Çanakkale'nin Ayvacık ilçesine bağlı Küçükkuyu beldesinde yaşayan 47 yaşındaki Yalçın Arslan'a yaklaşık dört ay önce böbrek yetmezliği teşhisi kondu. Yaklaşık beş yıldır şiddetli baş ağrıları nedeniyle düzenli ağrı kesici kullanan Arslan, baş ağrısı ve mide bulantısı şikayetleriyle acil servise başvurdu.

Yapılan tetkikler sonucunda böbrek yetmezliği tespit edilen Arslan, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Organ Nakil Merkezi'ne yönlendirildi. Kadavradan organ nakli için uzun süre beklemek veya diyalize girmek istemeyen eşi Seval Arslan, böbreğini bağışlamaya karar verdi.

Canlı vericiden böbrek nakli nasıl gerçekleşti?

Çiftin nakil için uygun olduğunun belirlenmesinin ardından Seval Arslan'dan alınan sol böbrek, yaklaşık 10 gün önce Yalçın Arslan'a nakledildi. Ameliyatı ÇOMÜ Organ Nakli Merkezi Müdürü Prof. Dr. Cabir Alan ve ekibi gerçekleştirdi.

Yalçın Arslan, yaklaşık beş yıldır ağrı kesici kullandığını belirterek, "Dört ay önce doktora başvurdum ve böbrek yetmezliği teşhisi kondu. Kadavradan organ beklemek uzun sürebileceği için eşimle canlı vericiden nakil yapmaya karar verdik. Testlerimiz uygun çıktıktan sonra nakil oldum. Şu an çok sağlıklıyız, Allah'a şükür" dedi.

Seval Arslan ise eşinin diyalize girmesini istemediği için böbreğini bağışlamaya karar verdiğini ifade ederek, "Tetkikler kısa sürede tamamlandı. Hiç kimse korkmasın, organ bağışında bulunsun" diye konuştu.

Ağrı kesici kullanımı böbrek yetmezliğine nasıl neden oldu?

Prof. Dr. Cabir Alan, Türk toplumunda yaygın bir hata olarak uzun süreli kontrolsüz ağrı kesici kullanımının böbrek yetmezliğine yol açtığını vurguladı. Alan, "Hasta bunu başlangıçta fark edemedi. Yaklaşık 4-5 ay önce şiddetli baş ağrısı ve mide bulantısıyla acil servise başvurdu. Yapılan tetkiklerde böbrek yetmezliği tespit edilince hızlıca merkezimize başvurdu. Türkiye'de kadavradan organ bağışı yetersiz olduğu için kadavra listesine girmek yerine eşi bağışçı olmak istedi. Testlerde sakınca görülmeyince eşinden alınan sol böbreği naklettik" dedi.

Kontrolsüz ağrı kesici kullanımının böbreklere giden kan akışını azalttığını ve hasara yol açtığını belirten Alan, özellikle hipertansiyon veya diyabeti olanlarda riskin arttığını ifade etti. Alan, "Uzun dönemde düzenli ağrı kesici kullanımı böbrekler için çok sakıncalıdır. Ağrı kesici ilaçları dönem dönem kullanan hastaların böbrek fonksiyonlarını mutlaka doktor kontrolünde takip ettirmeleri gerekir" uyarısında bulundu.

Organ nakli süreci ve bağış farkındalığı

ÇOMÜ Organ Nakil Merkezi'nde görevli Doç. Dr. Hasan Anıl Kurt, böbrek naklinin canlı vericilerden veya beyin ölümü gerçekleşen kişilerin bağışladığı organlardan yapıldığını hatırlattı. Kurt, canlı vericiden böbrek naklinin alıcı ve vericinin ayrıntılı incelemeleri ile kan ve doku uyumu değerlendirmelerinin ardından gerçekleştirildiğini belirtti.

Doç. Dr. Kurt, "Canlı vericiden nakil, gerekli incelemelerin ardından alıcının dördüncü dereceye kadar akrabalarından ve eşinden alınan böbreklerle yapılabiliyor. Ülkemiz açısından artırmamız gereken ise beyin ölümü gerçekleşen hastalardan yapılan böbrek nakilleridir. Canlı vericiden nakilde dünyada güçlü bir ülkeyiz ancak kadavradan organ bağışında yeterli seviyede değiliz. Beyin ölümü gerçekleşen kişilerden organ bağışı konusunda farkındalığı artıracak yayınlar ve çalışmalar yapıyoruz" dedi.

Organ bağışı işlemlerinin e-Nabız ve e-Devlet üzerinden kolaylıkla yapılabildiğini aktaran Kurt, "Beyin ölümü gerçekleşen bir kişinin bağışlanan organları, birçok kişiye yeniden yaşam şansı sunabilir" ifadelerini kullandı.