Küresel petrol piyasasında arz sıkışıklığı, ABD, İsrail-İran ve Rusya-Ukrayna savaşlarından kaynaklanan rafineri faaliyetlerindeki kayıplar, mevsimsel talep artışı ve sınırlı yedek kapasitenin etkisiyle derinleşiyor.

Rafineri işleme hacminde artış ve düşüş dengesi

Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre, ağustos ayında küresel rafineri işleme hacmi günlük 81,4 milyon varile yükseldi. Bu, önceki aya kıyasla 960 bin varillik bir artış anlamına geliyor. Ancak geçen yılın aynı dönemine göre 4,2 milyon varil daha düşük gerçekleşti. Aylık artışta ABD’deki ham petrol işleme hacminin yedi yılın en yüksek seviyesine ulaşması ve Çin’deki ekonomik toparlanma etkili oldu.

Çin’de iç talebin güçlenmesi ve kısıtlamaların gevşetilmesiyle petrol ürünü ihracatı da son 2,5 yılın en yüksek seviyesine çıktı. Bu gelişmeler, küresel petrol ürünleri piyasasında arz tarafında bazı olumlu sinyaller verdi.

Çatışmalar rafineri kapasitesini olumsuz etkiliyor

Ancak Ukrayna’nın Rusya’nın enerji altyapısına yönelik saldırıları, Rusya’daki rafineri faaliyetlerini yılın üçüncü çeyreğinde geçen yılın aynı dönemine göre günlük yaklaşık 1,2 milyon varil azaltacak. Aynı şekilde Orta Doğu’daki bölgesel gerilimler nedeniyle rafineri faaliyetlerinde günlük yaklaşık 1,7 milyon varillik bir düşüş bekleniyor.

Bu kayıplar, petrol ürünleri ticaretinde de kendini gösteriyor. Geçen ay Rusya ve Körfez ülkelerinin net dizel ve gaz yağı ihracatı, şubat ayına kıyasla günlük 1,6 milyon varil azaldı. Bu iki bölge, savaş öncesinde küresel deniz yoluyla dizel ve gaz yağı ticaretinin yaklaşık yüzde 45’ini sağlıyordu.

Diğer bölgeler kayıpları telafi etmeye çalışıyor

Diğer bölgelerdeki rafineriler, yüksek ürün fiyatları ve güçlü rafineri marjları nedeniyle ham petrol işleme miktarlarını artırarak bu kayıpların bir kısmını karşılamaya çalışıyor. Ancak OECD ülkelerinde rafineri kullanım oranlarının yüksek seyretmesi ve yaklaşan mevsimsel bakım dönemleri, sistemin yeni arz kesintilerini telafi etme kapasitesini sınırlıyor.

Bunun sonucunda, küresel rafineri işleme hacminin bu yıl ortalama günlük 81,5 milyon varil seviyesinde gerçekleşmesi ve geçen yıla göre yaklaşık 2,6 milyon varil azalma yaşanması bekleniyor. Kapasite kısıtlarının devam etmesi, petrol ürünleri piyasasındaki arz sıkışıklığını daha da artıracak.