İsrail’in 7 Ekim 2023 tarihinde Gazze’ye yönelik başlattığı saldırılar, üç yılı geride bıraktı. Bu süreçte 74 binden fazla Filistinli hayatını kaybetti, 175 binden fazlası yaralandı. Enkaz altında kalan ve kayıtlara geçmeyen ölümler nedeniyle gerçek can kaybının çok daha yüksek olduğu tahmin ediliyor.
Gazze’de nüfusun büyük kısmını kadın ve çocuklar oluşturuyor. İsrail’in uyguladığı zorla yerinden etme, hedef gözetmeksizin bombardımanlar ve abluka politikaları, sistematik açlık ve soykırım olarak değerlendirilen ağır insani krizlere yol açtı. Bu durum, bölgedeki gerilimleri artırırken Lübnan’da İsrail-Hizbullah çatışması, İran ile İsrail arasında doğrudan saldırılar ve ABD’nin dahil olduğu daha geniş çaplı savaşları tetikledi.
Gazze’de yaşanan tahliyeler ve kara harekatları
13 Ekim 2023’te İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nin kuzeyinin 24 saat içinde tahliye edilmesini emretti. Bu karar, yaklaşık 1,1 milyon kişinin bölgenin güneyine taşınmasına yol açtı ve nüfusun büyük bir kısmının yerinden edilmesi anlamına geldi. BM personeli ve sığınanlar da bu tahliye kapsamındaydı. Ancak altyapının yıkık olması ve insani yardım sisteminin çökmesi nedeniyle tahliye edilenlerin gidebileceği güvenli bir yer bulunamadı.
Aynı gün İsrail askerleri Gazze Şeridi’ne baskın operasyon düzenledi. 27 Ekim 2023’te ise İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, savaşın ikinci aşamasına geçildiğini duyurarak geniş çaplı kara harekatlarının başladığını açıkladı. Bu harekatta savaş uçakları yoğun bombardımanlar gerçekleştirdi ve Netanyahu İsraillileri uzun ve zorlu bir askeri harekata hazırlıklı olmaları konusunda uyardı.
15 Kasım 2023’te İsrail askerleri, Gazze’nin en büyük hastanesi olan Şifa Hastanesi’ne girdi. Hastane, 1948’den beri Gazze’deki savaşlara rağmen ayakta kalmış önemli bir sağlık merkeziydi. Ancak İsrail ordusunun ayrılmasının ardından hastanede sadece yıkıntılar ve cesetler kaldı.
4 Aralık 2023’te İsrail güçleri, kısa süreli ateşkesin sona ermesiyle Gazze’nin güneyindeki Han Yunus kentine yönelik ilk büyük kara saldırısını başlattı. Kuzeyden tahliye edilen yüz binlerce sivilin sığındığı bu kentte, İsrail helikopterlerden broşürler bırakarak sivillere şehri tahliye etme çağrısı yaptı. Ancak tahliye edilenler nereye gideceklerini bilemedi.
Uluslararası tepkiler ve hukuki süreçler
29 Aralık 2023’te Güney Afrika, Uluslararası Adalet Divanı’nda İsrail aleyhinde soykırım davası açtı. Başvuruda, Filistin halkının Soykırım Sözleşmesi kapsamında korunan bir grup olarak tanınması ve soykırımdan korunmaları için acil tedbirler alınması talep edildi.
26 Ocak 2024’te UAD, İsrail’in Gazze’de yaşayan Filistinlilere yönelik soykırım eylemlerini engellemek için tüm önlemleri alması gerektiğine hükmetti. Mahkeme ayrıca temel hizmetlerin ve insani yardımların sağlanmasını ve İsrail’in aldığı tedbirlere ilişkin bir ay içinde rapor sunmasını istedi.
29 Şubat 2024’te İsrail’in Gazze’de gıda yardımı almak için bekleyen sivillere düzenlediği saldırıda 100’den fazla kişi hayatını kaybetti. Görgü tanıkları, sağlık ekiplerinin de hedef alındığını bildirdi. Aynı gün Gazze Sağlık Bakanlığı, ölü sayısının 30 bini aştığını duyurdu.
1 Nisan 2024’te İsrail’in saldırılarında World Central Kitchen için çalışan 7 yardım görevlisi hayatını kaybetti. İnsan Hakları İzleme Örgütü, bu saldırının izole bir hata olmadığını, insani yardım kuruluşlarının kasıtlı hedef alındığını savundu.
