Antalya’da Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) kapsamında Limak Holding’in ev sahipliğinde düzenlenen uluslararası panelde, küresel enerji dönüşümünün altyapı ve finansman boyutları kapsamlı biçimde ele alındı. Panelde enerji dönüşümünün ihtiyaç duyduğu akıllı şebeke ve enerji depolama sistemleri yatırımlarının hızlandırılması, yeni finansman modellerinin geliştirilmesi ve sanayide emisyonların azaltılması için teknolojik çözümler tartışıldı.

Türkiye Pavilyonu’nda gerçekleştirilen "Sürdürülebilir Enerji Denklemi: Arz Güvenliği, Satın Alınabilirlik ve Hızlı Karbonsuzlaşma" başlıklı oturuma Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir, eski İspanya Dışişleri Bakanı Ana Palacio, Bank of America Uluslararası Müşteri Stratejisi Başkanı Elif Bilgi Zapparoli ve AtkinsRéalis Başkanı ve CEO’su Ian L. Edwards katıldı. Panelin moderatörlüğünü Atlantic Council Kıdemli Uzmanı Matthew Bryza üstlendi.

Enerji dönüşümünde altyapı yatırımları ve finansman modelleri nasıl değerlendirildi?

Panelde, enerji dönüşümünü hızlandırmak için özellikle akıllı şebeke ve büyük ölçekli enerji depolama yatırımlarının finansmanının kritik olduğu vurgulandı. Limak Holding Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir, mevcut hidroelektrik santrallerine güneş enerjisi kapasitesinin entegre edilmesini örnek göstererek, şebeke bağlantılarının daha verimli kullanılmasının önemine dikkat çekti. Özdemir, enerji dönüşümü sürecinde sanayinin rekabet gücünün ve enerji arz güvenliğinin korunmasının zorunlu olduğunu belirtti.

Özdemir, "Çimento gibi enerji yoğun sektörlerde emisyonları azaltmak yüksek maliyetli ve teknolojik açıdan zorlu bir süreç. Bu nedenle kamu-özel sektör iş birliklerini ‘PPP 2.0’ olarak tanımladığım yeni bir yaklaşımla ele almalıyız. Akıllı şebeke ve depolama yatırımlarında risklerin dengeli paylaşılması, yatırımcılar için öngörülebilir gelir modellerinin oluşturulması gerekiyor" dedi. Ayrıca, gelişmekte olan ülkelerde büyük ölçekli batarya depolama projeleri için standartlaştırılmış ve hızlı uygulanabilir finansman sözleşmelerinin önümüzdeki 12 ay içinde geliştirilmesinin somut bir adım olabileceğini ifade etti.

Enerji politikalarında gerçekçilik ve finansman çeşitliliği nasıl öne çıktı?

Eski İspanya Dışişleri Bakanı Ana Palacio, Avrupa Birliği’nin enerji dönüşümündeki deneyimlerine değinerek, iklim hedefleri, enerji güvenliği ve ekonomik rekabet gücünün dengelenmesinin zorluklarına işaret etti. Palacio, enerji bağımsızlığının tam anlamıyla gerçekçi bir hedef olmadığını belirterek, "Fosil yakıtlara bağımlılığı azaltırken farklı teknolojilere ve tedarik zincirlerine yeni bağımlılıklar geliştirebiliyoruz. Bu nedenle enerji kaynaklarını çeşitlendirmek ve kırılganlıkları azaltmak önceliğimiz olmalı" diye konuştu. Ayrıca, elektrifikasyonun yaygınlaştırılmasının önemli olduğunu ancak ekonominin tüm ihtiyaçlarının sadece elektrikle karşılanamayacağını vurguladı.

Bank of America Uluslararası Müşteri Stratejisi Başkanı Elif Bilgi Zapparoli ise yapay zekâ ve veri merkezlerinin büyümesiyle enerji talebinin arttığını belirterek, enerji yatırımlarında kaynak çeşitliliği ve doğru finansman modellerinin gerekliliğine dikkat çekti. Zapparoli, "Enerji dönüşümünün finansmanını yalnızca bankalar üzerinden düşünmemeliyiz. ABD’de büyük ölçekli yatırımlarda sermaye piyasaları ve özel sermaye önemli rol oynuyor. Gelişmekte olan ülkelerde ise kamu-özel sektör iş birliklerine daha fazla ihtiyaç var" dedi. Risklerin kamu ve özel sektör arasında dengeli paylaşılmasının önemine işaret etti.

AtkinsRéalis Başkanı ve CEO’su Ian L. Edwards, elektrik talebinin yapay zekâ ve veri merkezlerinin büyümesiyle hızla arttığını belirterek, enerji altyapısının kısa ve uzun vadeli ihtiyaçlar doğrultusunda planlanması gerektiğini vurguladı. Edwards, nükleer enerji projelerinin geliştirilmesinin yaklaşık 10 yıl sürebileceğini, ancak tamamlandığında onlarca yıl boyunca istikrarlı ve düşük karbonlu elektrik üretimi sağlayabileceğini söyledi. Bu nedenle enerji yatırımlarının sadece bugünün değil, geleceğin ihtiyaçları da göz önünde bulundurularak planlanması gerektiğini ifade etti.

Ortak altyapı ve yeni finansman modelleri nasıl önerildi?

Panelde, gelişmekte olan ülkelerde akıllı şebeke, enerji depolama ve sanayinin elektrifikasyonuna yönelik yatırımların finansmanını kolaylaştıracak modeller değerlendirildi. Yatırım risklerinin kamu ve özel sektör arasında paylaşılması, öngörülebilir gelir modellerinin oluşturulması ve kalkınma finansmanı kuruluşlarının rolü tartışıldı. Sanayi bölgelerinde ortak batarya depolama sistemlerinin kurulması, atık ısıdan yararlanılması ve mevcut elektrik şebekesi bağlantılarının daha verimli kullanılması gibi öneriler yatırım maliyetlerini azaltmaya yönelik çözümler arasında yer aldı.

Panelde ayrıca yeni enerji teknolojilerinin kurulumu ve işletilmesi için gerekli nitelikli iş gücünün yetiştirilmesi, teknik becerilerin geliştirilmesi ve gençlerin bu alanlara yönlendirilmesinin önemi vurgulandı. Bu sayede enerji dönüşümünün sürdürülebilir ve etkin şekilde ilerlemesi hedefleniyor.

Sık sorulan sorular

COP31’de hangi konular ele alındı?

Enerji dönüşümünün altyapı yatırımları, finansman modelleri ve emisyon azaltma teknolojileri tartışıldı.

Enerji dönüşümünde finansman nasıl ele alındı?

Kamu ve özel sektör arasında risk paylaşımı, öngörülebilir gelir modelleri ve yeni finansman sözleşmeleri üzerinde duruldu.