ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Fransa’da düzenlenen G7 Dışişleri Bakanları Toplantısı sonrasında İran’a uygulanan abluka ve yaptırımların ülke ekonomisinde büyük hasara yol açtığını belirtti. Rubio, bu durumun ABD Başkanı’nın büyük çaplı askeri operasyonlar düzenlemesine gerek bırakmadığını ifade etti.

Toplantının verimli geçtiğini ve Suudi Arabistan, Brezilya, Mısır ile Güney Kore gibi ülkelerin de katılım sağladığını aktaran Rubio, özellikle Orta Doğu ve Hürmüz Boğazı konusundaki gelişmelerin ele alındığını söyledi. ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü ekonomik mücadele ve baskının rejimde önemli yıkımlara neden olduğunu vurguladı.

İran’a karşı askeri müdahale ihtiyacı neden azaldı?

Rubio, İran’ın belirli kırmızı çizgileri aşması durumunda ABD’nin karşılık vermeye hazır olduğunu ancak şu an için büyük çaplı askeri operasyonlara ihtiyaç olmadığını dile getirdi. Ekonomik yaptırımların İran ekonomisini ciddi şekilde zayıflattığını ve ablukanın etkisinin giderek arttığını belirtti. Bu kapsamda, İran’ın petrol ihracatının büyük oranda engellendiğini ve alternatif yöntemlerle yaptırımları aşmaya çalıştığını ancak ABD’nin ilgili kurumlarının bu girişimlerin önünü kestiğini söyledi.

Rubio, yaptırımların zamanla daha fazla etkili hale geldiğini ve İran ekonomisinde giderek daha fazla acı yarattığını ifade etti. Bu durumun ABD Başkanı Donald Trump’ın bölgedeki ortaklarıyla yürüttüğü istişareler sonucu ortaya çıkan bir politika olduğunu belirtti.

Ukrayna barış görüşmelerinde yeni gelişmeler

Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’de başlayan Ukrayna barış görüşmelerine de değinen Rubio, görüşmelerin çok verimli geçtiğini aktardı. Bu sürecin birkaç gün içinde tamamlanacak bir mesele olmadığını ancak önemli bir adım olduğunu söyledi. Avrupa ülkelerinin de görüşmelere katılması için çalışmalar yapıldığını ve ABD temsilcilerinin bu süreci yakından takip ettiğini belirtti.

Rubio, görüşmelerde ABD, Ukrayna ve Rusya’nın yanı sıra Avrupa’nın da doğrudan masada yer almasını hedeflediklerini ifade etti. Bu üçlü formatın genişletilmesiyle daha kapsayıcı bir müzakere ortamı oluşturulması amaçlanıyor.

İran’a yönelik ekonomik baskı nasıl devam edecek?

Ekonomik yaptırımların daha da ağırlaşacağını söyleyen Rubio, İran’ın mutabakat zaptı döneminde bile abluka nedeniyle petrol ihracatının çok azaldığını ve bu azalma sürdükçe petrol gelirlerinin neredeyse tamamen kesileceğini belirtti. İran’ın yaptırımları aşmak için farklı yöntemler denediğini ancak ABD Hazine Bakanlığı ve istihbarat kurumlarının bu yöntemlerin önünü kestiğini vurguladı.

Rubio, yaptırımların etkisinin giderek arttığını ve İran ekonomisinde ciddi zararlar oluşturduğunu ifade etti. İran’ın ekonomik olarak kan kaybettiğini ve bu durumun devam edeceğini söyledi.

ABD’nin gerçekçi bir anlaşma olması durumunda müzakerelere her zaman açık olduğunu belirten Rubio, İran’ın şu anda ileri sürdüğü şartların gerçekçi olmadığını ancak bunun değişebileceğini dile getirdi. Ayrıca, Katarlıların ABD’de arabuluculuk faaliyetleri yürüttüğünü ve taraflar arasında iletişimi sağlamaya çalıştığını aktardı.

ABD ve Avrupa’nın Ukrayna politikası uyumlu mu?

Rubio, ABD ile Avrupa arasında Ukrayna savaşı konusunda görüş ayrılığı bulunmadığını, her iki tarafın da savaşın sona ermesini ve Ukrayna’nın güvenliğinin sağlanmasını istediğini söyledi. Avrupa’nın ABD ile birlikte hareket ettiğini ve Rusya ile yapılacak herhangi bir anlaşmada Avrupa’nın da masada olacağını vurguladı.

Orta Doğu’da mevcut durumun ekonomik kaygılar yarattığını ve Körfez ülkelerinin bu durumu en kötü senaryolardan biri olarak gördüğünü aktaran Rubio, İran’a uygulanan ekonomik baskının hafiflemediğini, aksine giderek ağırlaştığını belirtti.

İran’ın tazminat taleplerine karşı çıkıldığını ve bölgeyi uzun süredir istikrarsızlaştıran tarafın İran olduğunu ifade etti. Nükleer enerji programı konusunda İran’ın diğer ülkeler gibi bir programa sahip olması gerektiğini ancak şu anda bu noktada olmadığını söyledi.

Hürmüz Boğazı ve İran petrolü

Rubio, Hürmüz Boğazı’ndan düzenli olarak petrol çıkaramayan tek ülkenin İran olduğunu belirtti. Körfez ülkelerinin petrol ihracatının devam ettiğini ve bölgedeki deniz taşımacılığının korunmasının sadece ABD’nin sorumluluğunda olmadığını vurguladı.

İran’ın komşularına saldırması halinde ağır bedel ödeyeceğini söyleyen Rubio, İran savaşının bir çıkmaz olmadığını, ekonomik yaptırımlar ve ablukanın İran ekonomisine olağanüstü zarar verdiğini belirtti.

Çin’in İran’dan yaptığı petrol alımlarına ilişkin olarak, satın alınabilecek petrolün yakında tükenmek üzere olduğunu ve şu anda denizde bulunan petrolün de azaldığını ifade etti. İran’ın dayanma süresi hakkında net bir takvim vermedi.

Rubio, İran’ın küresel enerji piyasasında satış yapamama durumunu daha önce hiç yaşamadığını ve bunun ekonomileri üzerinde büyük etkisi olduğunu söyledi. Lübnan konusunda ise, bölgedeki kötü gelişmelerin Hizbullah’ın varlığının sonucu olduğunu ve ABD’nin Lübnan hükümetiyle muhatap olduğunu belirtti.

Sık sorulan sorular

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio İran’a karşı askeri operasyon gerekliliği hakkında ne dedi?

Rubio, şu an için büyük çaplı askeri operasyonlara gerek olmadığını, ekonomik yaptırımların İran üzerinde yıkıcı etkisi olduğunu belirtti.

Ukrayna barış görüşmelerinde ABD’nin yaklaşımı nedir?

Abu Dabi’de başlayan görüşmelerin verimli geçtiğini, Avrupa’nın da sürece dahil edilmesi için çalışmalar yapıldığını söyledi.

İran’a yönelik ekonomik yaptırımların etkisi nasıl değerlendiriliyor?

Yaptırımların etkisinin giderek arttığı, petrol ihracatının büyük ölçüde engellendiği ve İran ekonomisinin ciddi zarar gördüğü ifade edildi.

Konuyla ilgili