Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Fatih Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29,5 olarak yukarı yönlü güncellediklerini açıkladı. Karahan, savaşın seyrine ilişkin belirsizliklerin sürmesi ve enerji fiyatlarının uzun süre yüksek kalacağı beklentisinin enflasyon tahminlerini yukarı çektiğini belirtti.

Karahan, 2027, 2028 ve 2029 yıllarına ilişkin enflasyon ara hedeflerinin sırasıyla yüzde 21, 13,5 ve 9 olarak belirlendiğini, orta vadede ise enflasyonun yüzde 5 seviyesinde istikrar kazanacağını öngördüklerini ifade etti.

Jeopolitik riskler ve enerji fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisi

Merkez Bankası Başkanı, jeopolitik gelişmelerin, enerji arzına yönelik risklerin ve küresel tedarik zincirlerindeki aksaklıkların enflasyon üzerindeki baskıyı artırdığını vurguladı. Bu gelişmeler doğrultusunda 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 29,5’e yükseltildiğini açıkladı.

Karahan, özellikle enerji ve gıda fiyatlarındaki yükselişin enflasyon tahminleri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturduğunu belirtti. Enerji fiyatlarının önceki rapor dönemi ve savaş öncesi seviyelerin üzerinde kalmaya devam ettiğini, fiyatlardaki oynaklığın sürdüğünü dile getirdi.

Son dönemde ham petrol ve doğal gaz fiyatlarında belirgin yükseliş yaşandığını, ABD seçimleri sonrası çatışmaların şiddetlenme beklentilerinin zayıflaması ve risk primindeki düşüşe rağmen enerji fiyatlarının yüksek seyrini koruduğunu söyledi. Ayrıca, Hürmüz Boğazı’na alternatif ticaret yollarındaki risklerin artması, navlun maliyetlerinin yükselmesi ve bölgesel saldırı risklerinin enerji fiyatlarını olumsuz etkilediğini aktardı.

Yurt içi ekonomik görünüm ve talep koşulları

Karahan, yılın ikinci çeyreğinde büyümenin yıllık yüzde 2,3 oranında gerçekleşerek yavaşladığını, nihai yurt içi talebin belirgin şekilde ivme kaybettiğini ifade etti. Net ihracatın ise büyümeye pozitif katkı verdiğini söyledi.

Sanayi üretiminin üçüncü çeyrekte azaldığını, hizmet üretiminin ise ağustos ayı itibarıyla arttığını belirtti. İşsizlik oranının yataya yakın seyrettiğini, geniş tanımlı göstergelerin ise daha az sıkı bir işgücü piyasasına işaret ettiğini vurguladı.

Altın hariç perakende satışların büyümesindeki yavaşlamanın üçüncü çeyrekte de devam ettiğini, kart harcamalarının yatay seyretmesinin talepteki yavaşlamayı teyit ettiğini dile getirdi. Önümüzdeki dönemde talep şartlarında dezenflasyonist görünümün korunacağını öngördüğünü söyledi.

Dış ticaret ve cari dengeye ilişkin değerlendirmeler

Artan enerji fiyatlarının olumsuz etkisine rağmen enerji hariç dış ticaret dengesinde iyileşme yaşandığını belirten Karahan, ihracatın ikinci ve üçüncü çeyrekte olumlu performans sergilediğini ifade etti. Üçüncü çeyrekte altın ve enerji dengelerindeki iyileşmenin dış ticarete olumlu katkı verdiğini, iç talepteki zayıf seyir nedeniyle ithalatın gerilediğini söyledi.

Ancak ekim ayında enerji fiyatlarındaki artış nedeniyle dış ticaret açığının yükseldiğini belirtti. Enerji ithalatının jeopolitik gelişmeler nedeniyle yukarı yönlü seyrettiğini, altın ve enerji hariç ithalatın ise yataya yakın olduğunu aktardı.

Tüketim malı ithalatının ekim ayı itibarıyla üçüncü çeyrek seviyesinin altında gerçekleştiğini, yatırım malı ithalatının ise mevcut seviyesini koruduğunu ifade etti. Turizm gelirlerinin genel görünümünün bozulmadığını, cari açığın milli gelire oranının ise 2026 yılında uzun dönem ortalamasının altında gerçekleşeceğini öngördü.

