Yıldız Teknik Üniversitesi (YTÜ), Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31’in Yeşil Bölgesi’nde "Sürdürülebilir Bir Gelecek İçin Bilim, İnovasyon ve Yeşil Dönüşüm: Yıldız Teknik Üniversitesi ve Yıldız Teknopark" başlıklı panel düzenledi. Panelde üniversitenin sürdürülebilirlik çalışmaları, Türkiye’de ilk olan YTU Certification Hub ve GreenStars sertifikasyon sistemi tanıtıldı.

YTU Certification Hub ve GreenStars ile yerli standart hedefi

YTÜ Rektörü Prof. Dr. Eyüp Debik, panelde yaptığı konuşmada, iklim değişikliğiyle mücadelede gelişmiş ülkelerin tarihsel sorumluluklarını üstlenmesi gerektiğini belirtti. Debik, "Çevreyi koruma hedefi, gelişmekte olan ülkelerin kalkınma hakkını daraltan bir baskı aracı olmamalıdır" diyerek adil sorumluluk paylaşımının önemine vurgu yaptı.

Debik, Türkiye’nin yeşil dönüşümde kendi teknolojilerini ve standartlarını geliştirmesini amaçladıklarını ifade etti. 27 Kasım’da açılacak olan YTU Certification Hub’ın üniversitenin akademik birikimini standart geliştirme, değerlendirme ve belgelendirme süreçlerine taşıyacağını aktardı. Merkez, ISO 9001 Kalite, ISO 14001 Çevre ve ISO 45001 İş Sağlığı ve Güvenliği gibi uluslararası yönetim sistemlerinde belgelendirme hizmeti sunacak.

Certification Hub bünyesinde yer alan GreenStars sistemi, yeşil, sosyal ve dijital dönüşümü bütünleşik bir yönetim anlayışında birleştiriyor. Debik, "Birleşmiş Milletlerin 17 Sürdürülebilir Kalkınma Amacıyla ilişkilendirdiğimiz bu yaklaşımı, Türkiye’den dünyaya açılan yerli bir standart geliştirme vizyonuyla ilerletiyoruz" dedi. Bu sistemle Türkiye’nin uluslararası standartların oluşumuna katkı sunan bir ülke olmasını hedeflediklerini belirtti.

YTÜ’nün sürdürülebilir kampüs uygulamaları ve araştırmaları

YTÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Güleda Engin, üniversitenin sürdürülebilirlik uygulamalarını anlattı. Kamu Binalarında Enerji Verimliliği Projesi kapsamında 11 binada ısı yalıtımı, LED aydınlatma ve verimli ısıtma-soğutma sistemlerine geçildiğini söyledi. Ayrıca bina çatıları ve otopark alanlarına yaklaşık 7 bin güneş paneli yerleştirildi.

Engin, su yönetiminde yağmur ve drenaj sularının yeniden kullanıldığını, kuraklığa dayanıklı peyzaj uygulamalarının yapıldığını ifade etti. 2025 yılı için şebeke suyu tüketiminde yüzde 15 azalma sağlandığını, kampüsün su ihtiyacının yüzde 31,46’sının şebeke dışı kaynaklardan karşılandığını belirtti.

Üniversitenin araştırmalarında temiz enerji, hidrojen üretimi ve depolama, enerji yönetimi, suyun yeniden kullanımı ve sürdürülebilir malzemeler üzerine çalışmalar yapılıyor. Temiz Enerji Teknolojileri Enstitüsü’nde hidrojen üretimi ve depolanmasıyla enerji yönetimi araştırmaları yürütülürken, su alanındaki çalışmalar ileri arıtma, membran teknolojileri ve atık sudan kaynak geri kazanımını kapsıyor.

Yıldız Teknopark’ın yeşil dönüşüm projeleri

YTÜ Rektör Başdanışmanı ve Yıldız Teknopark Yönetim Kurulu Başkanvekili Prof. Dr. Özer Çınar, Teknopark’ın sürdürülebilirlik ve yeşil dönüşüm alanındaki faaliyetlerini paylaştı. Teknoparkta faaliyet gösteren 100’ü aşkın firmanın tamamlanan ve devam eden toplam 316 Ar-Ge projesi bulunuyor.

Çınar, sanayide su geri kazanımına örnek olarak Artemis Arıtım’ın Çorlu’daki radyatör fabrikasında kurduğu sistemi anlattı. Bu sistem, fabrikada kullanılan test suyunun geri kazanılması amacıyla geliştirildi. Ayrıca deniz ekosistemlerinin izlenmesi için geliştirilen su altı robotu Lenta Marine’in Şile kıyılarında deniz çayırlarını izlemek için kullanıldığı belirtildi.