Çatışmaların devamı ve ateşkes girişimleri
6 Mayıs 2024’te Hamas, İsrail ile esir takası ve askerlerin çekilmesini içeren ateşkes metnini kabul ettiğini açıkladı. Ancak İsrail bu metni reddetti ve Gazze’nin güneyinde bazı bölgelerin tahliyesini istedi.
23 Haziran 2024’te Netanyahu, yoğun savaş döneminin sona yaklaştığını ancak Hamas bölgeyi kontrol ettiği sürece çatışmaların devam edeceğini belirtti. Ayrıca İsrail ordusunun bazı güçlerini Lübnan sınırına kaydıracağını duyurdu.
31 Temmuz 2024’te Hamas lideri İsmail Haniye, Tahran’da suikast sonucu öldürüldü. Bölgede gerilimi artıran bu saldırının ardından Hamas’ın yeni lideri Yahya Sinvar oldu. Ancak 18 Ekim 2024’te Sinvar da İsrail ordusunun tank saldırısında hayatını kaybetti.
21 Kasım 2024’te Uluslararası Ceza Mahkemesi, Netanyahu, eski Savunma Bakanı Yoav Gallant ve Hamas lideri İbrahim el-Masri hakkında Gazze’de işlenen suçlar nedeniyle yakalama emri çıkardı.
16 Aralık 2024’te Gazze Sağlık Bakanlığı, ölü sayısının 45 bin 28’e yükseldiğini açıkladı. Yetkililer, binlerce cesedin enkaz altında olduğunu ve gerçek rakamın daha yüksek olduğunu belirtti.
15 Ocak 2025’te İsrail ile Hamas arasında, esir takası ve çatışmaların durdurulmasını içeren ateşkes sağlandı. Bu anlaşma, ABD’nin desteğiyle Mısırlı ve Katarlı aracılar tarafından yürütülen müzakerelerin sonucuydu. Ancak 1 Mart 2025’te ateşkesin ilk aşaması sona erdi ve ikinci aşama görüşmelerinde anlaşma sağlanamadı.
18 Mart 2025’te İsrail, Gazze’de kalan rehineleri kurtarmak için hava saldırılarını yeniden başlattı. Bu saldırılarda 400’den fazla Filistinli, çoğunluğu kadın ve çocuk, hayatını kaybetti. Netanyahu, bundan sonra müzakerelerin "ateş altında" yürütüleceğini açıkladı.
18 Mayıs 2025’te İsrail ordusu, Gazze’ye yeni bir kara operasyonu başlattığını duyurdu. Netanyahu, İsrail güçlerinin bölgede kalıcı olarak bulunacağını ve Gazze’nin tamamını kontrol etmeyi planladıklarını belirtti.
19 Mayıs 2025’te üç aylık ablukanın ardından sınırlı insani yardım girişleri yeniden başladı. Ancak yardım miktarının ihtiyacın çok altında olduğu ifade edildi. ABD ve İsrail destekli Gazze İnsani Yardım Vakfı ilk dağıtım merkezlerini açtı, ancak yardım kuruluşları bu girişimi eleştirdi.
22 Ağustos 2025’te Birleşmiş Milletler destekli Entegre Gıda Güvenliği Aşama Sınıflandırması raporu, Gazze şehri ve çevresinde felaket düzeyinde açlık yaşandığını ve kıtlığın İsrail kaynaklı olduğunu resmen ilan etti. İsrail bu değerlendirmeyi reddetti.
9 Eylül 2025’te İsrail, Katar’ın başkenti Doha’da Hamas’ın ateşkes ve esir takası görüşmeleri için bulunan müzakere heyetini hedef aldı. Saldırıda 5 Hamas mensubu ve 1 Katarlı güvenlik görevlisi öldü. Hamas, hedef alınan heyetin sağ kurtulduğunu açıkladı. Beyaz Saray saldırıdan önceden haberdar olduklarını belirtti.
16 Eylül 2025’te Birleşmiş Milletler komisyonu, İsrail’in Gazze’de soykırım işlediği sonucuna vardı. Bu karar, uluslararası hukuki ve siyasi tartışmaları derinleştirdi.
Sık sorulan sorular
Gazze’deki saldırılar ne zaman başladı?
İsrail’in Gazze’ye yönelik saldırıları 7 Ekim 2023’te başladı.
Gazze’de kaç Filistinli hayatını kaybetti?
Saldırılarda 74 binden fazla Filistinli yaşamını yitirdi, gerçek sayının daha yüksek olduğu belirtiliyor.
Uluslararası Adalet Divanı İsrail hakkında ne karar verdi?
26 Ocak 2024’te UAD, İsrail’in soykırımı önlemek için tüm önlemleri almasını ve insani yardımları sağlamasını emretti.
Kaynak: İHA




