AK Parti İzmir Milletvekili ve TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu Başkanı Mehmet Kasapoğlu, Antalya'da devam eden COP31 iklim zirvesinde engelli bireylerin iklim politikalarına ve afet yönetimi süreçlerine doğrudan katılımının gerekliliğine dikkat çekti.
Türkiye Pavilyonu'nda Engelliler Konfederasyonu tarafından düzenlenen "Hiç Kimseyi Geride Bırakmayan İklim Eylemi: Engellilik Perspektifiyle Erişilebilir ve Kapsayıcı COP Süreçleri" başlıklı panelde konuşan Kasapoğlu, iklim değişikliğinin toplumun tüm kesimlerini eşit şekilde etkilemediğini ve engelli bireylerin karşılaştığı zorlukların iklim politikalarında göz önünde bulundurulması gerektiğini ifade etti.
Engelli bireylerin afet yönetimindeki yeri nedir?
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre dünya nüfusunun yaklaşık yüzde 16'sı, yani 1,3 milyardan fazla kişi engellilikle yaşamaktadır. Kasapoğlu, iklim değişikliğiyle mücadelede insan hakları, sosyal adalet ve sürdürülebilir kalkınma ilkelerinin birlikte ele alınması gerektiğini vurguladı.
Birleşmiş Milletler Afet Riskini Azaltma Ofisi'nin 2023'te yayımladığı araştırmaya göre, engelli bireylerin yüzde 86'sı yaşadıkları toplumdaki afet risklerini azaltmaya yönelik karar alma ve planlama süreçlerine dahil edilmemektedir. Kasapoğlu, afet hazırlıklarında işitme ve görme engelli bireylerin ihtiyaçlarının, çok kanallı uyarı sistemleri ve tekerlekli sandalye kullananların güvenliği gibi unsurların dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Ayrıca elektrikle çalışan tıbbi cihazlara bağımlı engelliler için enerji kesintilerine karşı alternatif çözümler geliştirilmesi ve afet sonrası sağlık, bakım ile rehabilitasyon hizmetlerinin kesintisiz devam ettirilmesinin önemine değindi. Bu konuların teknik detaylardan öte insan hayatını doğrudan ilgilendiren sorumluluklar olduğunu söyledi.
Yerel yönetimlerin sorumlulukları ve erişilebilirlik
Kasapoğlu, yerel yönetimlerin iklim değişikliğine uyum ve afet hazırlık süreçlerinde önemli görevleri olduğunu belirtti. Belediyelerin toplu taşıma araçları ve duraklarını erişilebilir hale getirmesi, kaldırımları ve yaya yollarını güvenli biçimde düzenlemesi gerektiğini söyledi.
Kamusal alanların, parkların ve meydanların herkesin bağımsızca kullanabileceği standartlarda tasarlanmasının hayati bir sorumluluk olduğunu vurguladı. Aşırı sıcaklık dönemlerinde belediye tesislerinin erişilebilir serinleme merkezleri olarak düzenlenmesi, erken uyarı sistemlerinin kurulması, tahliye güzergahları ve geçici barınma alanlarının engelsiz hale getirilmesi gerektiğini ifade etti.
Engelli bireylerin ve temsilcisi sivil toplum kuruluşlarının kent planlaması ve afet hazırlıklarına doğrudan katılımının önemine dikkat çeken Kasapoğlu, erişilebilir olmayan şehirlerin tam anlamıyla dirençli şehirler olamayacağını söyledi. Sürdürülebilir kalkınma, erişilebilirlik ve iklim eyleminin birlikte yürütülmesi gereken bütüncül politikalar olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Engelli bireylerin eğitim ve istihdamda fırsat eşitliği
Engelli bireylerin kendi ihtiyaçlarını ve çözüm önerilerini en iyi kendilerinin bildiğini ifade eden Kasapoğlu, yeşil ve dijital dönüşümün engelliler için yeni eğitim ve istihdam olanaklarına dönüştürülmesi gerektiğini söyledi. Özellikle engelli gençlerin bu dönüşümün gerektirdiği donanımı kazanabilecekleri erişilebilir eğitim ve mesleki gelişim imkanlarının artırılması gerektiğini vurguladı.
