İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay, Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamında gerçekleşen bir oturumda kentlerin aşırı sıcaklarla başa çıkabilmesi için Avrupa ülkelerine üç önemli çağrıda bulundu. Tugay, kentlerin sıcaklıkla mücadelede erken uyarı sistemlerine ve finansman kaynaklarına doğrudan erişim sağlaması gerektiğini belirtti.

Antalya’da İrlanda-AB Pavyonu’nda yapılan "Daha Sıcak Bir Dünyada Avrupa’yı Sağlıklı Tutmak: Sıcaklık Riskinden Sağlık Sistemlerinin Dayanıklılığına" başlıklı oturumda Tugay’ın yanı sıra Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Bölge Ofisi program yöneticisi Oliver Schmoll, Wellcome İklim ve Sağlık Politikaları Başkanı Arthy Hartwell ve Dünya Ekonomik Forumu Dirençli Sağlık Hizmetleri Direktörü Judith Moore da konuştu.

Kentlerin koruyucu tabakası neden inceliyor?

Tugay, kentlerin aşırı sıcaklara karşı koruyucu bir tabakaya sahip olması gerektiğini vurguladı. Belediye başkanı olmadan önce cerrah olduğunu hatırlatan Tugay, derinin vücudun en büyük organı olduğunu ve sıcaklara karşı ilk savunma hattı olduğunu söyledi. Kentlerin de bir derisi olduğunu, bu tabakanın ağaçlar, gölgelikler, su kaynakları ve yeşil alanlar olduğunu ifade etti. Ancak günümüzde kentlerde bu koruyucu tabakanın giderek inceldiğini belirtti.

Aşırı sıcakların sağlık üzerindeki etkilerine dikkat çeken Tugay, sıcak hava dalgalarının kalp ve göğüs hastalıkları bulunanlar için ciddi risk oluşturduğunu söyledi. En çok etkilenenlerin yalnız yaşayan yaşlılar, açık havada çalışan işçiler, hamile kadınlar ve çocuklar gibi kırılgan gruplar olduğunu ifade etti.

Sıcaklarla mücadelede yerel yönetimlerin rolü

Tugay, bu kırılgan grupların ilk olarak kentlerdeki yerel aktörlerle karşılaştığını belirtti. "Bu nedenle sıcaklara hazırlık, sokaktan ve mahalleden başlayarak oluşturulmalıdır" dedi. Açık alanda çalışan işçilerin korunması için çalışma saatlerinin yeniden düzenlenmesi gerektiğini vurguladı. İnşaat, tarım ve belediye hizmetlerinde çalışanların en çok sıcaklığa maruz kaldığı yerlerde gölgelikler ve su kaynakları oluşturulması gerektiğini söyledi. Bu alanların otobüs durakları, yoğun yaya güzergâhları ve sık kullanılan sokaklar olması gerektiğini ifade etti.

İzmir’de yürütülen İzmir95 Erken Çocukluk Programı ve İzmir Planlama Ajansı’nın çalışmalarına da değinen Tugay, bu programlar sayesinde sıcaklıkla mücadelede mevcut hizmet ağlarının kullanılabileceğini söyledi. İzmir95 kapsamında gebeliğin yedinci ayından bebeğin bir yaşına kadar ailelerin evlerinde ziyaret edildiğini, bu ziyaretlerin sıcaklık riskinin tespitinde önemli olduğunu aktardı. Ayrıca İzmir Planlama Ajansı’nın sıcaklık, gölgelik alanlar ve yeşil örtü verilerini nüfus bilgileriyle haritalandırdığını, böylece öncelikli mahallelerin belirlenebildiğini anlattı.

Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’na üç önemli talep

Geçtiğimiz ay Cork’ta düzenlenen İklim ve Sağlık Belediye Başkanları Zirvesi’ne de değinen Tugay, Antalya’daki oturumun bu diyaloğu uluslararası iklim gündemine taşıdığını söyledi. Oturumdan çıkacak sonuçların Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’na katkı sunacağını belirtti. Kentler adına üç talepte bulundu:

  • Kentlerin kaynaklara ve erken uyarı verilerine doğrudan erişim imkânı sağlanması,
  • Sıcakların sınır tanımaması nedeniyle planın Avrupa Birliği dışındaki kentlere de açık hale getirilmesi,
  • İyi fikirlerin kamu ve özel sektör yatırımcılarının finanse edebileceği projelere dönüştürülmesine destek verilmesi.

