Mardin'in Midyat ilçesine bağlı Sarıkaya Mahallesi'nde yaşayanlar, sonbahar mevsiminde meşe ağaçlarından topladıkları palamutları kış aylarında soba üzerinde pişirerek tüketmeye devam ediyor. Yörede 'malot' olarak da bilinen meşe palamudu, özellikle kırsal kesimde yaşayanlar tarafından asırlardır sürdürülen bir gelenek olarak varlığını koruyor.

Sarıkaya Mahallesi sakinleri, özellikle kasım ayında meşe ağaçlarının bulunduğu alanlara giderek olgunlaşan palamutları topluyor. Toplanan palamutlar, evlere getirildikten sonra sobanın üzerinde pişirilerek hazırlanıyor. Bu yöntemle pişirilen palamutlar, tat ve görünüm açısından kestaneye benzetiliyor ve yöre halkı tarafından beğeniyle tüketiliyor.

Palamut toplama geleneği ve yöre halkının deneyimleri

Yöre sakinlerinden Mesut Tunçer, palamut toplamanın her yıl tekrarlanan bir faaliyet olduğunu belirterek, "Meşe ağaçlarında yetişen palamutları özellikle kasım ayında toplamaya başlıyoruz. Kış aylarında köylüler olarak gidip palamutları topluyoruz. Yağmurlu ve soğuk günlerde dışarı çıkmak yerine evimizde sobanın üzerinde pişiriyoruz. Kestane gibi oluyor, çok güzel bir lezzeti var. Biz de severek tüketiyoruz" dedi.

Halil Tunçer ise palamutun yörede önemli bir yere sahip olduğunu vurguladı. "Meşe ağaçlarında yetişen palamutları kış aylarında köylüler olarak topluyoruz. Topladığımız palamutları evlerimize getirip sobanın üzerinde pişiriyoruz. Palamut sadece bizim bölgemizde değil, Türkiye’nin farklı bölgelerinde de bulunuyor. Eskiden beri tüketilen doğal bir ürün. Bizim buralarda da kış aylarının vazgeçilmez lezzetlerinden biridir" ifadelerini kullandı.

Geçmişten günümüze uzanan bir tüketim geleneği

Çiftçilikle uğraşan Yusuf Alkan, meşe palamudunun dedelerden kalan bir gelenek olduğunu söyledi. "Bizim buralarda palamuda malot diyoruz. Dedelerimizden, büyüklerimizden ve çocukluğumuzdan beri bildiğimiz bir gelenek. Eskiden büyüklerimiz palamudun şeker hastalığına iyi geldiğini söylerdi. Bu nedenle tüketenler de olurdu. Biz de her sonbaharda palamutları topluyoruz. Kış aylarında sobanın üzerinde pişirip yiyoruz. Bu gelenek yıllardır devam ediyor" dedi.

Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde doğal olarak yetişen meşe ağaçlarının palamutları, yöre halkı tarafından farklı şekillerde değerlendiriliyor. Geçmişte kırsal yaşamın önemli doğal ürünlerinden biri olan palamut, günümüzde de özellikle soba üzerinde pişirilerek tüketilmesiyle dikkat çekiyor. Köy sakinleri, büyüklerinden öğrendikleri palamut toplama ve hazırlama geleneğini gelecek nesillere aktarmayı hedefliyor.

Sık sorulan sorular

Meşe palamudu ne zaman toplanıyor?

Meşe palamutları özellikle kasım ayında toplanıyor.

Palamut nasıl tüketiliyor?

Toplanan palamutlar evlerde soba üzerinde pişirilerek kestaneye benzer şekilde yeniyor.

Bu gelenek ne kadar süredir devam ediyor?

Palamut toplama ve pişirme geleneği dedelerden çocuklara kadar nesilden nesile aktarılıyor.