Antalya'da düzenlenen COP31 konferansında, 2035 yılına kadar elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını yüzde 35'e yükseltme hedefi ele alındı. Bu kapsamda hazırlanan uygulama paketi ve küresel elektrifikasyon taahhüdü, iklim eylemlerinin önemli adımlarından biri olarak sunuldu.

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakan Yardımcısı Fatma Varank, Paris Anlaşması'nın ikinci on yılına girilirken iklim eylemlerinin somut adımlarla ilerlediğini belirtti. Varank, 2035 için belirlenen 6 gönüllü küresel hedef arasında yer alan "35’e 35" taahhüdüyle, elektriğin küresel enerji tüketimindeki payının artırılmasının amaçlandığını ifade etti. Ayrıca, küresel elektrifikasyonun desteklenmesi için şebeke ve yatırım işbirliklerinin güçlendirileceğini vurguladı.

Atık yönetimi ve binalarda enerji verimliliği hedefleri nedir?

Varank, Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı kapsamında sanayi projelerinin yatırım için hazırlanmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü ve en az gelişmiş ülkeler için yeşil sanayileşme kolaylaştırma mekanizmasının başlatıldığını aktardı. Ayrıca, yapay zekanın iklim eyleminde sorumlu kullanımı için Antalya Yapay Zeka Taahhüdü'nün oluşturulduğunu belirtti.

Küresel döngüsel malzeme kullanım oranının 2035 yılına kadar en az yüzde 15’e çıkarılması hedeflenirken, atık sektöründen kaynaklanan metan emisyonlarının azaltılması için İstanbul Sıfır Atık Platformu üzerinden çalışmaların devam ettiği açıklandı. Belediye katı atık üretimindeki öngörülen artışın 2035’e kadar en az yarıya indirilmesi amaçlanıyor.

Enerji Verimli Binalar için Antalya Mutabakatı ile küresel bina stokunun işletme enerji yoğunluğunun, 2020 seviyelerine kıyasla 2035’e kadar en az yüzde 25 azaltılması yönünde ortak hedef konuldu.

Küresel iklim eylemi ve finansman mekanizmaları nasıl ilerliyor?

Belediyelerin iklim değişikliğine karşı dirençlilik projeleri geliştirmesine destek olmak amacıyla Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Mekanizması (SURF) başlatıldı. Tarım, su yönetimi ve iklim uyumunu birleştiren Turkuaz Nexus girişimi ile dirençli sağlık sistemleri için çalışmalar yapılıyor.

Fatma Varank, iklim finansmanının önemine dikkat çekerek, 2035’e kadar daha fazla ülkenin yatırıma hazır projeler geliştirmesi ve finansman ortaklarıyla buluşması için İklim Uygulama Köprüsü’nün büyütülmesinin hedeflendiğini söyledi.

BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, COP31’de tanıtılan elektrifikasyon paketinin elektrik şebekeleri, ulaştırma, binalar ve sanayi sektörlerini kapsadığını belirtti. Net Sıfır için Elektrik Hizmetleri İttifakı’nın (UNEZA) üyelerinin, yenilenebilir enerji ve depolama alanlarında yıllık en az 156 milyar dolarlık yatırım planları olduğunu aktardı. Bu yatırımların enerji maliyetlerinin düşürülmesine ve enerjiye erişimin kolaylaştırılmasına katkı sağlayacağını ifade etti.

Stiell, Antalya’da hükümetler, kentler, işletmeler ve yatırımcıların iklim eylemi gündeminin 6 ekseninde bir araya geldiğini ve taahhütlerin yatırıma dönüşmesiyle ilerlemenin toplum tarafından hissedileceğini söyledi. Ayrıca, 116 ülkede uygulanan yenileyici tarım programlarının 66 milyon hektar alanda 2,3 milyar dolarlık yatırımla sürdüğünü belirtti. Gelişmekte olan ülkelerin finansman ve teknolojiye erişiminin artırılması gerektiğini vurguladı.

Temiz hava, daha düşük enerji maliyetleri ve sağlık koşullarındaki iyileşmelerin iklim eyleminin somut sonuçları olduğunu söyleyen Stiell, ülkeler arasındaki işbirliğinin hızlandırılması çağrısında bulundu.

COP30 Başkanlığı İcra Direktörü Ana Toni, Belém’de sunulan 120 eylem planından 104’üne ilişkin ilerleme raporlarının alındığını ve çalışmaların farklı coğrafyalarda sürdüğünü bildirdi. Küresel İklim Eylemi Gündemi’nin uygulama aşamasında koalisyonlar, sivil toplum, özel sektör, kadınlar ve yerli halkların birlikte hareket ettiğini ifade etti. Toni, 190 ülkenin en az bir girişimde yer aldığına dikkat çekti.

Eylem planlarının finansman, sanayi dönüşümü, karbon piyasaları ve metan emisyonlarının azaltılması gibi çeşitli alanları kapsadığını belirten Toni, ilerlemelerin şeffaf biçimde izlenmesinin önemine vurgu yaptı. İklim çalışmalarının sadece zirvelerle sınırlı kalmaması gerektiğini ve yıl boyunca uygulamaya odaklanılması gerektiğini söyledi.

Avustralya COP31 Müzakere Başkanlığı İcra Direktör Yardımcısı David Higgins ise yenilenebilir enerji ve depolama yatırımlarının milyarlarca dolarlık büyüklüğe ulaştığını belirtti. Avustralya’da her üç evden birinde güneş enerjisi kullanıldığını aktardı. Pasifik bölgesindeki ada ülkelerinin iklim mücadelesinde göz ardı edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Higgins, hükümetler ve sanayi kuruluşlarının birlikte hareket etmesinin önemini belirterek, "Uygulama ancak sahada gerçekleşebilir. Bunun için pratik politikalara ihtiyacımız var" dedi. Ortak çalışmalarla uygulamanın hızlanacağını ve daha somut sonuçların alınacağını söyledi.

Sık sorulan sorular

Binalarda enerji kullanımına ilişkin hangi hedefler belirlendi?

2035 yılına kadar küresel bina stokunun işletme enerji yoğunluğunun 2020 seviyelerine göre en az yüzde 25 azaltılması hedefleniyor.

Elektrifikasyon için ne kadar yatırım planlanıyor?

Yenilenebilir enerji, şebekeler ve depolama alanlarını kapsayan elektrifikasyon paketi için yıllık en az 156 milyar dolarlık yatırım planlanmaktadır.