Türkiye’nin 81 ilinde uygulamaya konulan Depozito Yönetim Sistemi, Antalya’da düzenlenen COP31 iklim zirvesinde uluslararası katılımcılara tanıtıldı. Zirvenin Mavi ve Yeşil alanlarında kurulan depozito iade makineleri, yabancı ziyaretçilerin yoğun ilgisini çekti.

Bu makineler aracılığıyla COP31’in ilk haftasında toplam 10 bin 100 içecek ambalajı geri dönüşüme kazandırıldı. Türkiye’nin ev sahipliğinde gerçekleşen zirvede, Sıfır Atık Projesi kapsamında önemli bir adım olan Depozito Yönetim Sistemi, ulusal ve uluslararası düzeyde örnek teşkil ediyor.

Depozito Yönetim Sistemi’nin gelişimi ve yaygınlaşması

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren DOA Çevre Yönetim Hizmetleri AŞ Genel Müdürü Ayşe Banu Özgökçen Çim, sistemin yasal altyapısının 2018 yılında Çevre Kanunu’nda yapılan düzenlemelerle oluşturulduğunu belirtti. 2020 yılında Türkiye Çevre Ajansı’nın kurulmasıyla birlikte sistemin altyapı çalışmaları hız kazandı.

Yaklaşık üç-dört yıllık bir hazırlık sürecinin ardından sistem ülke genelinde yaygınlaştırıldı ve 1 Temmuz 2026 itibarıyla ulusal entegrasyon süreci başlatıldı. Çim, Türkiye genelinde 4 bin 300’den fazla manuel iade noktası ve 160 sayma-doğrulama merkezinin bulunduğunu ifade etti. Bu merkezlerde otel, kafe, restoran ve manuel iade noktalarından toplanan ambalajlar sayılıp doğrulandıktan sonra geri kazanım tesislerine gönderiliyor.

Uluslararası ilgiyi çeken uygulama ve iklim krizine katkısı

Türkiye’de yılda yaklaşık 25 milyar içecek ambalajının piyasaya sürüldüğünü vurgulayan Çim, hedeflerinin bu ambalajların tamamını toplamak olduğunu söyledi. COP31 alanında kurulan DOA makineleriyle, hem Türkiye vatandaşlarına hem de farklı ülkelerden gelen delegasyonlara sistemin işleyişi gösteriliyor.

Özellikle depozito sistemini uygulayan ya da uygulamayı planlayan Avrupa ülkelerinden gelen ziyaretçiler, sistemin kısa sürede yakaladığı başarıyı ve yüksek toplama rakamlarını merak ediyor. Çim, bu sayede uluslararası tecrübe paylaşımı yapıldığını kaydetti.

Depozito Yönetim Sistemi’nin iklim kriziyle mücadelede önemli bir rol oynadığını belirten Çim, topladıkları ambalajların yüksek ham madde değeri olduğunu ve bertaraf edilmesinin enerji tüketimi ile karbon salımını artıracağını dile getirdi. Ambalajların geri kazanım yoluyla yeniden kullanıma kazandırılmasıyla enerji tasarrufu sağlandığını ve karbon salımının azaltıldığına dikkat çekti.

İlerleyen dönemlerde toplanan ambalajlardan yeniden içecek ambalajları üretmeyi hedeflediklerini belirten Çim, bunun gerçekleşmesi halinde önemli bir adım atılmış olacağını ifade etti.

Vatandaşların sistem deneyimi ve görüşleri

Depozito Yönetim Sistemi’ni deneyimleyen ziyaretçiler uygulamanın kolaylığı ve çevreye katkısından memnun kaldı. Necati Arda Peker, bu tür uygulamaların geri dönüşüm ve doğa için faydalı olduğunu belirterek kullanmaya devam edeceğini söyledi.

Aslı Şevval Artan ise doğa ve iklim koruma açısından çok iyi bir uygulama geliştirildiğini düşündüğünü ve bu durumdan gurur duyduğunu ifade etti.

Sık sorulan sorular

Depozito Yönetim Sistemi ne zaman yasal altyapı kazandı?

Sistem 2018 yılında Çevre Kanunu’nda yapılan değişiklikle yasal altyapısını kazandı.

Türkiye’de depozito sistemi kaç ilde uygulanıyor?

Sistem Türkiye’nin 81 ilinde yaygın şekilde uygulanıyor.