Birleşmiş Milletler Kadın Birimi ile Ekonomik ve Sosyal İşler Dairesi tarafından hazırlanan Toplumsal Cinsiyet Eşitliği 2026 raporu, mevcut ilerleme hızının toplumsal cinsiyet eşitliğine ulaşmak için 171 yıl gerektiğini ortaya koydu.

Raporda, sadece son bir yıl içinde 316 milyon kadının yakın partneri tarafından fiziksel veya cinsel şiddete maruz kaldığı belirtildi. Ayrıca, mevcut eğilimlerin devam etmesi durumunda 2030 yılına kadar 1,1 milyar kadın ve kız çocuğunun gıda güvencesizliği yaşamaya devam edeceği tahmin edildi.

Toplumsal cinsiyet eşitliği için kurumsal mekanizmalarda gerileme

Rapor, toplumsal cinsiyet eşitliğini sağlamak amacıyla oluşturulan kurumsal mekanizmaların üçte birinin son iki yılda yetkilerinin zayıflatıldığını gösterdi. Yaklaşık dörtte birinin faaliyet bütçeleri kesilirken, yaklaşık onda biri bütçe kontrolünü tamamen kaybetti.

Finansman açısından da gerileme yaşandı; 2021’den bu yana toplumsal cinsiyet eşitliğine yönelik kaynaklar en düşük seviyeye indi ve bu durumdan en çok kadın hakları örgütleri etkilendi.

Kadınların karar alma mekanizmalarındaki durumu ve karşılaştıkları zorluklar

Dünya genelinde her yedi ülkeden altısı erkek liderler tarafından yönetiliyor. Siyasi makamlara aday olmanın maliyeti, bazı ülkelerde kişi başına düşen ortalama gelirin 100 katını aşabiliyor, bu da birçok kadının adaylık sürecinden dışlanmasına neden oluyor.

Kamusal alanda şiddet de önemli bir engel teşkil ediyor; bazı ülkelerde siyasi aday olan her 10 kadından 8’i şiddete maruz kalıyor. Kadınlar kabineye girdiklerinde ise genellikle güvenlik ve ekonomi gibi en yetkili bakanlıklardan uzak tutuluyor. Örneğin, savunma bakanlarının yaklaşık yüzde 90’ı, maliye bakanlarının ise yüzde 80’den fazlası erkeklerden oluşuyor.

BM Kadın Birimi İcra Direktörü Sima Bahous, "Kadınlar liderlik ettiğinde toplumlar güçleniyor, ekonomiler daha dirençli hale geliyor. Ancak iktidar, kadınları dışlayan kurumlarda yoğunlaştığı sürece toplumlar tam potansiyeline ulaşamaz" dedi.

Bu durum sadece hükümetlerle sınırlı kalmıyor. Dünya genelinde şirketlerin üst düzey yöneticilerinin yalnızca yüzde 6’sı kadınlardan oluşuyor. En yüksek yargı mercilerinde kadın başkan oranı ise yüzde 20’nin altında. Bu da iş dünyası, hukuk ve küresel ekonomi alanlarındaki kararların büyük ölçüde erkeklerin elinde kalmasına yol açıyor.

Raporda, Birleşmiş Milletler’in 10. Genel Sekreterini seçme sürecine yaklaşılan bir dönemde, BM Genel Kurulu’nun 81. oturumu öncesinde bu verilerin paylaşılması dikkat çekti. BM tarihindeki 80 yıl boyunca bu göreve hiçbir kadın seçilmedi.