Türkiye’nin ilk 'yeşil doğan' Organize Sanayi Bölgesi (OSB) olan TÜİOSB Gıda İhtisas ve Karma OSB’nin Yönetim Kurulu Başkanı ve OSBÜK Yönetim Kurulu Üyesi Gül Akyürek Balta, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 kapsamında yeşil dönüşüm, sanayinin rekabet gücü ve finansman konularına dair önemli açıklamalarda bulundu.
TÜİOSB’nin yeşil dönüşümdeki özgün yaklaşımı nedir?
Akyürek Balta, Türkiye’de 35 OSB’nin sonradan yeşil dönüşüm gerçekleştirdiğini ancak TÜİOSB’nin farklı olarak sıfırdan yeşil olarak kurulduğunu belirtti. "Mevcut bir OSB’yi sonradan yeşile dönüştürmek yüksek maliyet ve zahmet gerektiriyor. Biz ise baştan planlayarak hem maliyet hem de planlama avantajı sağladık" dedi. TÜİOSB’nin bu özelliğiyle yeşil hedeflere ulaşmış, sahada uygulanabilir bir rol model oluşturduğunu vurguladı.
Akyürek Balta, yatırımcıların TÜİOSB’de ek bir dönüşüm maliyeti olmadan üretim ekosistemine dahil olduğunu ifade etti. Burada merkezi enerji sistemleri, endüstriyel simbiyoz (bir işletmenin atığının diğerinin hammaddesi olması) ve ortak arıtma altyapısının ilk günden entegre edildiğini anlattı. "Yatırımcımız, bu hazır ekosisteme gelerek düşük karbon ayak iziyle üretime başlıyor" diye konuştu.
Yeşil OSB’lerde dijitalleşme ve ihracat avantajları nasıl sağlanıyor?
Yeşil OSB’lerde ölçümleme ve dijitalleşmenin önemine dikkat çeken Akyürek Balta, TÜİOSB’de SCADA merkezinin kurulduğunu ve bu sayede anlık veri takibi yapıldığını aktardı. Bu dijital altyapı, yatırımcıların karbon ayak izini düşük tutmasını sağlıyor. Böylece üreticiler, Avrupa Birliği’nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) kapsamında ek karbon vergisi yüküyle karşılaşmıyor.
Akyürek Balta, "Yatırımcılarımız düşük karbon ayak iziyle üretime başladıkları için SKDM sürecinde Avrupa pazarında rekabet avantajı kazanıyor, küresel tedarik zincirlerinde öncelikli iş ortağı konumuna yükseliyor" ifadelerini kullandı.
Yeşil dönüşüm finansmanında hangi ihtiyaçlar öne çıkıyor?
Yeşil dönüşümün finansmanı konusunda tek tip modellerin yeterli olmadığını belirten Akyürek Balta, OSBÜK çatısı altında Türkiye’nin 81 ilinden sanayicilerin taleplerini topladıklarını söyledi. Sektör ve işletme büyüklüğüne göre farklı finansman modelleri geliştirilmesi gerektiğini vurguladı. "Tüm sanayiciler için terzi usulü finansman modellerine ihtiyaç var, herkese aynı kredi paketi sunulamaz" dedi.
İlk yatırım maliyetlerini karşılayacak projelerin kendi kendini finanse edebilecek vade yapısına kavuşturulmasının önemine işaret eden Akyürek Balta, büyük ölçekli firmalar için uzun vadeli yeşil tahviller ve uluslararası kalkınma fonlarına erişimin kolaylaştırılması gerektiğini söyledi. KOBİ’ler için ise bürokrasiden arındırılmış hibe, kademeli geçiş teşvikleri ve kamu destekli kefalet mekanizmalarının devreye alınmasını önerdi. Ayrıca düşük faiz oranları ve geri ödemesiz dönemlerin sektörlerin emisyon hedefleriyle ilişkilendirilmesini talep etti.
Yeşil sanayi sadece teknoloji değil, kültürel dönüşüm de gerektiriyor
Konuşmasının sonunda yeşil sanayinin yalnızca teknolojik ve finansal bir dönüşüm olmadığını, aynı zamanda doğayla uyumlu yeni bir kültürel anlayış oluşturduğunu belirten Akyürek Balta, Çukurova bölgesinin tarımsal üretim ve yaş meyve-sebze ihracatındaki önemine dikkat çekti. Bölgenin doğal kaynaklarının korunması gerektiğini vurguladı.
"Gelecek nesillere soluyabilecekleri temiz bir hava bırakmak istiyoruz; mesele onlara hanlar, hamamlar bırakmak değil."
Bu ifadeyle yeşil dönüşümün çevresel ve kültürel boyutuna işaret eden Akyürek Balta, bölge olarak önemli bir yaş meyve-sebze ihracatçısı olduklarını ve bu bereketli toprakların korunmasının gerekliliğini dile getirdi.
Sık sorulan sorular
TÜİOSB’nin yeşil dönüşümdeki farkı nedir?
TÜİOSB, mevcut bir OSB’yi dönüştürmek yerine sıfırdan yeşil olarak planlanıp kurulan Türkiye’nin ilk yeşil doğan OSB’sidir.
Yatırımcılar TÜİOSB’de nasıl avantajlar elde ediyor?
Yatırımcılar merkezi enerji sistemleri, endüstriyel simbiyoz ve ortak arıtma altyapısı gibi entegre yeşil altyapı sayesinde ek dönüşüm maliyeti olmadan üretime başlıyor.
Yeşil dönüşüm finansmanı için ne tür modeller öneriliyor?
Farklı sektör ve işletme büyüklüklerine göre terzi usulü, yani ihtiyaca uygun finansman modelleri geliştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Konuyla ilgili
Foto Galeri (2 fotoğraf)
Kaynak: İHA




