Birleşmiş Milletler’in en üst düzey yargı organı olan Uluslararası Adalet Divanı (UAD), Myanmar’ın Arakanlı Müslümanlara (Rohingya) karşı soykırım uyguladığına hükmetti. Bu karar, Gambiya’nın Myanmar’a karşı açtığı ve 11 devletin müdahil olduğu uzun süren davanın ardından verildi.
Mahkemenin kararı ve oy dağılımı
UAD Başkanı Yargıç Yuji Iwasawa tarafından açıklanan kararda, 15 yargıçtan oluşan heyetin 9’a karşı 6 oyla Myanmar’ın Soykırım Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal ederek Rohingya grubuna karşı soykırım işlediği belirtildi. Iwasawa, Myanmar güvenlik güçlerinin 2017’deki operasyonlar sırasında binlerce sivili öldürdüğünü, yaygın cinsel şiddet ve çocuklara yönelik aşırı şiddet eylemlerinde bulunduğunu söyledi.
Arakan’daki köylerin yıkılması ve mültecilerin durumu
Kararda, Rohingya köylerinin sistematik olarak yıkıldığı ve yerlerine kalıcı altyapılar inşa edildiği vurgulandı. Ayrıca, bu bölgelerde Rohingya olmayanların yerleştirildiği belirtildi. Bu saldırılar sonucunda 700 binden fazla Rohingya üyesi Bangladeş’e kaçmak zorunda kaldı. Geri kalanların ise köylerin yok edilmesi nedeniyle evlerine dönme veya geçimlerini sağlama imkanlarının büyük ölçüde kısıtlandığı ifade edildi.
Mahkeme, Myanmar’ın soykırımı önleme yükümlülüğünü de ihlal ettiğine karar verdi. Bu kapsamda Myanmar’dan ihlallerin derhal durdurulması, tekrarlanmayacağına dair güvence verilmesi ve gerekli yasal düzenlemelerin yapılması istendi.
Tazminat ve uluslararası tepkiler
Yargıç Iwasawa, mahkemenin mağdurların zararlarının giderilmesi için Myanmar’ın sorumluluğu olduğunu ancak tazminat miktarının ilerleyen aşamalarda belirleneceğini açıkladı. Bu karar, Lahey’de mahkeme salonu dışında bekleyen Rohingya hakları savunucuları ile Bangladeş’teki mülteci kamplarında sevinçle karşılandı.
Uluslararası Adalet Divanı, 1948 Soykırım Sözleşmesi kabulünden bu yana ilk kez bir devletin soykırım işlediğine hükmetti. Daha önce Ruanda ve eski Yugoslavya için kurulan mahkemeler bireyleri soykırımdan sorumlu tutmuştu ancak devlet bazında böyle bir karar verilmemişti. Myanmar aleyhindeki dava, nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan Gambiya tarafından 2019’da başlatılmıştı.
Sık sorulan sorular
Uluslararası Adalet Divanı Myanmar hakkında ne karar verdi?
Divan, Myanmar’ın 2017’de Arakanlı Müslümanlara karşı soykırım işlediğine hükmetti.
Soykırımın boyutları nelerdir?
Binlerce Rohingya sivili öldürüldü, köyler sistematik olarak yıkıldı ve 700 binden fazla kişi Bangladeş’e kaçtı.
Mahkeme Myanmar’dan ne talep etti?
İhlallerin derhal sona erdirilmesini, soykırımın tekrarlanmayacağına dair güvence verilmesini ve tazminat ödenmesini istedi.
Konuyla ilgili
Kaynak: İHA




