ABD Merkez Bankası (Fed), 2023 yılından bu yana ilk kez politika faizini yüzde 3,75-4 aralığına çıkararak 25 baz puan artırdı. Bu karar, küresel piyasalarda önemli dalgalanmalara yol açtı.

Fed açıklamasında, ekonomik faaliyetlerin sağlam bir hızda genişlediği, verimlilik artışının güçlü olduğu ve sermaye yatırımlarının sağlam seyrettiği belirtildi. İstihdam artışlarının iş gücündeki artışla paralel olduğu ve işsizlik oranının önemli ölçüde değişmediği vurgulandı. Faiz artışı oy birliğiyle alınırken, enflasyon tahminlerinde küçük revizyonlar yapıldı; 2023 için yüzde 3,6’dan yüzde 3,7’ye, 2028 için ise yüzde 2’den yüzde 2,1’e yükseltildi.

Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyelerinin faiz beklentilerini gösteren nokta grafiğinde, 18 yetkiliden 16’sının bu yıl en az bir faiz artışı daha öngördüğü görüldü. Fed Başkanı Kevin Warsh, basın toplantısında enflasyonun uzun süredir yüksek olduğunu ve temel eğilimlerde kayda değer iyileşme olmadığını belirtti. Warsh, faiz artışının fiyat istikrarını sağlamak için doğru adım olduğunu ifade etti.

ABD Başkanı Donald Trump ise Fed’in faiz artırımının ardından faiz oranlarının yüzde 1 veya daha düşük seviyelere indirilmesi çağrısında bulundu. Bu açıklamalar ve Fed’in sıkı para politikasına devam edeceğine dair beklentiler, piyasalarda risk iştahını etkiledi.

ABD piyasalarında faiz artışı sonrası dalgalanma

Fed’in faiz artırımı sonrası New York borsasında satış baskısı görüldü. Banka hisseleri, yüksek faiz oranlarının kredi büyümesini ve ekonomik aktiviteyi yavaşlatabileceği endişesiyle değer kaybetti. JPMorgan Chase hisseleri yüzde 1, Bank of America yüzde 2,7, Wells Fargo yüzde 3 ve Goldman Sachs yüzde 4 geriledi.

ABD’de 30 yıl vadeli mortgage faiz oranı geçen hafta yüzde 6,97’ye çıkarak Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Ağustos ayında perakende satışlar aylık bazda yüzde 1,2 artış gösterdi. İthalat fiyat endeksi aylık yüzde 0,7, ihracat fiyat endeksi ise yüzde 0,6 yükseldi.

Bununla birlikte Dow Jones endeksi yüzde 1,21, S&P 500 yüzde 0,45 ve Nasdaq yüzde 0,01 değer kaybetti. Ancak endeks vadeli kontratlar yeni günde pozitif seyir izlemeye başladı. Nasdaq vadeli işlemlerindeki yükselişte, ABD’de veri merkezlerinin enerji maliyetlerini düzenlemeyi amaçlayan yasa tasarısındaki ilerleme etkili oldu.

Jeopolitik gelişmeler ve emtia piyasaları

ABD Başkanı Trump, İran’la doğrudan temas kurulduğunu ve savaşın sonuna doğru ilerlenebileceğini söyledi. Ayrıca ABD yetkililerinin Yemen’deki İran destekli Husi milisleriyle Umman’da gizli görüşmeler yaptığı ve Suudi Arabistan’ın Umman üzerinden ek ham petrol kargoları sunacağı haberleri, küresel piyasalarda risk iştahını artırdı.

Bu gelişmelerle Brent petrolün kasım vadeli fiyatı yüzde 2,7 azalarak 105,8 dolara geriledi ve yeni günde yatay seyretti. Altının ons fiyatı ise petrol fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle yüzde 0,5 artışla 4.287 dolar seviyesinde işlem gördü. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 5,01 civarında seyrediyor.

