ittifak, bölge ülkeleri arasında iş birliğini artırmayı hedefliyor.

Konuyla ilgili