TUSAŞ Motor Sanayii A.Ş. (TEI) Genel Müdürü Prof. Dr. Mahmut Faruk Akşit, yerli ve milli motor projelerinde önemli aşamalara gelindiğini açıkladı. TEI-TF6000 motorunun bu yılın sonunda veya önümüzdeki yılın başında ilk test için Baykar’a teslim edilmesi hedefleniyor.

TEI-TS1400 motoru ise GÖKBEY genel maksat helikopteri için sertifikasyon sürecini tamamlamak üzere. Akşit, motorun önümüzdeki yıl içinde Tip Sertifikası’nı almayı planladıklarını belirtti. Sertifikasyonun tamamlanmasıyla motorun sivil sertifikalı GÖKBEY helikopterinde kullanılması mümkün olacak.

TEI’nin milli motor projeleri ve sertifikasyon süreci

TEI, Türkiye’nin havacılık motoru geliştirme alanında faaliyet gösteriyor. TEI-TF10000, TEI-TF6000, TEI-TS1400, TEI-PD170 ve T700-TEI-701D gibi projelerle farklı platformlara yönelik motorlar geliştiriliyor. TEI-TF10000, Türkiye’nin en güçlü milli turbofan motoru olarak KIZILELMA projesi için art yakıcılı versiyon olarak tasarlanıyor.

Akşit, TEI-TF6000 motorunun yaklaşık iki yıl önce çalıştırıldığını ve kapsamlı testlerden geçtiğini belirtti. Bu motorun Baykar’a teslim edilmesiyle testlerin devam edeceğini ve seri üretim aşamasına geçileceğini söyledi. TEI-TS1400 motorunun ise EASA uyumlu sertifikasyon evraklarının tamamlanması gerektiğinden, uçakta kullanımı için biraz daha zamana ihtiyaç olduğunu ifade etti.

Seri üretim ve kullanımda olan motorlar

TEI-PD170 ve TEI-PD200 motorlarının seri üretimi hızla sürüyor. Bu motorlar Baykar TB3, TUSAŞ Aksungur ve Anka insansız hava araçlarında kullanılıyor. Akşit, "Yüzlerce motor ürettik ve ikinci yüze yaklaşıyoruz" diyerek üretim kapasitesinin arttığını açıkladı.

TEI-PD170 modeli TUSAŞ’ın Aksungur ve Anka insansız hava araçlarında aktif olarak görev yaparken, TEI-PD200 motoru Baykar TB3’te kullanılıyor. TB3’ün kısa pistten kalkış yapabilmesi için daha güçlü motor tercih edildiği belirtildi. Ayrıca, bu motorlarla Aksungur’un geçen yıl 42 bin 200 feet irtifaya çıkarak rekor kırdığı ve Baykar TB3’ün de 36-37 bin feet irtifaya ulaştığı ifade edildi.

Motorların yurt dışı satışlarının da devam ettiği ve yurt içi ihracatın buna bağlı olarak arttığı bilgisi paylaşıldı. Baykar TB2’nin motorunun ise daha küçük olduğu ve Baykar tarafından geliştirildiği belirtildi.

KIZILELMA projesi için motor geliştirme durumu

TEI-TF10000 motoru, TEI-TF6000’in art yakıcılı versiyonu olarak KIZILELMA projesi için geliştiriliyor. Akşit, bu motorun imalat aşamasında olduğunu ve önümüzdeki yıl bitmeden çalıştırmayı hedeflediklerini söyledi. Ancak motorun Baykar’a teslim edilmeden önce kapsamlı testlerden geçeceği vurgulandı.

Genel müdür, TEI-TF6000 motorunun teslimatının ardından KIZILELMA için geliştirilen TEI-TF10000 motorunun da test ve sertifikasyon süreçlerinin tamamlanacağını belirtti.

Sık sorulan sorular

TEI-TF6000 motorunun teslim tarihi ne zaman?

TEI-TF6000 motorunun ilk test teslimatının bu yılın sonunda veya önümüzdeki yıl başında Baykar’a yapılması planlanıyor.

GÖKBEY helikopterinin motor sertifikasyonunda son durum nedir?

TEI-TS1400 motoru sertifikasyonlarını tamamlamak üzere ve önümüzdeki yıl tip sertifikasının alınması hedefleniyor.

TEI motorları hangi platformlarda kullanılıyor?

TEI-PD170 ve TEI-PD200 motorları Baykar TB3, TUSAŞ Aksungur ve Anka insansız hava araçlarında aktif olarak görev yapıyor.

Konuyla ilgili