Samsun Valiliği koordinesinde 2025 yılında başlatılan 15 çevre projesiyle şehrin mavisi ve yeşili korunarak, gelecek nesillere daha temiz bir doğa bırakmak hedefleniyor.

Samsun Valiliği, doğayı korumak ve çevre kirliliğini önlemek için yeşil ve mavinin muhteşem bir ahenkle buluştuğu Karadeniz’in incisi Samsun’da 2025 yılında hayata geçirilen 15 çevre projesini Samsun Büyükşehir Belediyesi ve ilgili kurumlarla başarıyla sürdürüyor. Valilikten İl Mahalli Çevre Kurulu’nda alınan "Çevre" temalı kararlar doğrultusunda hayata geçirilen 15 çevre projesine ilişkin yapılan açıklamada, "Akarsu Kirliliği Önleme Projesi kapsamında DSİ 7. Bölge Müdürlüğümüz tarafından başta Mert Irmağı ve Kürtün Deresi olmak üzere şehrimizin dört bir yanındaki akarsu yataklarımızın ıslahı ve temizliği ile bu alanlardaki geri kazanılabilir atıkların yerinde toplanması ve kirliliğin önlenmesine yönelik çalışmalar devam etmektedir.

Kentimizde oluşan elektrikli ve elektronik eşyaların tamiri ve yeniden kullanıma sunulması ya da bu atıkların geri kazanılabilir kısımlarının ayrıştırılarak geri dönüşüme kazandırılması amacıyla Büyükşehir Belediyemiz tarafından yürütülen Atık Elektrikli ve Elektronik Eşyaların Yönetilmesi Projesi kapsamında kurulan tesiste 2025 yılında bin 400 adet, 77 farklı türden; 2026 yılında ise 53 farklı türde 486 adet elektronik atık depolanmıştır. Tesiste ayrıştırma işlemlerinin gerçekleştirilebilmesi için gerekli ekipmanların tedarik işlemleri tamamlanmış olup, Büyükşehir Belediyesi bünyesinde yer alan ilgili gruplarla ayrıştırma çalışmalarına başlanmış, alt yaş gruplarında farkındalık oluşturmak amacıyla atölye çalışması gerçekleştirilmiştir" ifadelerine yer verildi.

Atık yağlar ve motor yağı toplama çalışmaları

Açıklamada atık motor yağı ve bitki koruma ürünlerinin bertarafı ve geri dönüşümüne ilişkin de şu bilgiler verildi:

"Motor yağı değişim noktalarının kayıt altına alınması, bu alanlarda oluşan atık yağların toplanması ve geri kazanıma verilerek yakılmasının ve çevreye atılmasının önlenmesi amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğümüz tarafından yürütülen Atık Motor Yağlarının Toplanması Projesi kapsamında yağ değişimi yapan tesislere Motor Yağı Değişim Noktası (MOYDEN) belgesinin alınmasıyla ilgili bilgilendirme toplantıları yapılmış, 2025 yılında 146, 2026 yılında 87 MOYDEN belgesi verilmiş olup, ilçe belediyeleriyle görüşülerek araç bakım ve onarım işleri yapan atölyelerin ve servislerin uyarılması, MOYDEN belgesi almaya teşvik edilmesiyle ilgili görüşmeler yapılmıştır.

2025 yılı atık motor yağı miktarı 627 bin 837 kilogramdır. Kızılırmak ve Yeşilırmak’ın beslediği, bol ürün çeşitliliğine sahip bereketli ovalarıyla tarımsal üretimin merkezi olan Samsun’da bitki korumada kullanılan zirai ilaç ambalajlarının oluştukları noktalarda toplanması amacıyla toplama sisteminin kurulması ve bu atıkların toplanarak bertarafının sağlanması için Tarım ve Orman Müdürlüğümüz tarafından yürütülen Bitki Koruma Ürünleri Ambalaj Atıklarının Toplanması ve Bertarafı Projesi kapsamında 17 ilçemize yerleştirilmesi planlanan toplam 360 atık toplama konteyneriyle yıllık tahmini 60 ton bitki koruma ürünü ambalaj atığının toplanıp bertaraf edilmesi hedeflenmektedir.

Atakum, İlkadım, Yakakent, Alaçam, Bafra ve 19 Mayıs ilçelerimizde yerleşim noktaları belirlenen 105 konteynerin alımı tamamlanmış ve kırsal alanlarımızda uygun noktalara yerleştirilmiştir. Bitkisel Atık Yağların Yönetimi Projesi kapsamında 2026 yılında toplam 37,6 ton bitkisel atık yağ toplanarak lisanslı firmalara verilmiştir.

Çevresel Gürültünün Yönetilmesi Projesi kapsamında Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü’nden 17 milyon TL bütçe alınmış olup, Çevresel Gürültü Sürekli İzleme Sistemlerinin kurulmasıyla çevresel etkilerin sürekli olarak izlenmesi, erken dönemde tespit edilmesi ve yönetim süreçlerinin dijitalleşmesi amaçlanmaktadır."

