Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı (COP31) Antalya’da devam ediyor. Zirvenin 9. gününde "Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı-Rio Sinerjisi" teması işlendi. Bu kapsamda okyanus ve deniz ekosistemleri, iç sular, kıyıların iklim değişikliğine karşı direnci, mavi ekonomi, biyolojik çeşitlilik ve ormanların yeniden canlandırılması gibi konular ele alındı.

Türkiye’nin Rio Sinerjisi yaklaşımı nedir?

Türkiye, COP31’de BM’nin üç önemli sözleşmesini "Rio Sinerjisi" adı altında birleştirdi. Bu sözleşmeler; BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi (UNFCCC), BM Biyolojik Çeşitlilik Sözleşmesi (CBD) ve BM Çölleşmeyle Mücadele Sözleşmesi (UNCCD) olarak sıralanıyor. Her sözleşmenin kendi taraflar konferansı bulunurken, Türkiye bu süreçleri arazi, toprak ve su kaynakları ekseninde bir araya getirerek ortak hedeflere odaklanmayı amaçlıyor.

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, sosyal medya üzerinden yaptığı paylaşımda, "Dünyanın dört bir yanından gelen kökler, farklı coğrafyaların hikayeleri, aynı toprağın umudu" ifadelerini kullandı. Bu mesaj, Rio Sinerjisi temasının doğa ve arazi kullanımı alanındaki bütüncül yaklaşımını vurguluyor.

Rio Sinerjisi Eylem Çalışma Grubu ve hazırlık süreci

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çölleşme ve Erozyonla Mücadele Genel Müdürü Prof. Dr. Kasım Yenigün, COP31 kapsamında Rio Sinerjisi Eylem Çalışma Grubu’nun oluşturulduğunu açıkladı. Yenigün, bu yapının yeni bir kurum ya da maliyet unsuru getirmediğini, ülkelerin uzmanları ve mevcut fonlarını bir araya getirerek stratejik hedeflere odaklanan çalışma grupları oluşturmayı hedeflediğini belirtti. Rio Sinerjisi’nin gönüllülük esasına dayandığını vurguladı.

Yaklaşık bir yıldır 40 ülke ile 50 uluslararası kuruluş ve sivil toplum örgütüyle iş birliği yapılıyor. Bu süreçte Antalya’da G20 kapsamında diyalog toplantısı, Moğolistan’daki Çölleşmeyle Mücadele COP’u ve Erivan’daki Biyolojik Çeşitlilik COP’u gibi teknik ve üst düzey toplantılar gerçekleştirildi.

İklim uyumlu bitki rehberleri ve COP31 alanı

Rio Sinerjisi’nin öncelikleri arasında doğa temelli çözümler yer alıyor. Prof. Dr. Kasım Yenigün, Türkiye’de her şehre özel iklim uyumlu bitki rehberleri hazırlandığını açıkladı. Bu rehberler, karbon tutulumunu artıran ve kuraklığa dayanıklı bitkileri içeriyor. Böylece şehirlerin karbon yutak alanları planlı ve sürdürülebilir şekilde geliştirilecek.

COP31 alanındaki bitkiler de bu anlayışla seçildi. Dünyanın farklı bölgelerinden gelen ve biyoçeşitlilik açısından önemli olan türler burada sergileniyor. Yenigün, bu alanı "açık hava bitki müzesi" olarak nitelendirdi ve COP31’in bu yönünün farklı bir başarı olduğunu ifade etti.

Toprağın korunmasının gelecek nesillere karşı bir sorumluluk olduğunu belirten Yenigün, üç Rio Sözleşmesi’nin odak noktasının arazi, toprak ve yaşadığımız mekanlar olduğunu söyledi. Bu toprakların gelecek nesillere sağlıklı ve sürdürülebilir şekilde bırakılması gerektiğini vurguladı.

Yabancı katılımcıların biyolojik çeşitlilik ve doğa vurgusu

Rio Sinerjisi gününde COP31’e katılan yabancı temsilciler de biyolojik çeşitlilik kaybına dikkat çekti. Nijeryalı iklim avukatı Faith Osahenrumwen İdemudia, Küresel Güney’de yaşanan biyolojik çeşitlilik kaybının endişe verici olduğunu belirtti. UNFCCC ve COP31’in bu konuyu vazgeçilmez bir mesele olarak ele alması gerektiğini söyledi.

Pakistan heyetinden Muhammad Siddiq Khan, COP31 alanındaki bitkilerin bir kısmının kendi ülkelerinde de bulunduğunu anlattı. Mangrovların karbon tutma kapasitesi açısından önemli olduğunu belirterek, bu tür bitkilerin dünya genelinde korunması ve yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti.

ABD’li gözlemci Amy Ruth West Walker, COP31 alanındaki yeşil dokunun kendisini etkilediğini söyledi. Peyzajların ve bahçelerin katılımcılara biyolojik çeşitliliğin önemini hatırlattığını belirtti. İnsanların doğayla bağ kurmasının sürdürülebilirlik mücadelesi için kritik olduğunu vurguladı.

Sık sorulan sorular

Rio Sinerjisi nedir?

Rio Sinerjisi, BM İklim Değişikliği, Biyolojik Çeşitlilik ve Çölleşmeyle Mücadele sözleşmelerini tek bir çatı altında birleştiren ve arazi, toprak ile su kaynaklarına odaklanan bir iş birliği yaklaşımıdır.

COP31’de hangi temalar işlendi?

COP31’in 9. gününde Okyanus, Denizler, Doğa ve Arazi Kullanımı-Rio Sinerjisi teması kapsamında ekosistemlerin korunması, mavi ekonomi, biyolojik çeşitlilik ve ormanların canlandırılması ele alındı.

COP31 alanındaki bitkiler nasıl seçildi?

COP31 alanındaki bitkiler, dünyanın farklı ülkelerinden getirilen ve o bölgenin biyoçeşitliliğini temsil eden, iklim uyumlu ve kuraklığa dayanıklı türler arasından seçilerek sergilendi.

Konuyla ilgili