Enflasyon görünümü ve para politikası duruşu

Karahan, ekim ayında yıllık tüketici enflasyonunun yüzde 29,8 olarak gerçekleştiğini söyledi. Yılın başlarında yüksek seyreden gıda enflasyonuna ek olarak, şubat sonunda başlayan jeopolitik gelişmelerin arz yönlü baskılar oluşturduğunu, bunun dezenflasyon sürecinde ivme kaybına yol açtığını belirtti.

Ekim itibarıyla enerji grubu dışındaki tüm ana gruplarda yıllık enflasyonun gerilediğini, hizmet enflasyonundaki yavaşlamanın yıl boyunca devam ettiğini, temel mal enflasyonunun ise düşük seyrini koruduğunu ifade etti. Gıda enflasyonunun oynak bir seyir izlediğini, enerji grubunda ise yıllık enflasyonun ekim ayında yüzde 51,4’e ulaştığını aktardı.

Enerji fiyatlarının doğrudan maliyet unsuru olduğu ulaştırma hizmetlerinde fiyatların yüzde 28 artarak hizmet grubu genelinin üzerinde seyrettiğini, temel mallarda ise artışın yüzde 11 ile sınırlı kaldığını söyledi. Tarımsal üretimin toparlanmasıyla gıda enflasyonunun yılın ikinci yarısında gerilediğini, ancak taze meyve ve sebze fiyatlarının dalgalanmalara neden olduğunu belirtti.

Para politikası kararlarının tek aylık verilere değil, birkaç aylık eğilimlere göre şekillendirildiğini vurguladı.

Para politikasının etkileri ve enflasyon beklentileri

Talepteki yavaşlama ve Türk lirasındaki ılımlı seyrin temel mal enflasyonundaki artışı sınırlandırdığını ifade eden Karahan, sıkı para politikasının arz şoklarının enflasyona yansımalarını sınırlamadaki rolünü ortaya koyduğunu söyledi.

Savaşın etkisiyle mart-haziran döneminde yükselen ana eğilimin temmuz ayından itibaren gerilemeye başladığını, yıllıklandırılmış ana eğilimin ekim ayında yüzde 23,7’ye gerileyerek yıllık enflasyonun yaklaşık 6 puan altına indiğini belirtti. Bu durumun arz yönlü baskılar sönümlendikçe yıllık enflasyonun bu seviyelere yakınsayacağına işaret ettiğini aktardı.

Enflasyon beklentilerindeki bozulmanın sınırlı kaldığını, talepteki zayıflama neticesinde enflasyonun ana eğiliminin gerilediğini ifade etti.

Para politikası uygulamaları ve piyasa gelişmeleri

Karahan, kredi piyasasında ılımlı seyir ve artan aktif kalitesi risklerini dikkate alarak kredi büyüme sınırlarının bir miktar genişletildiğini söyledi. Bankaların uzun vadeli finansmanını desteklemek ve piyasa mekanizmasını güçlendirmek amacıyla zorunlu karşılık maliyetlerinin azaltıldığını belirtti.

Ağustos ayında haftalık repo fonlamasına geçiş ve ekim ayındaki politika faizi indirimiyle ağırlıklı ortalama fonlama maliyetinin 400 baz puan gerilediğini, bunun mevduat ve kredi faizlerine yansıdığını ifade etti.

Jeopolitik riskler ve altın fiyatındaki gelişmeler nedeniyle Türk lirası payında dalgalanmalar yaşandığını, ancak sıkı para politikası ve makro ihtiyati araçların TL mevduat tercihini korumada etkili olduğunu söyledi.

Sık sorulan sorular

TCMB 2026 yıl sonu enflasyon tahminini ne kadar güncelledi?

TCMB Başkanı Fatih Karahan, 2026 yıl sonu enflasyon tahminini yüzde 29,5 olarak yukarı yönlü güncellediklerini açıkladı.

Enflasyon tahminlerini etkileyen başlıca faktörler nelerdir?

Savaşın seyrine ilişkin belirsizlikler ve enerji fiyatlarının uzun süre yüksek kalacağı beklentisi enflasyon tahminlerini yukarı yönlü etkiledi.

TCMB’nin 2027-2029 yılları için enflasyon hedefleri nedir?

2027 yılı için yüzde 21, 2028 için yüzde 13,5 ve 2029 için yüzde 9 enflasyon ara hedefleri belirlendi.

Konuyla ilgili