Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi bünyesinde faaliyet gösteren Ali Nihat Gökyiğit Araştırma Merkezi, kestane üretiminde yaşanan hastalık ve zararlı sorunlarına karşı geliştirdiği dayanıklı çeşitlerde hasat sezonunu başlattı. Bu merkezde yürütülen çalışmalar, kestane üreticileri için büyük önem taşıyor çünkü hastalık ve zararlılar nedeniyle kestane veriminde ciddi kayıplar yaşanabiliyor. Merkezde geliştirilen dayanıklı çeşitler, bu kayıpların önüne geçmeyi hedefliyor.

Uzun süredir devam eden ıslah çalışmaları sonucunda OMÜ Ziraat Fakültesi tarafından geliştirilen Akyüz, Ali Nihat, Betizak ve Marigoule gibi kestane çeşitleri, 25 dönümlük özel bir alanda yetiştiriliyor. Bu çeşitler, iri taneleri ve üstün lezzet özellikleriyle dikkat çekiyor. Hasat dönemi, sadece ürün toplama süreci değil, aynı zamanda araştırma merkezindeki deneme çalışmalarının da kritik bir aşaması olarak değerlendiriliyor. Hasat edilen kestaneler, üniversitenin girişinde doğrudan tüketicilere sunularak hem üreticilere hem de araştırmacılara geri bildirim sağlanıyor.

OMÜ Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ümit Serdar, 2010 yılından beri araştırma merkezinde yürütülen çalışmalara dikkat çekerek, merkezin resmi açılışının 2014 yılında yapıldığını belirtti. Prof. Dr. Serdar, burada farklı kestane türleri ve melezlerinin bulunduğunu ve bu genetik çeşitlilik içinde yapılan araştırmalar sonucunda özellikle kestane kanseri ve kestane galeri güvesi gibi önemli hastalıklara karşı dayanıklı çeşitlerin geliştirildiğini ifade etti. Bu dayanıklı çeşitler sayesinde kestane üretiminde sürdürülebilirlik ve verim artışı sağlanıyor.

Prof. Dr. Serdar, mevcut dayanıklı çeşitlerin üretimi devam ederken, yeni çeşit adaylarının da deneme aşamasında olduğunu belirtti. Betizak çeşidinin Avrupa, özellikle Fransa kökenli olduğunu ve burada tescil edilerek sertifikalı fidan üretimi için çalışmaların sürdüğünü söyledi. Ayrıca Macit 55 ve Ali Nihat gibi çeşitlerin de deneme süreçlerinin tamamlandığını ve tescil işlemlerinin yapıldığını açıkladı. Bu çeşitlerin tescil edilmesi, üreticilerin güvenle kullanabileceği kaliteli ve dayanıklı fidanların piyasaya sunulmasına olanak tanıyor.

Bu yıl kestane hasadının önceki yıllara göre biraz geciktiğini dile getiren Prof. Dr. Serdar, yaklaşık 10 gün önce hasat işlemlerinin başladığını ve öncelikle erkenci çeşitler olan Akyüz, Ali Nihat ve Macit 55’in hasat olgunluğuna ulaştığını belirtti. Betizak çeşidinin de tam hasat olgunluğuna geldiğini ifade ederek, bu çeşitlerin verimli bir sezon geçirmesi beklendiğini söyledi. Hasadın önümüzdeki haftalarda da devam edeceğini ve Marigoule çeşidinin ardından Erfelek çeşidinin hasadının yapılacağını ekledi.

Bu çalışmalar, kestane üretiminde hastalık ve zararlılara karşı dayanıklı çeşitlerin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması açısından büyük önem taşıyor. OMÜ Ziraat Fakültesi’nin yürüttüğü bu projeler, bölgedeki kestane üreticilerinin ekonomik kayıplarını azaltırken, kaliteli ve sağlıklı ürünlerin tüketiciye ulaşmasını sağlıyor. Ayrıca, sertifikalı fidan üretimi sayesinde yeni nesil kestane bahçelerinin kurulması teşvik edilerek, sürdürülebilir tarım uygulamalarına katkı sağlanıyor.

Sonuç olarak, Samsun’da hastalıklara dayanıklı kestane çeşitlerinde başlayan hasat, hem akademik hem de pratik açıdan önemli bir gelişme olarak görülüyor. Bu sayede bölgedeki kestane üretimi güçlendirilirken, hastalık ve zararlılara karşı dirençli yeni çeşitlerin yaygınlaştırılması hedefleniyor.