Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında gerçekleşen panelde konuşan COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, iklim değişikliğiyle mücadelede verilen taahhütlerin artık uygulamaya geçirilmesi gerektiğini ifade etti. Kurum, "Artık söz bitti. Artık uygulama zamanı" dedi.

Türkiye'nin ev sahipliğinde gerçekleşen COP31'de "Taahhütlerden Eyleme: Küresel İklim Gündeminde Özel Sektörün ve Politikanın Rolü" başlıklı panelde, ABD eski Başkan Yardımcısı Al Gore, ABD eski Dışişleri Bakanı John Kerry, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Başkanı Dr. Fatih Birol ve özel sektör temsilcileri yer aldı. Panelde yenilenebilir enerji yatırımları, elektrifikasyon, fosil yakıtlardan uzaklaşma, iklim finansmanı ve özel sektörün iklim mücadelesindeki rolü değerlendirildi.

Elektrifikasyon ve yenilenebilir enerji vurgusu

ABD eski Dışişleri Bakanı John Kerry, elektrikli araçların aynı enerjiyle dört kata kadar daha fazla yol kat ettiğini, ısı pompalarının doğal gazlı kazanlara göre daha verimli olduğunu belirtti. Elektrifikasyonun yenilenebilir enerjiyle desteklenmesi gerektiğini söyleyen Kerry, "Elektrifikasyon yalnızca arkasındaki elektrik üretimi kadar temiz olabilir. Uluslararası Enerji Ajansı hesaplamaları, elektrik sektöründeki emisyonların yüzde 75 azaltılması gerektiğini gösteriyor" dedi.

Kerry, elektrifikasyonun sadece elektrik sektörüyle sınırlı kalmaması gerektiğine dikkat çekerek, ulaşım ve binalarda dönüşümün hızlandırılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, Dubai'deki COP28'de yenilenebilir enerji kapasitesinin üç katına çıkarılması, enerji verimliliğinin iki katına yükseltilmesi ve fosil yakıtlardan uzaklaşılması taahhütlerini hatırlattı.

Okyanusların iklim değişikliğine karşı savunmasız olduğunu belirten Kerry, fosil yakıt arama faaliyetlerinin çevresel etkilerine değindi. "Elektrik üretimi için fosil yakıtlara yönelirsek okyanuslar hem küresel ısınmanın hem sondaj faaliyetlerinin bedelini ödeyecek" dedi ve bu faaliyetlerin durdurulması gerektiğini ifade etti.

Yenilenebilir enerji yatırımları ve enerji güvenliği

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Dr. Fatih Birol, COP31'in başarılı olması için ülkelerin üst düzey katılımının yanı sıra yatırımcılara somut mesajlar verilmesi gerektiğini söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ile hazırlıklar kapsamında görüştüğünü belirten Birol, elektrifikasyon hedefinin ülkelerden destek gördüğünü aktardı.

Birol, elektriğin küresel enerji tüketimindeki payının yüzde 23 olduğunu ve 2035 yılına kadar bu oranın yüzde 35'e çıkarılması yönünde bir hedef önerdiklerini açıkladı. Bu kararın yatırımcılara açık mesaj vereceğini belirtti. Ayrıca enerji güvenliğinin iklim politikalarından ayrı düşünülemeyeceğini vurguladı.

Son dokuz aylık verilere göre yenilenebilir enerji yatırımlarının hızlandığını, elektrikli otomobil satışlarının yüzde 60 arttığını ve ülkelerin elektrifikasyonu enerji güvenliği politikası olarak değerlendirmeye başladığını aktaran Birol, yeni kurulan elektrik santrallerinin yüzde 79'unun yenilenebilir enerji kaynaklarından oluştuğunu, özellikle güneş enerjisinin ön planda olduğunu söyledi.

Birol, enerji güvenliği hedefleri ile iklim politikalarının bugüne kadar hiç olmadığı kadar örtüştüğünü ifade etti. "İklim değişikliğiyle mücadele için iyi olan çoğu durumda enerji güvenliği için de iyidir" dedi.

İklim değişikliğinin etkileri ve fosil yakıtların terk edilmesi

ABD eski Başkan Yardımcısı Al Gore, iklim değişikliğinin dünya genelindeki etkilerine dikkat çekerek fosil yakıtlardan uzaklaşılması gerektiğini belirtti. Küresel ısınmanın yol açtığı ilave ısı enerjisini Hiroşima'ya atılan atom bombalarının sayısıyla kıyaslayan Gore, insanlığın yaptığı hatayı "kelimenin tam anlamıyla delilik" olarak nitelendirdi.

