Memorial Bodrum Hastanesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bölümü’nden Prof. Dr. İbrahim Şahin, tip 2 diyabetin erken tanısının önemine vurgu yaparak, yüksek sesle horlama ve göbek çevresindeki yağlanmanın hastalık açısından ciddi risk işaretleri olduğunu belirtti. Ayrıca, gün içinde uyku hali ve sürekli yorgunluğun da diyabetin gizli belirtileri arasında yer aldığına dikkat çekti.

Diyabet, özellikle tip 2 türü, yıllarca belirti göstermeden ilerleyebilen ve kontrol altına alınmadığında kalp, böbrek, göz ve sinir sistemi gibi birçok organı etkileyen kronik bir hastalık olarak tanımlanıyor. Prof. Dr. Şahin, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü kapsamında yaptığı açıklamada, hastalığın gözden kaçabilen belirtileri ve risk faktörlerine dair önemli bilgiler paylaştı.

Tip 2 diyabetin belirti vermeden ilerlemesi nasıl gerçekleşiyor?

Şahin, tip 2 diyabetin genellikle uzun süre belirgin semptomlar göstermeden seyrettiğini, bazen sadece rutin kan testleri ya da başka sağlık sorunlarının araştırılması sırasında ortaya çıktığını ifade etti. Aşırı susama, sık idrara çıkma, açıklanamayan kilo kaybı, halsizlik ve bulanık görme gibi belirtilerin diyabetin önemli işaretleri olduğunu kaydetti. Özellikle ailesinde diyabet bulunan, fazla kilolu, karın çevresinde yağlanması olan ve hareketsiz bir yaşam süren kişilerin bu hastalık açısından yüksek risk taşıdığını söyledi.

Bu risk grubundaki bireylerin, herhangi bir şikayetleri olmasa dahi düzenli aralıklarla kan şekeri ölçümü yaptırmaları ve doktor kontrolüne gitmeleri gerektiğini belirtti.

Horlama ve göbek çevresi yağlanması metabolik riskleri nasıl etkiliyor?

Karın bölgesindeki yağlanmanın insülin direnci ve tip 2 diyabet gelişimiyle yakından bağlantılı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Şahin, uyku apnesinin de metabolik sağlık açısından önem taşıyan bir sorun olduğunu dile getirdi. Yüksek sesle horlama, uykuda solunum durması, sabah yorgun uyanma ve gün içinde uyku hali gibi şikayetlerin göz ardı edilmemesi gerektiğini ifade etti.

Uyku apnesi, obezite ve insülin direncinin birlikte değerlendirilmesinin kişinin metabolik risklerini belirlemede kritik olduğunu belirten Şahin, bu belirtilerin sadece yaşam kalitesini düşüren sorunlar olarak görülmemesi gerektiğini, bu tür şikayetlerin olan kişilerin uzman hekimlere başvurmasının faydalı olacağını söyledi.

Diyabetin yalnızca kan şekeri yüksekliğiyle sınırlı kalmadığını, uzun süre kontrol altına alınmadığında damar ve sinir sisteminde hasarlara yol açtığını belirten Şahin, kalp-damar hastalıkları, böbrek fonksiyonlarında bozulma, göz damarlarında hasar ve sinir sistemi sorunlarının diyabetin yol açtığı ciddi komplikasyonlar arasında yer aldığını aktardı.

Bu nedenle diyabet takibinin sadece kan şekeri ölçümleriyle sınırlı kalmaması gerektiğini, böbrek fonksiyonları, göz sağlığı, kan basıncı ve kalp-damar hastalıkları risklerinin de düzenli olarak izlenmesinin önem taşıdığını söyledi. Erken dönemde saptanan değişikliklerin organ hasarlarının önlenmesi ya da ilerlemesinin yavaşlatılması için önemli fırsatlar sunduğunu belirtti.

Diyabet tedavisinde hangi yöntemler kullanılıyor?

Prof. Dr. Şahin, diyabet tedavisinin kişiye özel planlanması gerektiğini, hastanın yaşı, kilosu, eşlik eden hastalıkları, kan şekeri düzeyi ve metabolik özelliklerinin tedavi sürecine yön verdiğini söyledi. İlaç tedavisindeki ilerlemelerin yanı sıra insülin pompaları, sürekli glukoz ölçüm sistemleri ve yapay zekâ destekli uygulamaların diyabet kontrolünde yeni imkanlar sunduğunu kaydetti.

Sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite ve kilo kontrolünün tedavinin temel taşları olduğunu belirten Şahin, gerektiğinde ilaç tedavisinin de bu süreçle birlikte yürütüldüğünü ifade etti. Kişiye uygun tedavi planının kan şekeri kontrolünü sağlamada ve uzun vadede komplikasyon risklerini azaltmada etkili olduğunu dile getirdi.

Son olarak, 14 Kasım Dünya Diyabet Günü vesilesiyle erken tanı ve düzenli sağlık kontrollerinin önemini bir kez daha vurgulayan Şahin, özellikle ailesinde diyabet öyküsü bulunan, fazla kilolu, karın çevresinde yağlanması olan ve hareketsiz yaşam süren kişilerin belirtiler ortaya çıkmadan hekim kontrolünden geçmesi gerektiğini söyledi. Erken teşhisin, hastalığın kontrol altına alınması ve ilerleyen dönemlerde oluşabilecek sağlık sorunlarının önlenmesi açısından kritik olduğunu ekledi.

Sık sorulan sorular

Diyabetin ilerlemesini önlemek için neler yapılmalı?

Erken tanı, düzenli sağlık kontrolleri, sağlıklı beslenme, fiziksel aktivite ve gerektiğinde ilaç tedavisi diyabetin ilerlemesini önler.

Hangi kişiler diyabet açısından risk grubundadır?

Ailesinde diyabet öyküsü olan, fazla kilolu, karın çevresinde yağlanma bulunan ve hareketsiz yaşam süren kişiler risk altındadır.