Sakarya Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Sümeyye Derin, insan beyninin gelişiminin 25 ila 30 yaşına kadar sürdüğünü belirtti. Derin, özellikle 15 yaşın beyin gelişimi açısından kritik bir eşik olduğunu vurguladı. Bu dönemde mantıklı karar verme ve dürtü kontrolünden sorumlu prefrontal korteks henüz tam gelişmemişken, duygusal ve tepkisel süreçleri yöneten limbik sistem daha baskın çalışıyor.

15 Yaşındaki Gençlerin Beyin Gelişimi ve Sosyal Medya Riski

Doç. Dr. Derin, "Beynimizin gelişimi çocukluktan itibaren 25 yaşına kadar devam ediyor, bazı kaynaklar bunu 30 yaşa kadar uzatıyor. 15 yaşta limbik sistem daha aktif, bu da duyguların ve tepkilerin ön planda olduğu bir dönem. Prefrontal korteks ise hala gelişme aşamasında olduğu için sağlıklı karar verme, dürtü kontrolü ve eleştirel düşünme becerileri yeterince gelişmemiş oluyor" dedi. Bu nedenle gençlerin sosyal medyanın olumsuz etkilerine karşı daha savunmasız oldukları ifade edildi.

Derin, sosyal medyanın hızlı ve dikkat dağıtıcı içeriklerinin gençlerin odaklanma yeteneğini olumsuz etkilediğini söyledi. "Sosyal medya ortamı çok hızlı içeriklerle dolu, bu da dikkatin sürdürülmesini zorlaştırıyor. Oysa gençlerin öğrenme süreçlerinde satranç oynamak, problem çözmek ya da müzik aleti çalmak gibi uzun süreli odaklanmayı gerektiren faaliyetlere ihtiyaçları var. Sosyal medyanın bu hızlı ve dikkat dağıtan yapısı, özellikle 15 yaş ve altındaki çocukların dikkat ve odaklanma becerilerini olumsuz etkileyebiliyor" diye ekledi.

Ebeveynlerin Sosyal Medya Konusunda Rolü ve Çocukların Yönlendirilmesi

Çocukların sosyal medyada karşılaştıkları olumsuz durumlarda ebeveynlerin tutumunun önemli olduğuna dikkati çeken Derin, "Ebeveynler çocuklarını yargılayıcı bir tavırla karşılamamalı. Örneğin, çocuk tacize maruz kalıp bunu ebeveynine anlattığında, 'Sen ne yaptın, dikkatli olmalıydın' gibi eleştirel yaklaşımlar çocukta hayal kırıklığı ve güvensizlik yaratabilir. Bunun yerine ebeveynlerin çocuklarının duygularını anlaması, onları desteklemesi ve gerekirse hukuki yolları kullanması gerekiyor" dedi.

Derin ayrıca, teknolojinin içinde büyüyen çocukların sosyal medyada çok zaman geçirdiğini belirterek, ebeveynlerin sosyal medyanın çocukların hayatındaki yerini iyi analiz etmeleri gerektiğini söyledi. "Sosyal medya çocuklar için arkadaşlık kurma, eğlenme ve gündemi takip etme alanı. Ebeveynlerin çocuklarının ilgi ve yeteneklerini gözlemleyerek, onları sosyal medya dışındaki faaliyetlere yönlendirmesi çok önemli" ifadelerini kullandı.

Bu yönlendirmeler sayesinde çocukların dikkat ve odaklanma becerilerinin desteklenebileceği, sosyal medyanın olumsuz etkilerinin azaltılabileceği belirtildi.

Sık sorulan sorular

Beyin gelişimi kaç yaşına kadar devam ediyor?

Beyin gelişimi 25 ila 30 yaşına kadar devam ediyor.

15 yaşındaki gençler neden sosyal medyada daha savunmasız?

Bu yaşta prefrontal korteks tam gelişmediği için sağlıklı karar verme ve dürtü kontrolü zayıf, limbik sistem ise daha aktif.

Ebeveynler sosyal medya risklerine karşı nasıl yaklaşmalı?

Çocukları yargılamadan, duygularını anlayarak desteklemeli ve gerektiğinde hukuki yollara başvurmalı.