GreenStars sertifikasyon sistemi nasıl işliyor?

YTÜ Öğrenci Dekanı ve Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Gamze Varank, GreenStars sertifikasyon sürecini anlattı. Varank, sistemin sürdürülebilirlik taahhütlerini yönetilebilir ve ölçülebilir süreçlere dönüştürdüğünü söyledi. Öncelikle kurumun mevcut durumu belirleniyor, ardından hedefler, performans göstergeleri ve sorumluluklar tanımlanıyor.

Uygulama sonuçları kanıtlar üzerinden değerlendirilerek iyileştirilmesi gereken alanlar tespit ediliyor. Her aşamada tutulan kayıtlar denetlenebilir bir süreç oluşturuyor. GreenStars, üniversiteler, sanayi kuruluşları, sağlık ve kamu kurumları için farklı uygulama modülleri sunuyor. Sistem enerji ve su tüketimi, çalışan sağlığı ve güvenliği, veri güvenilirliği ve yönetim hesap verebilirliği gibi kriterleri değerlendiriyor. Belgelendirme sonrası gözetim denetimleriyle uygulamaların sürekliliği sağlanıyor.

Türkiye’de ilk üniversite sertifikasyon merkezi

Rektör Prof. Dr. Eyüp Debik, Türkiye’de üniversite bünyesinde kurulan ilk sertifikasyon merkezi olan YTU Certification Hub’ın lansmanının 27 Kasım’da yapılacağını belirtti. Debik, "Türkiye’de geliştirilmiş uluslararası akredite edilmiş dünyada ilk yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik sertifikasından bahsediyoruz" dedi.

GreenStars ile kurumların yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik çalışmalarının niteliğini değerlendireceklerini ifade eden Debik, bu yerli sistemin uluslararası ölçekte yaygınlaşması için çalışmalar yürüttüklerini açıkladı.

Yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik eğitimi

YTÜ, Yükseköğretim Kurulu öncülüğünde açılan Yeşil Dönüşüm ve Sürdürülebilirlik Okulu’nun koordinatörlüğünü üstleniyor. Debik, uzaktan eğitim programı ile toplumun farklı kesimlerine ulaşmayı hedeflediklerini söyledi. Ayrıca, bu alanda uzmanlaşmak isteyen öğrenciler için yüksek lisans programlarının da mevcut olduğunu belirtti.

YTÜ, UI GreenMetric Dünya Üniversiteleri Sıralaması’nda dünyada 45’inci, Türkiye’de ikinci sırada yer alıyor. Debik, üniversitenin daha üst sıraları hedeflediğini ve gençleri geleceğe hazırlarken doğal kaynakların verimli kullanılmasını sağlayacak teknolojiler geliştirmeleri gerektiğini vurguladı.

Üniversite, kamu ve sektör iş birliği gerekliliği

Debik, araştırmaların uygulamaya dönüşmesinde üniversite, kamu ve özel sektör iş birliğinin önemine dikkat çekti. Türkiye’de bu ilişkinin henüz yeterince etkin kurulamadığını belirten Debik, "Üniversite Ar-Ge yapar ve nitelikli ürün ortaya koyar, kamu ve sektör de bunu topluma kazandırır" dedi.

TÜBİTAK ve kamu kurumlarının bu alandaki araştırmalara ciddi destek verdiğini söyleyen Debik, üniversitelerin yeşil dönüşüm ve sürdürülebilirlik çalışmalarını artırması gerektiğini ifade etti.

Gençlerin iklim bilinci COP31’de gözlemlendi

COP31’de görev alan gönüllü öğrencilerle ilgili gözlemlerini paylaşan Debik, gençlerin iklim konusunda kendi kuşaklarına göre daha bilinçli ve istekli olduğunu söyledi. Debik, gençlerin geleceğin teminatı olduğunu belirterek, "Bu işi yapıyormuş gibi değil gerçekten yapmamız gerekiyor" dedi.

Sık sorulan sorular

YTU Certification Hub ne zaman açılacak?

YTU Certification Hub 27 Kasım’da açılacak.

GreenStars sertifikasyon sistemi nedir?

GreenStars, sürdürülebilirlik taahhütlerini yönetilebilir ve ölçülebilir süreçlere dönüştüren yerli bir sertifikasyon sistemidir.

YTÜ’nün sürdürülebilirlik alanındaki uluslararası sıralaması nedir?

YTÜ, UI GreenMetric sıralamasında dünyada 45’inci, Türkiye’de ikinci sıradadır.