Ankara’nın Gölbaşı ilçesinde, Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı olarak başlatılan safran üretimi hızla yaygınlaşıyor. İlk olarak yaklaşık bin metrekarelik alanda başlayan üretim, kısa sürede 6 dönüme ulaştı. Safran soğanları eylül ve ekim aylarında toprağa dikiliyor, sonbaharda açan çiçeklerden elde edilen kırmızı iplikler toplanıp kurutularak baharata dönüştürülüyor.

Safran üretiminde fiyatlar ve verimlilik nasıl?

Üretici Ercan Kabadayı, bir dönümden yaklaşık 500 gram ile 1 kilogram arasında kuru safran elde edilebildiğini belirtti. Ürünün kilogram fiyatı kalitesine göre 900 bin liradan başlayıp 1,5 milyon liraya kadar çıkabiliyor. Kabadayı, safranın geleneksel tarım ürünlerine göre çok daha yüksek katma değer sağladığını vurguladı.

Kabadayı, dikim sıklığına bağlı olarak bir dönüme yaklaşık 300-400 kilo soğan dikilebileceğini ve iyi kalitedeki soğanların yarım kilo ile 1 kilo arasında kuru safran verebileceğini aktardı. Bu yüksek değer, safranı ekonomik açıdan cazip kılıyor.

Safranın üretim süreci ve kullanım alanları

Safran soğanları eylül ortasından ekim ortasına kadar dikiliyor ve sonbaharda çiçek açıyor. Hasat edilen çiçeklerin içindeki üç kırmızı iplik, safran baharatını oluşturuyor. Bu iplikler elle özenle ayıklanıyor ve kurutma işlemiyle saklanıyor. Sarı iplikler ise arı poleni olarak kullanılıyor.

Kabadayı, safranın gıda, boya, kozmetik ve ilaç sanayisinde kullanıldığını, ayrıca besin takviyeleri ve kanser araştırmalarında da değerlendirildiğini belirtti. Safranın aromatik ve renklendirici özellikleri, bu alanlarda tercih edilmesini sağlıyor.

Ankara’da safran üretiminin önemi ve hedefleri

Üretici Kabadayı, Ankara’da resmi olarak ÇKS’ye kayıtlı ilk safran üretimini kendilerinin başlattığını ifade etti. Bölgenin iklim ve toprak verilerini inceleyerek su ihtiyacı az ve yüksek katma değerli ürün arayışına girdiklerini, safranın bu kriterlere uygun olduğunu söyledi.

Kabadayı, Türk safranının kalite standardını koruyarak İran safranından daha üstün olabileceğini savundu. Organik üretimle molekül değeri ve lezzetin daha iyi hale geleceğini belirtti. Türkiye’de safran üretiminin geçmişte 1908 yılında Kastamonu’da 1 ton 600 kilogram seviyesinde olduğunu, günümüzde ise 150-200 kilogram civarında kaldığını aktardı.

Gölbaşı’nda yaklaşık 44 üretici safran yetiştiriciliği yapıyor. Kabadayı, üretimi artırarak bölgeyi safranla anılan bir yer haline getirmeyi hedefliyor. Geçen yıla göre üretim alanlarının altı kat büyüdüğünü ve önümüzdeki yıllarda bu artışın devam edeceğini söyledi.

Safran üretiminde karşılaşılan zorluklar ve öneriler

Kabadayı, safran hasadının ve baharatın ayıklanmasının tamamen elle yapıldığını, bu nedenle üretimin geleneksel tarım ürünlerine göre daha zahmetli olduğunu belirtti. Safranın fazla su istememesi nedeniyle dikimlerin sırtlarda yapıldığını, sulamanın dikkatle yapılması gerektiğini vurguladı.

Üretime başlayacakların tescilli soğan kullanmasını tavsiye eden Kabadayı, tescilli soğanların çoğalma ve ürün verme özelliklerinin garanti altında olduğunu, tescilsiz soğan kullanımının risk taşıdığını ifade etti. Bu sayede hukuki sorunların ve üretim kayıplarının önüne geçilebileceğini söyledi.

Son olarak, Kabadayı, bölgenin önümüzdeki 3-5 yıl içinde safran üretimiyle anılacak hale gelmesini hedeflediğini belirtti. Bu amaçla üretim alanlarını genişletmeyi ve kaliteyi korumayı sürdüreceklerini aktardı.

Sık sorulan sorular

Safran üretimi Ankara’da ne zaman başladı?

Ankara Gölbaşı’nda Çiftçi Kayıt Sistemi’ne kayıtlı olarak ilk kez safran üretimi başlatıldı.

Safran hasadı nasıl yapılıyor?

Safran çiçeklerinden kırmızı iplikler elle ayıklanıp kurutularak baharata dönüştürülüyor.