Erken uyarı sistemleri ve koordinasyonun önemi

Tugay, sıcaklıkla mücadelede iyi bir organizasyonun kritik olduğunu vurguladı. Erken uyarı sistemlerinin sadece duyuru yapmakla kalmaması gerektiğini belirtti. Sıcaklık uyarısı verildiğinde otomatik olarak serinleme alanlarının açılması, çalışma saatlerinin ayarlanması ve risk altındaki kişilerin telefonla aranması gerektiğini söyledi.

Uygulamada yaşanan aksaklıkların üç temel nedeni olduğunu aktaran Tugay, bunları kurumlar arası koordinasyon eksikliği, yerel yönetimlerin risk altındaki kişilere ait verilere erişememesi ve finansmanın kısa vadeli olması olarak sıraladı. "Meteoroloji uyarı yapıyor, sağlık sistemi hastaları tedavi ediyor, belediyeler ise sokakları yönetiyor. Ancak çoğu zaman bu üçü arasında gerekli koordinasyon sağlanamıyor" dedi.

Sıcak hava dalgalarının ekonomik ve toplumsal etkileri

Tugay, sıcak hava dalgalarının etkilerini ölçmek ve gelecekte yaşanabilecek krizlere hazırlık yapmak için yerel ölçekte veri toplanmasının önemine dikkat çekti. İzmir’de kırılgan gruplara yönelik çalışmalar yürütüldüğünü, yalnız yaşayan yaşlıların tespit edilerek kendilerine ulaşılmaya çalışıldığını söyledi. Ayrıca yoksulluk yaşayan yurttaşların ev koşulları, elektrik ve gıdaya erişim gibi temel ihtiyaçlarının değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Kentteki su kaynaklarının düzenli kontrolünün önemine vurgu yapan Tugay, bu verilerin sıcak hava dalgalarına karşı hazırlık planlarının oluşturulmasında temel oluşturduğunu ifade etti.

Sosyal ihtiyaçların kent planlamasında önemi

Tugay, sıcak hava dalgalarına karşı kriz yaşanmadan önce önlemler alınması gerektiğini söyledi. Belediye başkanlarının bu konuyu halk sağlığı sorumluluğu olarak görmesi gerektiğini belirtti. Yurttaşların evlerini koruyabilmeleri, enerji ve su ihtiyaçlarını karşılayabilmeleri için çözümler sunulmasının önemine değindi.

Yeni yaşam ve ortak kullanım alanları oluşturulurken sosyal ihtiyaçların da göz önünde bulundurulması gerektiğini vurgulayan Tugay, bu alanların sadece gölgelik ve serinleme için değil, aynı zamanda sosyal ihtiyaçları karşılayacak şekilde düzenlenmesi gerektiğini ifade etti. Böylece kent yaşamına daha fazla olumlu katkı sağlanabileceğini söyledi.

Sık sorulan sorular

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Cemil Tugay COP31 oturumunda ne talep etti?

Kentlerin erken uyarı verilerine ve finansman kaynaklarına doğrudan erişim sağlanması, Avrupa Sıcak Hava Dalgaları Planı’nın AB dışındaki kentleri de kapsaması ve iyi fikirlerin finansmana dönüştürülmesi yönünde üç talepte bulundu.

İzmir’de sıcaklıkla mücadelede hangi gruplar öncelikli olarak korunacak?

Sıcaklardan en fazla etkilenen ve korunma imkânı sınırlı mahallelerde yaşayan kırılgan gruplar, özellikle yalnız yaşayan yaşlılar, açık havada çalışan işçiler, hamile kadınlar ve çocuklar öncelikli olarak korunacak.

Kentlerde sıcaklık uyarıları nasıl daha etkili hale getirilebilir?

Erken uyarı sistemleri sadece duyuru yapmakla kalmamalı, serinleme alanları otomatik açılmalı, çalışma saatleri yeniden düzenlenmeli ve risk altındaki kişiler telefonla aranmalıdır.

Konuyla ilgili