Kastamonu il merkezinde ve Daday ilçesinde yetişen, Osmanlı mutfağının vazgeçilmez meyvelerinden biri olan üryani eriğinin hasadı başladı. Sadece bu bölgelerde yetişen ve coğrafi işaretle tescillenen üryani eriği, antioksidan zenginliğiyle sağlıklı yaşam için önemli bir meyve olarak kabul ediliyor.

Üryani eriğinin besin değeri ve sağlık katkıları nelerdir?

Üryani eriği, magnezyum, potasyum, demir ve B grubu vitaminler açısından oldukça zengindir. Ayrıca vücudu hastalıklara karşı koruyan flavonoid bileşenleri içerir. İçeriğindeki düşük şeker oranı nedeniyle diyabet ve obezite sorunu yaşayanlar tarafından da rahatlıkla tüketilebilir.

Kastamonu Üniversitesi akademisyenleri tarafından yapılan deneylerde, kanserojen madde enjekte edilen balıklara üryani eriği yedirildi. Bu balıkların kanserojen maddeye karşı direnç geliştirdiği belgelendi. Bu çalışma, üryani eriğinin kansere karşı vücut direncini artırdığını gösteriyor.

Üryani eriği nasıl hasat edilir ve işlenir?

Kastamonu'nun Halife köyü ve Daday ilçesinde Eylül ayında başlayan üryani eriği hasadı, meyvelerin ağaçtan toplanmasıyla gerçekleşir. Toplanan eriklerin kabukları sıcak ve soğuk suya batırılarak soyulur. Bu soyma işlemi, meyvenin ismine de kaynaklık eden "üryan" kelimesinden gelir.

Soyulan üryani eriği, çam veya gürgen tahtalarında kurutulur. Kurutma işlemi yaklaşık 15 gün sürer ve nemli hava durumunda ürünlerin zarar görmemesi için dikkatli olunması gerekir. Kurutulan üryani eriğinin raf ömrü 2-3 yıl arasında değişir.

Üryani eriği, kurutulduktan sonra pestil, hoşaf ve eğşi gibi farklı ürünlere dönüştürülür. Sıcak suda kaynatılıp dinlendikten sonra suyunun içilmesi ve meyvenin yenmesi en yaygın tüketim şeklidir. Doğal şeker içeriği sayesinde ekstra şeker eklenmesine gerek yoktur.

Üryani eriğinin bölgesel önemi ve üretim durumu

Üryani eriği, Daday ilçesine özgü bir ürün olarak kabul edilir. Daday Belediyesi tarafından coğrafi işaretle tescillenmiştir. Kastamonu'nun diğer ilçelerinde de yetişse de asıl üretim merkezi Daday'dır. Bu meyvenin Kastamonu dışındaki bölgelerde yetiştirilmesi mümkün değildir.

Üretici Feza Tiryaki, talebin üretimden fazla olduğunu ve herkesin kendi ihtiyacı kadar üretim yapmasının önemli olduğunu belirtiyor. Üryani eriği, bölge halkı tarafından evlerinde yetiştirilmekte ve tüketilmektedir.

Üryani eriğinin kabukları üzerinde yapılan araştırmalar

Üryani eriğinin kabukları da sağlık açısından değerlendirilmeye alındı. Bu yıl kabuklar soyularak kurutuldu ve Kastamonu Üniversitesi MERLAB laboratuvarlarında analiz edildi. Kabukların çay olarak tüketilip tüketilemeyeceği araştırılacak. Kırmızı renkli doğal ürünlerin antioksidan özelliği taşıdığı bilindiğinden, kabuk çayının da kansere karşı direnç sağlayabileceği umut ediliyor.

Üreticilerin deneyimleri ve ürünün kullanımı

Melahat Gökmen, 3-4 yıl boyunca üryani eriği üretiminin olmadığını, ancak bu yıl bereketli bir sezon yaşandığını ifade etti. Üryani eriğinin her parçasının değerlendirildiğini, pestilin özenle yapıldığını anlattı.

Mürüvvet Sefer ise üryani eriğinin kabuklarını atmadıklarını, süzgeçten geçirip kuruttuktan sonra çay olarak tükettiklerini söyledi. Bu uygulama, meyvenin sağlık faydalarını artıran geleneksel bir yöntem olarak öne çıkıyor.

Sık sorulan sorular

Üryani eriği nerede yetişir?

Üryani eriği Türkiye'de sadece Kastamonu il merkezi ve Daday ilçesinde yetişir.

Üryani eriğinin sağlığa faydaları nelerdir?

Üryani eriği sindirim sistemine iyi gelir, kan dolaşımını destekler ve kansere karşı direnci artırır.

Üryani eriği nasıl tüketilir?

Hasat sonrası kabuğu soyularak kurutulan üryani eriği, pestil, hoşaf ve eğşi olarak tüketilebilir.

Konuyla ilgili