Fosil yakıtların aşamalı olarak terk edilmesi için ülkeler arasında uzlaşma sağlanması gerektiğini vurgulayan Gore, COP31 sonuç metninde bu konunun yer almasının önemine işaret etti. Ayrıca Nepal'deki buzul çökmesi, Grönland ve Antarktika'daki buz kayıpları, aşırı yağışlar ve kuraklıklar gibi iklim değişikliğinin etkilerine değindi. Türkiye ve ABD'nin de bu afetlerden etkilendiğini belirtti.

Gore, 2026'nın kayıtlardaki en sıcak yıl olmasının beklendiğini ve en sıcak 10 yılın son 10 yıl içinde yaşandığını söyledi. Fosil yakıtlara sağlanan desteklerin kaldırılması gerektiğini belirten Gore, Uluslararası Para Fonu'nun araştırmasına göre bu desteklerin sonlandırılması halinde enerji dönüşümü için yıllık 4,5 trilyon dolar kaynak sağlanabileceğini aktardı.

Katı atıklardan kaynaklanan metan emisyonlarının azaltılmasının önemine değinen Gore, Türkiye'nin bu konuda uluslararası çalışmalara öncülük ettiğini ifade etti.

Türkiye'nin iklim eylem gündemi ve hedefleri

COP31 Başkanı Murat Kurum, bugüne kadar gerçekleştirilen iklim zirvelerinde alınan kararların somut uygulamalara dönüştürülmesi gerektiğini belirtti. İklim değişikliğinin gelişmiş ve kırılgan ülkelerde seller, yangınlar, heyelanlar, fırtınalar ve kuraklık gibi etkiler yarattığını söyledi.

Kurum, COP31 Başkanlığı olarak sonuç odaklı bir süreç yürütmek istediklerini belirterek, "Artık yeteri kadar taahhüt verdik. Bu taahhütlerin uygulanması gerekiyor. Artık söz bitti, uygulama zamanı" dedi.

Türkiye'nin 10 başlıkta eylem gündemi oluşturduğunu aktaran Kurum, bu başlıklar arasında sıfır atık, metan emisyonlarının azaltılması, enerji verimliliği, yeşil sanayileşme, dirençli şehirler ve ulaşımın bulunduğunu söyledi. Bu çalışmalarla geçmiş COP kararlarının somut sonuçlara dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Fosil yakıt kullanımını azaltmak için elektrifikasyonun artırılması gerektiğini vurgulayan Kurum, "Fosil yakıtlardan çıkmak istiyorsak elektrifikasyonu artırmalıyız. Ulaşımda, sanayide, ticarette, şehirde ve günlük hayatta elektrifikasyonu artıracağız. 2035 yılına kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefi koyduk" dedi.

Kurum, 2035 yılına kadar binalardaki enerji yoğunluğunun yüzde 25, atık miktarının yüzde 50 azaltılmasının hedeflendiğini, imalat sektöründe yeniden kullanılan malzeme oranının yüzde 15'e çıkarılmasının amaçlandığını belirtti. Ayrıca iklim finansmanında 1,3 trilyon dolarlık taahhüdün hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.

Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile İklim Uygulama Köprüsü mekanizması üzerinde çalıştıklarını ve finansmanın daha verimli kullanılmasının hedeflendiğini aktardı.

İklim değişikliği milli güvenlik meselesi olarak görülmeli

Kurum, iklim değişikliğiyle mücadelenin milli güvenlik meselesi olarak ele alınması gerektiğini belirtti. Ülkelerin enerji ve gıda alanlarında kendine yeterli hale gelmesinin önemine vurgu yaptı. NATO ülkelerinin savunma harcamalarını yüzde 5'e çıkarma kararını hatırlatan Kurum, "Savunacak bir ülkeniz kalmazsa savunma harcamalarının ne anlamı var? Bu konuyu milli güvenlik meselesi olarak görüyorsak iklim değişikliğiyle mücadele asıl fotoğrafın bütünü" dedi.

Kuruma göre, bugün iklim mücadelesine yatırım yapılmazsa ileride aynı işi yapmak için 10 ila 15 kat daha fazla kaynak harcamak zorunda kalınacak.

Sık sorulan sorular

COP31 Başkanı Murat Kurum iklim değişikliğiyle mücadelede neyi vurguladı?

Murat Kurum, verilen taahhütlerin artık uygulamaya geçirilmesi gerektiğini ve bunun zorunluluk olduğunu söyledi.

John Kerry elektrifikasyon hakkında ne dedi?

Kerry, elektrifikasyonun ancak yenilenebilir enerji ile desteklenirse temiz olabileceğini ve elektrik sektöründeki emisyonların yüzde 75 azaltılması gerektiğini belirtti.

Fatih Birol 2035 hedefi olarak neyi açıkladı?

Fatih Birol, 2035 yılına kadar elektrik tüketimindeki elektrifikasyon oranının yüzde 23'ten yüzde 35'e çıkarılması hedefini önerdi.

Konuyla ilgili