Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC) 31. Taraflar Konferansı (COP31) Antalya'da başladı. 196 ülkenin katıldığı zirvede, ilk günün teması 'Gıda, Tarım ve Sağlık' olarak belirlendi. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen oturumlara başkanlık etti.

Sağlık ve iklim eylemi arasındaki ilişki nasıl değerlendirildi?

Bakan Kurum, Sağlık Bakanlığı koordinasyonunda düzenlenen 'Küresel İklim Gündeminde Sağlığın İlerletilmesine İlişkin Üst Düzey Yuvarlak Masa Toplantısı'nda yaptığı konuşmada, iklim politikalarının başarısında sağlığın kritik bir rolü olduğunu vurguladı. İklim eylemlerinin insan hayatındaki karşılığının; önlenebilen hastalıklar, kesintisiz sağlık hizmetleri ve güvenli yaşam koşulları olduğunu belirtti. Sağlığın, iklim eyleminin sonuçlarını görünür kılan ve toplumların dönüşüme katılımını artıran ortak bir zemin olduğunu ifade etti.

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre yaklaşık 3,6 milyar kişinin iklim değişikliğine yüksek hassasiyet gösteren bölgelerde yaşadığını aktaran Bakan Kurum, iklim tehlikelerinin farklı toplumlarda farklı sağlık sonuçları doğurduğunu söyledi. Sağlık sistemlerinin erken uyarı, hizmet gücü, enerji ve su güvenliği ile kırılgan grupların korunması kapasitesinin bu sonuçları etkilediğini anlattı.

Sağlık kazanımlarının sadece sağlık sektörüne bağlı kalmadığını, temiz ulaşım, sağlıklı kent planlaması, güvenli içme suyu, sürdürülebilir gıda sistemleri ve enerji verimliliğinin de halk sağlığı politikalarının parçası olduğunu belirtti. İklim eyleminin bu ortak faydalar üzerinden tasarlanmasının uyum kapasitesini artıracağını ve önlenebilir sağlık yükünü azaltacağını kaydetti.

Türkiye’nin pandemi dönemindeki sağlık sisteminin dayanıklılığına da dikkat çeken Bakan Kurum, yüksek yoğun bakım kapasitesi ve modern şehir hastaneleri ağıyla sürecin başarıyla yönetildiğini söyledi. Tanıdan tedaviye ve ilaç teminine kadar tüm hizmetlerin ücretsiz ve kesintisiz sunulduğunu belirtti. COP31 Başkanlığı’nın eylem gündeminde yer alan 'Dinamik ve Dayanıklı Sağlık Sistemleri' önceliğinin, Türkiye’nin bu başarısını küresel ölçekte ileriye taşımayı amaçladığını ifade etti.

Sağlık sistemlerinde düşük karbonlu dönüşüm için üç uygulama alanının önemine işaret eden Bakan Kurum, bunların erken uyarı sistemlerinin yaygınlaştırılması, sağlık tesislerinin enerji ve su güvenliğinin güçlendirilmesi ile sağlık çalışanlarının iklim okuryazarlığının artırılması olduğunu söyledi. Ayrıca, iklim finansmanının sağlık alanındaki etkilerinin hizmet kesintilerinin azalması, risk altındaki nüfusa erişim ve önlenen sağlık zararları gibi somut sonuçlarla değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Genç çiftçilere yönelik destek ve iklim uyumu nasıl planlanıyor?

Bakan Kurum, Tarım ve Orman Bakanlığı ile Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) tarafından düzenlenen 'Genç Çiftçiler Üst Düzey Diyaloğu Toplantısı'nda genç çiftçilere seslendi. Genç çiftçilere verilen her desteğin kırsal yoksulluğun azaltılmasına ve gıda güvenliğinin güçlendirilmesine katkı sağladığını belirtti.

