Van’ın renkli simalarından biri olarak bilinen ve halk arasında "Deli Fadile" lakabıyla tanınan 84 yaşındaki Fadile Kayar, Van Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde kalp tedavisi gördüğü sırada çoklu organ yetmezliği nedeniyle hayatını kaybetti. Yaklaşık üç gündür hastanede tedavi altında bulunan Kayar, başarılı bir operasyon geçirmesine rağmen gelişen komplikasyonlar sonucu yaşam mücadelesini kaybetti. Van’ın kültürel dokusunda kendine has tavırları ve yaşam öyküsüyle önemli bir yer edinen Kayar’ın vefatı, kentte derin bir üzüntü yarattı.
Fadile Kayar’ın hayatı, zorluklarla dolu ve mücadelelerle şekillenmişti. 1942 yılında Siirt’in Eruh ilçesine bağlı Bozatlı köyünde doğan Kayar, henüz 12 yaşındayken berdel usulüyle evlendirildi. Bu evliliğe karşı çıkarak kaçmaya çalışsa da ailesi tarafından tekrar evine gönderildi. 1960 yılında Van’ın Erciş ilçesinde imam olan ikinci eşiyle evlendi. Ancak bu evlilikte de zorluklar yaşadı ve eşinin üzerine kuma getirmesine karşı çıkması nedeniyle ruh sağlığı hastanesine yatırıldı. Elazığ Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi’nden taburcu olduktan sonra memleketine döndü.
1970 yılında tekrar aynı hastaneye yatırılan Kayar, taburcu olduktan sonra çocuklarına kavuşmak için zorlu bir yolculuğa çıktı. Siirt’in Eruh ilçesinden Van’a kadar yaklaşık bir ay süren yürüyüşü, Kayar’ın ailesine olan bağlılığını ve kararlılığını gösteriyordu. Van’a ulaştığında, eski eşinin evinin odunluğunda yaşamayı kabul ederek çocuklarından ayrılmamaya çalıştı. Ancak eşinin vefatı ve ailenin dağılması sonrası geçimini sağlamak için sokaklarda yaşam mücadelesi vermeye başladı. Bu süreçte Kayar, Van’ın sosyal yaşamında kendine özgü tavırları ve renkli kişiliğiyle dikkat çekti.
Son yıllarında yaşlılığa bağlı çeşitli sağlık sorunlarıyla mücadele eden Kayar, uzun süredir hastanede tedavi görmekteydi. Yapılan tüm müdahalelere rağmen çoklu organ yetmezliği nedeniyle kurtarılamadı. Van halkı ve Kayar’ı tanıyanlar, onun yaşam mücadelesini ve kent kültürüne kattığı değeri saygıyla anıyor.
Gazeteci Adıl Harmancı, Kayar’ın hayatını ve yaşadığı zorlukları "Delirtilmiş Toplumda Deli Fedile ve Fedile II" adlı iki romanında işlemişti. Bu eserler, Kayar’ın toplumdaki yerini ve yaşadığı trajediyi edebi bir dille anlatması bakımından önemli kabul ediliyor. Fadile Kayar, sadece Van’ın değil, bölgenin de unutulmaz simalarından biri olarak hatırlanacak.
Van’ın sosyal ve kültürel yaşamına damga vuran Kayar’ın vefatı, kentte derin bir boşluk oluşturdu. Onun renkli kişiliği ve yaşam öyküsü, Van’ın hafızasında canlı kalmaya devam edecek. Kayar, zorluklara rağmen gösterdiği direniş ve yaşama tutunma azmiyle birçok kişiye ilham kaynağı oldu. Ölümü, sevenleri ve kent halkı tarafından büyük bir üzüntüyle karşılandı.
Kaynak: İHA




