Erzincan’ın tarihi ve doğal güzellikleriyle bilinen Kemaliye ilçesinde, kadınlar dut pestili ve pekmezi üretimiyle hem kültürel mirası yaşatıyor hem de ekonomik açıdan önemli bir gelir kaynağı oluşturuyor. İlçede yetişen dutlar, yöre halkının kışlık gıda ihtiyacını karşılamanın yanı sıra, geleneksel yöntemlerle işlenerek satışa sunuluyor. Bu üretim süreci, hem ailelerin hem de köy halkının bir araya gelerek dayanışma içinde çalıştığı önemli bir sosyal etkinlik olarak da dikkat çekiyor.

Yörede yetişen dutlar, özellikle pestil ve pekmez yapımında kullanılıyor. Dutların büyük bir kısmı, önce ayıklanıp temizleniyor, ardından kazanlarda kaynatılarak şiresi çıkarılıyor. Bu şireye un ve nişasta eklenerek elde edilen karışım tekrar kaynatılıyor ve daha sonra bezlerin üzerine ince bir tabaka halinde serilerek güneşte kurutuluyor. Kuruyan pestiller, bezlerden dikkatlice ayrılarak hem kışlık tüketim için saklanıyor hem de pazarlarda satışa sunuluyor. Bu geleneksel yöntem, yüz yıllardır atadan toruna aktarılıyor ve bölgenin kültürel zenginliklerinden biri olarak kabul ediliyor.

Pestil ve pekmez yapımı döneminde, aileler ve komşular imece usulü bir araya geliyor. Bu toplu çalışma yöntemi, üretim sürecini hızlandırmakla kalmıyor, aynı zamanda sosyal bağların güçlenmesine de katkı sağlıyor. Apçağa köyünde kadınlar pestil hazırlarken, erkekler de dutların ağaçlardan silkelenmesi ve toplanması aşamasında destek oluyor. Bu dayanışma, üretimin zahmetli aşamalarını daha katlanabilir ve keyifli hale getiriyor.

Hatice Çalışkan adlı üretici, pestil yapımının zahmetli ama bir o kadar da keyifli bir süreç olduğunu belirtiyor. Çalışkan, "Yüz yıllardır atalarımızdan bize miras kalan bu geleneksel yöntemle pestil yapıyoruz. Her aşamada birbirimize destek oluyoruz ve bu sayede hem üretim artıyor hem de birlikteliğimiz güçleniyor" ifadelerini kullanıyor. Kadınların imece usulü çalışması, sadece ekonomik değil, aynı zamanda kültürel bir dayanışma örneği olarak da öne çıkıyor.

Kemaliye’de dut pestili ve pekmezi, ilçe ekonomisinin önemli gelir kaynaklarından biri olarak kabul ediliyor. Bu ürünler, hem yerel pazarlarda hem de çevre ilçelerde talep görüyor. Üreticiler, bu yılki verimden oldukça memnun olduklarını ve üretimin yüzleri güldürdüğünü dile getiriyor. Dut pestili ve pekmezinin geleneksel yöntemlerle hazırlanması, bölgenin gastronomi turizmine de katkı sağlıyor.

Sonuç olarak, Kemaliye’de kadınların imece usulüyle gerçekleştirdiği dut pestili ve pekmez üretimi, hem ekonomik hem de kültürel açıdan büyük önem taşıyor. Bu geleneksel üretim yöntemi, hem yöre halkının geçim kaynağı oluyor hem de bölgenin zengin kültürel mirasını gelecek nesillere aktarmasını sağlıyor. İmece usulü çalışma, toplumsal dayanışmayı pekiştirirken, kadınların üretime aktif katılımını da destekliyor.