Avrupa ve Asya piyasalarında faiz kararı ve enflasyon etkileri

Avrupa borsaları, petrol fiyatlarındaki gevşeme ve tahvil piyasasındaki satış baskısının azalmasıyla pozitif kapanış yaptı. Madencilik hisselerindeki yükselişler dikkat çekti. İngiltere’de yıllık enflasyon yüzde 3,1 ile 5 ayın en yüksek seviyesine çıktı. Enerji fiyatları, ulaştırma maliyetleri ve motor yakıtı fiyatlarındaki artış enflasyonun hızlanmasında etkili oldu. Enflasyonun ilerleyen aylarda yüzde 4’ün üzerine çıkabileceği tahmin ediliyor.

İngiltere Merkez Bankası (BoE) bugün faiz kararını açıklayacak. Politika faizinin sabit kalması beklenirken, artan enflasyonist beklentiler nedeniyle kasım ayında faiz artırımı olasılığı yüksek görülüyor.

Avrupa borsalarında FTSE 100 yüzde 0,28, DAX yüzde 0,53, CAC 40 yüzde 0,62 ve FTSE MIB yüzde 0,80 değer kazandı. Endeks vadeli kontratlar da güne pozitif başladı.

Asya piyasalarında Fed’in faiz artışı sonrası karışık bir seyir izlendi. Petrol fiyatlarındaki düşüş, piyasalardaki gerilemeyi sınırladı. Japonya Merkez Bankası (BoJ) yarın faiz kararını açıklayacak. BoJ’un, enerji maliyetlerindeki artış ve yenin değer kaybı nedeniyle politika faizini yüzde 1 seviyesine çıkararak 31 yılın en yüksek seviyesine çekmesi bekleniyor.

Günün kapanışına doğru Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,9, Japonya’da Nikkei 225 yüzde 0,1 yükseldi. Hong Kong Hang Seng endeksi yüzde 0,7, Çin Şanghay bileşik endeksi ise yüzde 0,4 geriledi.

Borsa İstanbul ve Türkiye ekonomisinde son durum

Borsa İstanbul’da (BIST 100) dün satış ağırlıklı bir seyir izlendi ve endeks yüzde 5,54 değer kaybederek 13.122,58 puandan kapandı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise yüzde 0,8 azaldı.

Finansal İstikrar Komitesi (FİK), Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek başkanlığında bugün saat 08.00’de toplandı. Dolar/TL kuru dün yüzde 0,1 artışla 48,6560 seviyesinden kapanırken, bankalararası piyasada bugün 48,6750 civarında işlem görüyor.

Analistler, bugün Türkiye’de konut satışları, kısa vadeli dış borç istatistikleri, TCMB Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özeti ile haftalık para ve banka istatistiklerinin açıklanacağını belirtiyor. Yurt dışında ise Euro Bölgesi Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve İngiltere Merkez Bankası’nın faiz kararı takip edilecek.

Teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.000 ve 12.900 puanın destek, 13.300 ve 13.400 puanın direnç seviyeleri olarak öne çıktığı ifade ediliyor.

Bugün takip edilecek önemli ekonomik veriler

  • 10.00 Türkiye, Ağustos ayı konut satış istatistikleri
  • 10.00 Türkiye, Temmuz ayı kısa vadeli dış borç istatistikleri
  • 12.00 Euro Bölgesi, Ağustos ayı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE)
  • 14.00 İngiltere, Eylül ayı BoE faiz kararı
  • 14.00 Türkiye, Eylül ayı TCMB PPK toplantı özeti
  • 14.30 Türkiye, Haftalık para ve banka istatistikleri
  • 15.30 ABD, Eylül ayı Philadelphia Fed imalat endeksi
  • 15.30 ABD, Haftalık işsizlik maaşı başvuruları
  • 15.30 ABD, Haftalık süregelen işsizlik başvuruları
  • 15.30 ABD, Ağustos ayı konut başlangıçları
  • 15.30 ABD, Ağustos ayı inşaat izinleri
  • 17.00 ABD, Ağustos ayı bekleyen konut satışları