Kasapoğlu, zihniyet değişiminin de önemine işaret ederek, "Engelli bireyler iklim politikalarının odağında olmalı. İklim politikalarının bizzat tasarlayıcısı, uygulayıcısı ve denetleyicisi olmalıdırlar" dedi.
Engelli hakları hareketinin dünyaya bıraktığı "Bizimle ilgili hiçbir karar biz olmadan alınmamalıdır" ilkesinin COP31 süreçlerinin de ana pusulası olduğunu belirten Kasapoğlu, engelli bireylerin sadece politikaların muhatabı değil, karar alma süreçlerinin doğrudan katılımcısı olması gerektiğini söyledi.
Sporun engelli bireylerin yaşamındaki önemi
Kasapoğlu, engelli bireylerin sağlıklı ve bağımsız yaşamlarında sporun fiziksel ve ruhsal sağlık, özgüven, sosyal ilişkiler ve toplumsal katılım açısından önemli olduğunu belirtti. Spor alanları, parklar ve yürüyüş yollarının erişilebilir olması gerektiğini, farklı engel gruplarına uygun spor programlarının geliştirilmesi ve nitelikli eğitici ile destek hizmetlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi.
Spor ve yaşam alanlarının değişen iklim koşullarına uygun ve güvenli şekilde tasarlanmasının da önemini vurguladı.
TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu'nun çalışmaları
Kasapoğlu, komisyonun masa başı araştırmalarla sınırlı kalmayıp engelli bireyler, aileler, sivil toplum kuruluşları, kamu kurumları ve özel sektör temsilcileriyle kapsamlı görüşmeler yaptığını anlattı. Yaklaşık bir buçuk yıllık çalışmanın önemli veri ve yeni bakış açıları ortaya koyduğunu ifade etti.
Hazırlanacak raporun engellilik politikalarına uzun vadeli bir yol haritası sunacağına inandığını belirten Kasapoğlu, raporun Birleşmiş Milletler Engelli Haklarına İlişkin Sözleşme, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi ve Birleşmiş Milletler Engellilik İçerme Stratejisi temel alınarak hazırlandığını, COP31 eylem gündemiyle uyumlu olduğunu söyledi.
Kasapoğlu, engellilik konusunun uluslararası iklim toplantılarında daha fazla yer bulması gerektiğini ve Birleşmiş Milletler'in bu alandaki çalışmalarının COP süreçlerinde ana gündem maddeleri arasında yer almasının önemine dikkat çekti. Birleşmiş Milletler'in engellilik konusunu birkaç oturumla değil, birkaç gün ayırarak daha yoğun ele almasının gerekliliğine vurgu yaptı.
Sık sorulan sorular
Engelli bireylerin iklim politikalarına katılımı neden önemli?
Kasapoğlu, engelli bireylerin iklim değişikliğinin etkilerini farklı yaşadığını ve bu nedenle politikaların tasarımında aktif rol almalarının gerektiğini belirtti.
Afet yönetiminde engelli bireylerin hangi ihtiyaçları ön planda tutulmalı?
Enerji kesintilerine karşı alternatif planlar, erişilebilir tahliye güzergahları ve kesintisiz sağlık hizmetleri gibi ihtiyaçlar önem taşıyor.
TBMM Engelli Bireylerin Sorunlarını Araştırma Komisyonu ne tür çalışmalar yaptı?
Komisyon, engelli bireyler, aileler, STK'lar, kamu ve özel sektör temsilcileriyle kapsamlı görüşmeler yaparak engellilik politikaları için rapor hazırladı.
Foto Galeri (5 fotoğraf)
Kaynak: İHA