Atık toplama ve çevre eğitimleri

Atıkların toplanması ve çevre eğitim projelerinin detaylarına da yer verilen açıklamada, "Kıyı alanlarımızdaki geri kazanılabilir atıkların toplanması, ilköğretim düzeyindeki öğrencilerimize bu konularda eğitimler verilmesi ve balıkçı barınaklarımızda yaşanan bazı çevresel sorunların çözüme kavuşturulması amacıyla Sahil Güvenlik Karadeniz Bölge Komutanlığımız tarafından yürütülen Deniz Kirliliği Önleme Projeleri kapsamında, oluşan atıkların sıfır atık yönetimi kapsamında atık kutularına atılması, deniz çevresine ve plajlara çöp atmamanın önemi konularında ilimiz genelinde 2025-2026 eğitim-öğretim yılında toplam 464 okulda 282 bin 840 öğrencimize bilgilendirme eğitimi verilmiştir.

Evlerimizde oluşan atık ilaçların gönüllü eczaneler vasıtasıyla toplanması, bu ilaçların çöp kutularına atılmasının ve lavabolara dökülmesinin önlenmesi amacıyla İl Sağlık Müdürlüğümüz tarafından yürütülen Evsel Atık İlaçların Toplanması Projesi kapsamında 2025 yılında 482 seans eğitim ve farkındalık çalışması yapılmış ve 31 bin 736 kişiye eğitim verilmiştir.

Mayıs ayında hayata geçirilen ‘Atık ilaç çöp değildir’ projesiyle 3 tonu vatandaşlarımızdan, 11 tonu da eczanelerden olmak üzere toplam 14 ton atık ilaç toplanmıştır. Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Yönetimi Projesi kapsamında ilimizde 2026 yılında 3 milyon 120 bin ton atığın toplanması ve bertarafı sağlanmıştır.

İmar Kirliliği Önleme Projesi kapsamında şu ana kadar bin 466 metruk bina tespit edilmiş, bunlardan bin 128’i yıkılmış ve 190 bina korunaklı hale getirilmiş olup yıkılan ve korunaklı hale getirilen yapı oranı yüzde 90’a ulaşmıştır.

Okullarımızda öğrencilere verilen ancak artık kullanılamaz hale gelen kitap ve defterlerin geri dönüşüme kazandırılması amacıyla İl Milli Eğitim Müdürlüğümüz tarafından yürütülen Kitap ve Defter Atıklarının Yönetimi Projesi kapsamında 816 ton kitap ve defter toplanmıştır" denildi.

Su kullanımı ve geri dönüşüm projeleri

Geri dönüşüm projelerinin de yer aldığı açıklamada şu ifadelere yer verildi:

"Mesire yerleri ve ormanlarda toplama altyapısının oluşturulması ve geri kazanılabilir atıkların bu alanlarda çevreye zarar vermeden toplanması amacıyla Orman İşletme Müdürlüğü tarafından yürütülen Mesire Yerleri ve Orman Alanlarının Kirliliği Projesi kapsamında 12 bin 500 faydalanıcıya ulaşılarak doğanın temiz tutulması ve ormanlara çöp atılmaması konusunda bilgilendirmeler yapılmış, 5 bin kişi tarafından yaklaşık 10 ton atık toplanmıştır.

Samsun Hava Kalitesinin İyileştirilmesi Projesi kapsamında 450 sanayi kuruluşunda çevre denetimi gerçekleştirilmiş, Egzoz Gazı Emisyonu Denetim Sistemi (EGEDES) ile son iki yıl içerisinde 2 bin 218 araç denetlenmiştir.

Ayrıca Büyükşehir Belediyemiz tarafından 1. etap kapsamında 20 adet kombi dağıtımı ve 91 konutun doğal gaz dönüşümü, 2. etap kapsamında 104 konutun, 3. etap kapsamında ise 246 konutun doğal gaz dönüşümü olmak üzere toplam 461 konuta doğal gaz (tesisat ve kombi) desteği sağlanmıştır.

Atıksuların Yeniden Kullanılması Projesi kapsamında SASKİ Genel Müdürlüğü tarafından işletilmekte olan atık su arıtma tesislerinde yeniden kullanım amacıyla arıtılmış sular başta peyzaj sulaması olmak üzere servis suyu ve araç yıkama işlemlerinde kullanılmakta olup Türkiye’de ilk olarak ilimizde uygulamaya alınan mobil atık su arıtma aracıyla 500 metreküp, evsel atık taşıyan araçların yıkanması amacıyla 3 bin metkeküp, servis suyu için 135 bin metkeküp ve peyzaj sulama amacıyla da 635 bin metreküp suyun yeniden kullanımı sağlanmıştır.

Gıda İsrafının Önlenmesi ve Atık Gıdaların Dönüştürülmesi Projesi ile de ilimiz genelindeki yurtlarda gıda israfının önlenmesi ve atık gıdaların dönüştürülmesine yönelik çalışmalar devam etmektedir.

15 çevre projesine ek olarak Büyükşehir Belediyemiz tarafından İstiklal (Çiftlik) Caddesi’nde yürütülen Sıfır Atık Dönüşüm Projesi’yle 135 bin 80 kWh enerji tasarrufu ve 3 bin 322,4 kilogram sera gazı azaltımı sağlanmış, 136 ağaç kurtarılmıştır."