Akdeniz Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürlüğü, 10 Kasım Atatürk’ü Anma Günü ve Atatürk Haftası kapsamında "Atatürk ve Devrini Anlamak" başlıklı bir konferans düzenledi. Program, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı. Antalya Devlet Konservatuvarı öğrencileri İlke Canseven, Berke Ekinci ve Dameli Nurbergen’in müzik dinletisiyle devam etti.

Konferansa konuşmacı olarak İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Cezmi Eraslan katıldı. Açılış konuşmasını ise Akdeniz Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Esra Cenkci yaptı.

Atatürk’ü anmak ile anlamak arasındaki fark nedir?

Prof. Dr. Esra Cenkci, konuşmasında Atatürk’ü anmak ile anlamak arasında önemli bir fark bulunduğunu belirtti. Anmanın, Atatürk’e duyulan sevgi, saygı ve minnetin ifadesi olduğunu dile getiren Cenkci, anlamanın ise Atatürk’ün hangi koşullarda mücadele ettiğini, aldığı kararların nedenlerini ve hayal ettiği geleceği kavramayı gerektirdiğini ifade etti. Atatürk’ün mirasına sahip çıkmak için onu sadece anmanın yeterli olmayacağını, anlamanın da şart olduğunu vurguladı.

Her 10 Kasım’da saat 09.05’te hayatın bir dakikalığına durduğunu, sirenlerin çaldığını, bayrakların yarıya indirildiğini ve milyonlarca insanın saygı duruşunda bulunduğunu hatırlatan Cenkci, bu anlarda ortak bir özlem ve minnet paylaşıldığını söyledi.

Atatürk’ün mücadelesinin koşulları ve Cumhuriyet’in kuruluşu

Prof. Dr. Cenkci, Mustafa Kemal Atatürk’ün büyüklüğünü sadece elde ettiği başarılarla değil, bu başarıları hangi koşullarda gerçekleştirdiğiyle de ölçmek gerektiğini belirtti. Birinci Dünya Savaşı’ndan yenilgiyle çıkmış, toprakları işgal edilmiş, kaynakları tükenmiş, geleceği başka güçlerin kararlarına bırakılmak istenen bir ülke ortamında Atatürk’ün milletinin bağımsız yaşayabileceğine inandığını anlattı.

Bu inancın mücadeleye dönüşerek Kurtuluş Savaşı’nın zaferle sonuçlandığını ve Cumhuriyet’in kurulduğunu ifade eden Cenkci, Atatürk’ün asıl farkının sadece askeri zaferle yetinmeyip bağımsızlığı koruyacak ve güçlendirecek bir toplum inşa etmeye odaklanması olduğunu söyledi. Cumhuriyet’in kuruluşunu eğitimden hukuka, ekonomiden toplumsal yaşama kadar geniş kapsamlı bir dönüşümün takip ettiğini aktardı.

Osmanlı, Atatürk ve Cumhuriyet arasındaki bağ

Konferansta konuşan Prof. Dr. Cezmi Eraslan, Atatürk’ü ve yaşadığı dönemi tarihsel açıdan değerlendirdi. Osmanlı Devleti, Mustafa Kemal Atatürk ve Cumhuriyet’in birbirinden ayrılamaz kavramlar olduğunu belirtti. Osmanlı’nın son dönemini anlamadan Atatürk ve Cumhuriyet’i anlamanın mümkün olmadığını vurguladı.

Atatürk ve neslinin Osmanlı’nın askeri ve eğitim kurumlarında yetişmiş, ülkenin birçok alanında donanımlı bir kuşak olduğunu ifade eden Eraslan, yeni devlet kurma mücadelesinin bu donanımlı nesil sayesinde verildiğini söyledi.

Milletle birlikte verilen mücadele ve yeni devlet anlayışı

Prof. Dr. Eraslan, Mustafa Kemal Atatürk’ün bütün mücadelesini milletle birlikte verme düşüncesine sahip olduğunu belirtti. İstanbul’un işgalinden sonra Anadolu’da yeni bir meclis kurulması çağrısını Erzurum Milletvekili sıfatıyla Atatürk’ün yaptığını aktardı. Bu anlayışın onun temel felsefesini oluşturduğunu söyledi.

1920 yılında fiilen sona ermiş bir devletin yerine bağımsızlığı kazanacak yeni millet iradesinin ön plana çıktığını ifade eden Eraslan, Atatürk’ün kurtuluşa katkı sağlayan herkesi kucaklayan bir birleştirici tutum sergilediğini dile getirdi. Türkiye Cumhuriyeti’nin aynı milletin kurduğu yeni bir devlet olduğunu ve "Türkiye Cumhuriyeti Devletini kuran Türkiye halkına Türk Milleti denir" ilkesinin, halkı dışlamayan kapsayıcı bir milliyet anlayışını yansıttığını belirtti.

Konferans, Akdeniz Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Esra Cenkci’nin Prof. Dr. Cezmi Eraslan’a günün anısına teşekkür plaketi ve hediye takdim etmesiyle sona erdi.