İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, 2027 yılına girerken Türkiye ekonomisinin dört önemli alana odaklanması gerektiğini vurguladı. Avdagiç, ana hedefin dezenflasyon sürecini üretim kapasitesini aşındırmadan sürdürmek, makroekonomik istikrarı sağlamak ve küresel dönüşümün sunduğu fırsatları yatırıma dönüştürmek olduğunu söyledi.

İTO’nun 22’nci dönem ilk Meclis toplantısında konuşan Avdagiç, Türkiye’nin yüksek finansman maliyeti, üretim ve rekabet gücündeki sorunlar, enerji ithalatına bağlı dış kırılganlık ve sermaye piyasalarındaki gelişmelerle karşı karşıya olduğunu ifade etti. Konuşmasına, Cumhuriyet’in kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ü anarak başlayan Avdagiç, Türkiye’nin bağımsızlığının sembol ismi olarak Atatürk’ün önemine dikkat çekti.

Enflasyon ve finansman maliyetleri reel sektörü nasıl etkiliyor?

Avdagiç, ekonomide çözülmesi gereken temel sorunlardan birinin enflasyonun kalıcı olarak düşürülememesi ve yüksek finansman maliyetlerinin üretim üzerindeki baskısı olduğunu belirtti. Para politikasında güvenilirliği korumanın yanı sıra kamu harcamalarında verimliliğin artırılması ve mali disiplinin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi. Ayrıca, kredi kaynaklarının genel talep artışına değil, ihracat, teknoloji, verimlilik ve yeşil dönüşüm yatırımlarına yönlendirilmesinin önemine işaret etti.

Sanayideki maliyet baskısı ve verimlilik açığının rekabet gücünü zayıflattığını belirten Avdagiç, otomasyon, dijitalleşme, Ar-Ge, nitelikli iş gücü, yerli ara malı üretimi ve ölçek ekonomilerini destekleyen uzun vadeli yatırım ortamının acilen oluşturulması gerektiğini vurguladı.

Enerji ithalatına bağlı dış finansman ihtiyacının küresel şoklara karşı kırılganlık yarattığını aktaran Avdagiç, yenilenebilir enerji, depolama ve şebeke yatırımlarının hızlandırılması, enerji verimliliğinin artırılması, ihracat pazarlarının çeşitlendirilmesi ve uzun vadeli doğrudan yatırımların çekilmesinin bu kırılganlığı azaltacağını belirtti.

Merkez Bankası faiz indirimi ve kredi büyüme sınırları

Ekonomide hassas bir dengenin oluştuğunu ifade eden Avdagiç, erken ve hızlı gevşemenin kur ve fiyatlama davranışı üzerinden dezenflasyon kazanımlarını zayıflatabileceğini söyledi. Yüksek faizlerin ise kredi maliyetlerini artırarak yatırım ve işletme sermayesi üzerinde yük oluşturduğunu, bunun da üretim kapasitesini zorladığını dile getirdi.

Merkez Bankası’nın 22 Ekim’de politika faizini 100 baz puan indirerek yüzde 36’ya çekmesini hatırlatan Avdagiç, finansmana erişimin sadece faiz oranıyla ilgili olmadığını, kredi büyüme sınırlarının devam ettiği sürece faiz indirimlerinin etkisinin sınırlı kaldığını belirtti. Reel sektörün özellikle KOBİ kredilerinde değil, ihracatçı firmalar için kredi büyüme sınırının kaldırılmasını beklediğini söyledi.

Avdagiç, Merkez Bankası’nın faiz indirimi kararında enflasyonun ana eğiliminde yavaşlama ve iç talepte zayıflama işaretlerine dikkat çektiğini, jeopolitik gelişmelerin enerji fiyatları üzerinden enflasyon için yukarı yönlü risk oluşturduğunu aktardı. Faiz indirimlerinin devamının ise yıllık enflasyonun düşmesine ek olarak aylık fiyat artışları, beklentiler ve kur geçişkenliğinin birlikte kontrol altına alınmasına bağlı olduğunu ifade etti.

2027 hedefleri ve ekonomik fırsatlar

Avdagiç, 2027 yılı için dört öncelikli hedefi şöyle sıraladı: Enflasyonla kararlı mücadele, sanayide teknoloji ve verimlilik artışı, enerji bağımlılığının azaltılması ve finansal sistemin güvenilirliğinin güçlendirilmesi. Türkiye’nin jeopolitik konumu başta olmak üzere önemli fırsatlara sahip olduğunu belirten Avdagiç, bu fırsatların ekonomik güce dönüştürülmesinin üretim, teknoloji, enerji güvenliği, sermaye ve kurumsal kapasite ile mümkün olacağını söyledi. Bu hedeflerin gerçekleştirilmesinde hükümet ve özel sektörün önemli görevleri olduğunu vurguladı.

Enflasyon ile döviz kuru arasındaki farkın temel sorunlardan biri olmaya devam ettiğini ifade eden Avdagiç, 2026 yılının ilk 10 ayında TÜFE’nin yüzde 27,5, Yİ-ÜFE’nin yüzde 25,4 arttığını, ortalamanın yüzde 26,5 olduğunu kaydetti. Aynı dönemde doların yüzde 16,1, euronun yüzde 10,8 arttığını, kur sepetinin ise yüzde 13,4 seviyesinde kaldığını belirtti. Bu durumun maliyetlerin Türk lirası cinsinden kurdan çok daha hızlı yükseldiğini gösterdiğini söyledi.

Avdagiç, 2024’te fiyatların ortalama yüzde 33,5 artarken kur sepetinin yüzde 14,4 yükseldiğini, 2025’te ise euroda yüzde 33’e yakın artış olmasına rağmen doların yüzde 18,8’de kaldığını ve kur sepetinin enflasyonun altında gerçekleştiğini ifade etti. Bu dengesizliğin yıllardır sürdüğünü ve üretimin döviz cinsinden giderek pahalılaştığını belirtti. Dış pazarlarda rekabet gücünün korunması için kur ve enflasyon arasındaki dengenin sağlanmasının şart olduğunu söyledi.

Hizmet ihracatının önemine de değinen Avdagiç, 2025’te hizmet ihracatının 124,9 milyar dolara ulaştığını, 2026 Ekim itibarıyla yıllıklandırılmış hizmet ihracatının 127,4 milyar dolara yükseldiğini belirtti. Hizmet ihracatının Türkiye ihracatının yukarı yönlü ivmelenmesinde en üst düzeyde katkı sağladığını vurguladı.

Sık sorulan sorular

İTO Başkanı Avdagiç 2027’de ekonomide hangi alanlara odaklanılması gerektiğini söyledi?

Avdagiç, dezenflasyon, sanayi verimliliği, enerji bağımlılığının azaltılması ve finansal sistemin güvenilirliğinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.

Merkez Bankası’nın faiz indirimi sonrası iş dünyasının beklentisi nedir?

İş dünyası, özellikle ihracatçı firmalar için kredi büyüme sınırlarının kaldırılmasını öncelikli talep olarak görüyor.

2026’da enflasyon ve döviz kuru arasındaki fark nasıl gerçekleşti?

2026’nın ilk 10 ayında TÜFE yüzde 27,5 artarken kur sepeti yalnızca yüzde 13,4 arttı, bu da maliyetlerin Türk lirası cinsinden hızla yükseldiğini gösteriyor.

Konuyla ilgili