İklim değişikliğinin tarım üzerindeki etkilerine dikkat çeken Bakan Kurum, yağışların zamanının değişmesi, suya erişimin zorlaşması ve ekim ile hasat takvimlerinin geçerliliğini yitirmesinin genç çiftçilerin üretimini zorlaştırdığını söyledi. Bu nedenle gençlerin tarımda kalabilmesi için emeklerinin karşılığını alabilecekleri ve geleceklerini görebilecekleri koşulların oluşturulması gerektiğini ifade etti.

Dünya Meteoroloji Örgütü’nün 2015-2025 dönemini kayıtlardaki en sıcak 11 yıl olarak değerlendirdiğini aktaran Bakan Kurum, bu durumun çiftçiler için ne zaman ekeceklerine, hangi ürünü yetiştireceklerine ve suyu nasıl kullanacaklarına dair kararları zorlaştırdığını belirtti. Tarımsal dirençliliğin, üretim başlamadan önce alınan kararlarla kurulması gerektiğini vurguladı.

Genç çiftçilerin yeniliklere açık olmasının önemine değinen Bakan Kurum, ancak araziye erişim, kredi bulma ve ürün pazarlama gibi engellerin girişimcilik potansiyelini sınırladığını söyledi. Bu engellerin azaltılması ve gençlerin üretim kararlarını destekleyecek imkanların gençlerle birlikte hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.

COP31 Eylem Gündemi’nde gıda güvenliği ile iklime dirençli tarımın birlikte ele alındığını ifade eden Bakan Kurum, gıda üretiminin geleceğinin su, toprak ve üreticinin geleceğiyle bağlantılı olduğunu söyledi. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı ve ekibine teşekkür ederek, gençlerin tarımsal değer zincirinin her aşamasında beceri kazanması, girişim geliştirmesi ve sorumluluk üstlenmesini desteklemeyi hedeflediklerini aktardı.

Gençlerin fikirlerini uygulamaya, girişimlerini yatırıma ve sahadaki deneyimlerini politika kararlarına taşıyabilecekleri kalıcı imkanlara ihtiyaç olduğunu belirten Bakan Kurum, bu imkanların çiftçilerin günlük hayatında somut karşılığı olması gerektiğini söyledi.

Teknolojinin tarımda kullanımına da değinen Bakan Kurum, toprak nemini ölçen sistemlerin sulama kararlarını kolaylaştırması gerektiğini, erken uyarı bilgilerinin üreticiye zamanında ulaştırılması ve tarım sigortasının kayıp yaşayan çiftçinin yeniden üretime dönmesine yardımcı olması gerektiğini ifade etti. Finansmanın ise üretimin gelir döngüsüne uygun tasarlanmasının önemine vurgu yaptı.

Konuşmasının sonunda genç çiftçilere iklim değişikliğiyle mücadelede iş birliği çağrısı yapan Bakan Kurum, bilimsel bilgi ile yerel tecrübelerin birleştirilmesinin tarımın dönüşümüne yön verebileceğini söyledi. Karar alma süreçlerinde gençlerin deneyim ve önerilerine yer açılması gerektiğini belirtti. COP31 Başkanlığı olarak diyalog, uzlaşı ve aksiyon anlayışıyla genç çiftçileri desteklemeye hazır olduklarını ifade etti. Gençlerin toprağa yaptığı yatırımın kendi hayatlarına güvenli bir yatırım olmasını sağlamanın sorumlulukları olduğunu vurguladı.

Sık sorulan sorular

COP31 konferansında hangi temalar ele alındı?

COP31'de ilk gün teması 'Gıda, Tarım ve Sağlık' olarak belirlendi ve bu konularda oturumlar düzenlendi.

Bakan Kurum genç çiftçilere ne tür destekler önerdi?

Genç çiftçilerin emeklerinin karşılığını alabilmesi için uygun finansman, arazi erişimi ve ürün pazarlama imkanlarının sağlanmasını önerdi.

Türkiye'nin pandemi dönemindeki sağlık sistemi nasıl değerlendirildi?

Türkiye'nin yüksek yoğun bakım kapasitesi ve modern şehir hastaneleri ağı ile pandemi sürecinde dikkat çekici bir dayanıklılık sergilediği belirtildi.

Konuyla ilgili