Türkiye ile Kanada arasında nükleer enerji alanında iş birliği yeni bir aşamaya taşındı. Türkiye Nükleer Enerji Anonim Şirketi (TÜNAŞ) ile Kanadalı nükleer enerji firması Candu Energy Inc. arasında kapsamlı bir anlaşma imzalandı. Bu iş birliği, CANDU reaktör teknolojisi özelinde fizibilite ve ön tasarım mühendisliği çalışmalarını içeriyor.

Mart ayında Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın Kanada ziyaretinde iki taraf arasında ‘Nükleer Enerji İş Birliğine İlişkin Mutabakat Zaptı’ imzalanmıştı. Bu mutabakat doğrultusunda yürütülen ön fizibilite çalışmaları tamamlanmak üzereyken, Antalya’da gerçekleştirilen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında yeni bir anlaşmaya varıldı.

CANDU Fizibilite ve Ön Tasarım Mühendisliği Mutabakat Anlaşması nedir?

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Çevre, İklim Değişikliği ve Doğa Bakanı Julie Dabrusin’in katılımıyla imzalanan anlaşma, TÜNAŞ Genel Müdürü Necati Yamaç ve Candu Energy Inc. Başkanı Joe St. Julian tarafından onaylandı. Anlaşma, CANDU reaktör teknolojisi özelinde fizibilite ve ön tasarım mühendisliği (FEED) aşamasını kapsıyor.

Bu süreçte Türkiye’de kurulması planlanan nükleer santral için saha seçimi yapılacak, CANDU teknolojisinin sahaya uyarlanması ve işletme süreçleri detaylı şekilde değerlendirilecek. Ayrıca projenin finansmanı ve ekonomik boyutları da kapsamlı şekilde incelenecek.

Yerli sanayi ve insan kaynağına odaklanılıyor

Anlaşmanın önemli bir diğer boyutu ise yerli sanayinin projeye maksimum katkı sağlaması ve ihtiyaç duyulan insan kaynağının geliştirilmesi. Bu kapsamda yerlileştirme stratejileri ve insan kaynağı geliştirme planları hazırlanacak. Proje organizasyonu, uygulama takvimi, maliyet tahminleri ve risk analizleri gibi teknik ve ticari detaylar üzerinde de çalışmalar yürütülecek.

Böylece fizibilite çalışmalarından ön tasarım mühendisliğine kadar olan süreçte projenin teknik ve ticari açıdan olgunlaşması sağlanacak. Bu aşama, yatırım kararları için güvenilir verilerin ortaya konmasına ve sonraki süreçlerin planlanmasına zemin oluşturacak.

Bakan Bayraktar’ın değerlendirmeleri

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, anlaşmaya ilişkin sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Antalya’daki COP31 etkinliğinde Kanada Çevre, İklim Değişikliği ve Doğa Bakanı Julie Dabrusin ile birlikte önemli bir imza töreni gerçekleştirdiklerini belirtti. Bayraktar, anlaşmanın Türkiye’de geliştirilecek yeni nükleer santral projesinin saha seçimi, teknoloji uyarlaması, işletme süreçleri ve finansman boyutlarını detaylı şekilde değerlendirmeye olanak tanıyacağını söyledi.

Bakan Bayraktar, sürecin en kritik unsurunun yerli sanayinin katılımı ve nitelikli insan kaynağının geliştirilmesi olduğunu vurguladı. Güçlü bir yerlileştirme ve eğitim planlaması ile proje organizasyonu, uygulama takvimi, maliyet tahminleri ve risk analizlerinin titizlikle yürütüleceğini ifade etti. Bu aşamanın, projenin teknik ve ticari olgunluğunu artırarak nihai yatırım kararları için sağlam bir temel oluşturacağını belirtti.

Bayraktar ayrıca, bu iş birliğinin nükleer enerjide uzun vadeli yol haritasını netleştirerek Türkiye’nin enerji arz güvenliğini güçlendireceğini dile getirdi.

Kanada ile ilişkiler ve önceki görüşmeler

Bu gelişmeler, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar’ın 22 Ekim’deki Ankara ziyaretinde Kanada Başbakanı Mark Carney ve Kanada Enerji ve Doğal Kaynaklar Bakanı Tim Hodgson ile yaptığı görüşmelerin ardından geldi. Bayraktar, bu görüşmelerde Kanada’nın CANDU reaktör teknolojisinin Türkiye’de uygulanabilirliğinin değerlendirilmesi ve teknik iş birliğinin geliştirilmesi konularının ele alındığını açıklamıştı.

Türkiye ile Kanada arasındaki bu iş birliği, nükleer enerji alanında teknolojik gelişim ve yerli kapasitenin artırılması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Sık sorulan sorular

CANDU reaktör teknolojisi için hangi aşamada anlaşma yapıldı?

Fizibilite ve ön tasarım mühendisliği aşamalarını kapsayan mutabakat anlaşması imzalandı.

Anlaşma hangi etkinlikte imzalandı?

Antalya’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) sırasında imzalandı.

Proje kapsamında hangi konular değerlendirilecek?

Saha seçimi, teknoloji uyarlaması, işletme süreçleri, finansman, ekonomik boyut, yerli sanayi katılımı ve insan kaynağı geliştirilmesi ele alınacak.