Litvanya Parlamentosu, ülke topraklarında nükleer silah bulundurulmasını yasaklayan anayasa maddesinin değiştirilmesi yönündeki teklifi ilk oylamada kabul etti. Bu değişiklik, anayasanın 137. maddesinde yer alan nükleer silah ve yabancı askeri üs yasağını kaldırmayı amaçlıyor.

İlk oylamada 106 parlamenter değişikliği desteklerken, 18 kişi karşı oy kullandı, 6 kişi ise çekimser kaldı. Değişikliğin yürürlüğe girmesi için en az üç ay sonra yapılacak ikinci oylamada, parlamentonun 141 üyesinden en az 94'ünün onay vermesi gerekiyor.

Parlamento Başkanı değişikliğin önemini nasıl açıkladı?

Parlamento Başkanı Juozas Olekas, anayasa değişikliğinin ülkenin dayanıklılığını ve caydırıcılık kapasitesini artıracağını belirtti. Olekas, yasağın kaldırılmasının ayrıca Litvanya ile diğer Avrupa Birliği ve NATO ülkeleri arasındaki hukuki farklılığı da ortadan kaldıracağını ifade etti. Nihai oylamanın 12 Ocak'ta yapılması planlanıyor.

Değişikliğe siyasi destek ve itirazlar

Muhalefetteki Anavatan Birliği-Litvanyalı Hristiyan Demokratlar (TS-LKD) Partisi lideri Laurynas Kasciunas, mevcut kısıtlamalar nedeniyle NATO'nun nükleer caydırıcılık planlarına tam olarak dahil olunamadığını belirterek değişikliği destekledi. Kasciunas, nükleer caydırıcılığın stratejik önemine vurgu yaptı.

Savunma Bakanı Robertas Kaunas ise anayasa değişikliğinin Rusya'nın Ukrayna'daki savaşına karşı bir tepki olduğunu söyledi. Kaunas, ülkenin güvenliğini sağlamak için tüm araçlara ihtiyaç duyulduğunu ifade etti ve "Eğer Rusya, Ukrayna'daki savaşı başlatmasaydı bugün bunları konuşuyor olmayacaktık" dedi.

Ancak Nemunas Şafağı Partisi, anayasa değişikliğine karşı çıktı. Partinin 14 üyesi değişikliğe hayır oyu verirken, 2 üye çekimser kaldı. Partiden Aidas Gedvilas, parlamentonun böyle köklü bir değişiklik yapmaya yetkili olmadığını savunarak referandum çağrısında bulundu.

ABD üssü ve uluslararası tepkiler

ABD basını, haziran ayında ABD'nin Avrupa'daki bazı NATO ülkelerine nükleer silah konuşlandırmayı değerlendirdiğini bildirmişti. Litvanya Başbakanı Mindaugas Sinkevicius, ABD'nin ülkede kalıcı bir askeri üs kurması halinde masrafları karşılamaya hazır olduklarını açıkladı.

Kremlin ise eylül başında, Litvanya'nın NATO müttefiklerine nükleer silah konuşlandırma izni vermesi halinde bu ülkenin Rusya için hedef haline gelebileceği uyarısında bulundu.

Sık sorulan sorular

Anayasa değişikliği için ne gerekiyor?

İlk oylama yapıldı, ikinci ve nihai oylama en az üç ay sonra yapılacak ve 141 üyeden en az 94'ünün kabul oyu vermesi gerekiyor.

Değişikliğe karşı çıkanlar ne diyor?

Nemunas Şafağı Partisi, parlamentonun böyle köklü değişiklik yapmaya yetkili olmadığını savunarak referandum çağrısında bulundu.