Türkiye'nin çeşitli şehirlerinde okullarda yaşanan silahlı olayların ardından çocukların psikolojik sağlığına yönelik endişeler artıyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayşenur Büyükgöze Kavas, bu tür olayların çocuklar için kriz durumu oluşturduğunu belirtti.

Silahlı olayların çocuklarda yarattığı psikolojik tepkiler nelerdir?

Prof. Dr. Büyükgöze Kavas, silahlı olaylara tanık olan çocuklarda kısa vadede çeşitli psikolojik ve bedensel tepkilerin ortaya çıkabileceğini ifade etti. Bunlar arasında sürekli tetikte olma hali, kendini güvende hissetmeme, ebeveynden ayrılmama, okula gitmek istememe gibi davranışlar bulunuyor. Ayrıca çocuklarda baş ağrısı, karın ağrısı gibi bedensel yakınmalar, ani irkilme, uykuya dalmada zorluk, kâbus görme ve yemek yeme düzeninde bozulmalar da görülebiliyor.

Bu belirtilerle birlikte iştahsızlık, dikkat güçlüğü, öfke patlamaları ve depresif duygu durumları da ortaya çıkabilir. Uzun süre devam eden bu tepkiler, çocuklarda daha ciddi psikolojik sorunlara yol açabilir. Prof. Dr. Büyükgöze Kavas, "Eğer yardım alınmazsa, bu duyguların yoğunluğu devam ederse çocukta travma sonrası stres bozukluğu ve anksiyete gelişebilir" dedi.

Okulun çocuklar için önemi ve güvenlik algısının zedelenmesi

Çocukların kendilerini en güvende hissettikleri yerlerin başında evlerinin ve okullarının geldiğini belirten uzman, silahlı olayların bu güven duygusunu zedeleyebileceğine dikkat çekti. Okulda silah taşıyan başka öğrencilerin varlığı, çocuklarda "Okulda güvende değil miyim?" sorusunu gündeme getirerek korku ve kaygıya neden olabiliyor.

Bazı ergenler bu durum karşısında içine kapanırken, bazıları kendini koruma amacıyla silahlanma veya kesici alet taşıma eğilimi gösterebiliyor. Bu durum, okula istenmeyen şekilde silah veya kesici alet getirilmesine yol açabiliyor.

Çocukların olay görüntülerine maruz kalmasının önemi

Prof. Dr. Büyükgöze Kavas, kriz anlarında ebeveynlerin, öğretmenlerin ve okul yönetiminin sakin kalmasının çocukların kendilerini güvende hissetmeleri açısından kritik olduğunu vurguladı. Çocukların olayla ilgili görüntülere ve detaylara mümkün olduğunca az maruz bırakılması gerektiğini belirtti.

Çocukların duygularını ve düşüncelerini ifade etmek istemediği durumlarda zorlanmaması gerektiğini söyleyen uzman, çocukların konuyu açması halinde konuşmanın anlamlı olduğunu, aksi takdirde konunun yetişkinler tarafından gündeme getirilmemesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca okul ve ev ortamlarında eski rutinlere dönülmesinin, çocukların güven duygusunu yeniden kazanmasına yardımcı olduğunu belirtti.

Uzman desteğinin gerekliliği ve okulun rolü

Olayların ardından çocukların günlük rutinlerine dönmelerinin önemine dikkat çeken Büyükgöze Kavas, okulda yoğun akademik program olmasa bile çocukların sınıfa alınmasının ve derslere devam etmelerinin sağlanmasının gerekli olduğunu söyledi. Öğretmenlerin çocukları sadece gerekli ve doğru bilgilerle bilgilendirmesi, fail veya olayın detaylarına fazla girmemesi gerektiğini belirtti.

Uzman, çocuklarda uykuya dalmada zorluk, sürekli tetikte olma hali, ağlama isteği, okula gitme isteksizliği ve devamsızlık artışı gibi belirtilerin kaygı bozukluğu, travma sonrası stres bozukluğu veya depresyonun işaretleri olabileceğini söyledi. Bu durumda mutlaka uzman desteği alınması gerektiğini vurguladı.

Çocuğun okula veya evdeki aktivitelere ilgisini kaybetmesi, yoğun suçluluk duygusu yaşaması, akademik performansında düşüş görülmesi, geleceğe yönelik hedef koymaması ve umutsuzluk düşüncelerinin artması halinde de profesyonel yardım alınması gerektiğini sözlerine ekledi.

Sık sorulan sorular

Silahlı okul olayları çocuklarda hangi psikolojik etkileri yaratabilir?

Kısa vadede tetikte olma hali, uyku problemleri, iştahsızlık, öfke patlamaları ve depresif duygular görülebilir.

Kriz anında ebeveynlerin ve öğretmenlerin nasıl davranması gerekir?

Sakin kalmaları, çocukların duygularını zorlamadan dinlemeleri ve mümkün olduğunca eski rutinlere dönülmesini sağlamaları önemlidir.

Çocuklarda hangi durumlarda uzman desteği alınmalıdır?

Uykuya dalmada zorluk, sürekli ağlama, okula gitmek istememe, devamsızlık artışı ve yoğun suçluluk duygusu gibi belirtiler varsa uzman yardımı gereklidir.